Rent an Independent WC

Nee....dit platform is niet geïnspireerd op het toiletpotten gooien op koninginnedag 2012 in Rhenen/Veenendaal, maar op de jongste rel bij het GVB.

Nederland heeft op zich best een aardig wettelijk kader als het gaat om de governance van een onderneming. Het Burgelijk Wetboek voorziet in vrij uitgebreide wetgeving rond de rol van bestuurders, inclusief directie en raad van commissarissen, en de algemene vergadering van aandeelhouders. Bestuurders hebben verregaande onafhankelijkheid ten opzichte van haar aandeelhouders in het behartigen van de belangen van de onderneming. Doch aandeelhouders hebben op een aantal structurele gebieden het laatste woord.

Ook de werknemers, als eminente groep stakeholders van de onderneming, hebben in ieder geval de juridische mogelijkheden om hun belangen te behartigen. Denk aan de vakbonden die namens hun achterban onderhandelen over CAO's en de WOR (Wet op de OndernemingsRaad) die de ondernemingsraad (OR of Works Council) institutionaliseert. Daarnaast bestaat het bestuur van het aangesloten (ondernemings-) pensioenfonds uit vertegenwoordigers namens werkgevers en werknemers. 

Maar het huis van werknemersinvloed is wankel. De invloed van bonden begint legitimiteit te verliezen als gevolg van een slinkende achterban.

De dooddoener: gelijk hebben is niet altijd gelijk krijgen... is er een waar OR leden regelmatig aan moeten denken, vermoed ik. Immers, de OR leden zijn allen in dienst van de onderneming en daarmee verre van onafhankelijk van de bestuurders van een onderneming. Bestuurders die tegenpartij zijn in onderhandelingen met de OR bepalen het carrièreperspectief van de leden van de OR.

Het goede nieuws is dat de besturen van pensioenfondsen langszaam maar zeker externe representatie van onafhankelijke specialisten krijgen. Het slechte nieuws is dat het verleden heeft aangetoond dat werknemersbelangen ernstig zijn geschaad onder nadrukkelijke invloed van de werkgeversvertegenwoordiging. Premie holiday's, deling van ondernemingen in de overrente van het fonds.....die hebben de buffer voor financiële tegenslagen weggemaaid. En de komende generatie betaalt de rekening. Wat zou het prettig zijn als de ondernemingskamer zich eens buigt over het functioneren van deze of gene besturen van (ondernemings-) pensioenfondsen.

Je hoeft geen blind paard te zijn om te zien dat het een en ander niet bepaald een level playing field is. En als de blue collar wat activistische lastige vakbondstrekjes krijgt dan maakt de white collar ze kwetsbaar of zelfs chantabel door ze nog ietsje (financiëel) afhankelijker te maken. De GVB casus is exemplarisch.

Er zit wat mij betreft een weeffout in de WOR door de leden van de ondernemingsraad uitsluitend uit (afhankelijke) werknemers  te laten bestaan. Het orgaan zou zoveel effectiever zijn als, net zoals de raad van commissarissen, deze juist (voor een belangrijk deel) uit onafhankelijke externe (en terzake kundige) leden zou bestaan. 

Ten einde Trust Design Transparency alvast wat te stimuleren lanceert STUDIOAMS dan maar het runway platform: Rent an Independent WC.com (Working Council)!