STUDIOAMS - Public Social Networked Infrastructure

Hong Kong it is!

24-05-2013

Deze week was ik voor cliënten in Hong Kong en Taiwan. Wat een entrepreneurial en in zekere zin opportunistische vibe hangt er in Hong Kong.

Dat wat New York lang geleden was, namelijk de plek waar heel de wereld naartoe ging om ongegeneerd voor zakelijk succes te gaan en dat vooral heel decadent uitdroeg....that is currently happening in Hong Kong.

Hong Kong, de gateway naar de grootste zakelijke green field van de wereld: China. De stad where East meets west. Een interessante mix van Chinezen en Europeanen die een geheel eigen cultuur lijken te hebben. Een "cultuur" overigens met weinig theaters of musea, maar een van zakelijkheid in een fluwelen fusion jasje.

Terug naar China; de kranten staan dezer dagen vol met verontwaardigde berichten over (overigens legaal) belastingontwijkende (niet te verwarren met belastingontduikende) multinationals. Chinese ondernemingen zijn nog totaal niet bezig met "efficient tax planning", en aangezien ze zakelijk daar de zin nog maar beperkt van inzien, vragen ze (nog) relatief
weinig betaald belastingadvies.

Iets soortgelijks zag je op mijn volgende bestemming, Taiwan. Daar bestaat (algemeen) advies of Consulting nauwelijks. Om de simpele reden dat men voor "advies" niet wil betalen en maximaal aanspraak maakt op de (onbezoldigde) natuurlijke advies functie van de betrokken
accountant. Die overigens, naar Duits model (via een Japanse overheersing in het verleden) naast de jaarrekening ook de belastingaangifte van (grote) ondernemingen "certificeert".

Bijzonder is het antwoord op de vraag of er door de mindere economische omstandigheden ook ontslagen vallen? Nou, nee, want dat hoort niet bij de Taiwanese en Chinese cultuur...loyale medewerkers ontslaan.

Probleem voor Taiwan is verder dat "made in Taiwan" verleden tijd is, maar haar "lack of brands" (Apple, Heineken etc) vooralsnog het economisch perspectief van Taiwan wat duister
maakt. Mogelijk dat dit de reden is dat de Taiwanese politiek maar ook mijn lokale collega's ten opzichte van voorgaande visits aan Taipei positiever staan ten opzichte van toenadering naar China. Ondanks de irritatie van de Taiwanezen over de wijze van zaken doen door Chinezen, een cocktail van de oude plan economie en de vaak zoete en regelmatig zure smaak die dat nieuwe kapitalisme eraan toevoegt.

Nou ja, laten we zeggen dat er een aardige symbiose van Taiwan en China groeit. Ben benieuwd hoe snel West en East convergeren. Dat zou ook nog wel eens interessante bewegingen in de rol van accountants, belastingadviseurs en consultants kunnen opleveren!

Gamification

11-05-2013

Nu ik toch naast m'n dochter Chloé van 4 zit, die op just another rainy saturday in Pathé Arena naar "Prinses Lillifee" zit te kijken dacht ik: interessant dat de wereld momenteel helemaal "leip" is van het fenomeen gamification.

Je zou kunnen zeggen dat ondernemingen in hun bedrijfsvoering as if a game "handig" inspelen op primitieve menselijke oerkrachten als de behoefte aan competitie en status. Denk aan de welbekende loyaliteitsprogramma's als "zegeltjes sparen" bij de supermarkt en "miles" bij luchtvaartmaatschappijen. Maar ook het honoreren met bonussen van management en medewerkers voor het behalen van (financiële) targets en het toekennen van "punten" aan bijvoorbeeld accountants voor het volgen van permanente educatie.

Hoewel een bescheiden vorm van competitie onvermijdelijk is, snap ik eerlijk gezegd weinig van de hype rond gamification juist in deze tijd. Een tijd waarin ondernemingen serieus werk proberen te maken van een duurzame bedrijfsvoering en van meer vrouwen aan de top.

Thema nummer 1 in de opvoeding van mijn 2 zoons en Chloé's oudere broers, Yannick en Alain, is om hun (onderlinge) continue competitie te beheersen in het kader van: "niet alles is een wedstrijd in het leven". Gamification stimuleert precies het tegenovergestelde. En guess what, de beide heren lijken bijna verslaafd te raken aan hun Nintendo DS of tegenwoordig de online games op o.a. spelen.nl via hun iPAD Mini blijkens de emotionele reactie als mama en
papa vinden dat het wel weer even genoeg is. Typisch gedrag van jongetjes en minder van meisjes en zonder interventie uiteindelijk (zelf) destructief.

In de grote mensenwereld werkt dat weinig anders! Gamification lijkt tail wind te geven aan masculiniteit en kortzichtigheid binnen ondernemingen.

In verband met het technology enabled karakter van gamification wordt deze trend vooral door de overwegend male (Silicon Valley) Technology scene geclaimd.

Alexander Klöpping zei gisteren nog in de DWDD University dat niet zozeer de ontwikkeling van technologie zelf als wel de psychologie als enabler van de application of such technology bepalend lijkt te zijn. Hij heeft gelijk, sterker nog voor de "geesteswetenschappers" in de Oude Manhuispoort liggen hier fantastische aanknopingspunten voor onderzoek en debat!

Sire zou zeggen: Gamification maakt meer kapot dan je lief is...

Amsterdam Duivendrecht

26-04-2013

Het huidige kabinet onder leiding van minister Plasterk maakt zich sterk voor rationalisatie van de bestuurlijke structuur in Nederland. Noord-Holland, Utrecht en Flevoland gaan uiterlijk 2016 op in een super provincie. En in Amsterdam wordt gehakt gemaakt van al die stadsdelen. Maar als er nou ergens een volstrekt achterlijke gemeentelijke indeling bestaat...dan staat de gemeente Ouder-Amstel met stip op 1.

Die gemeente Ouder-Amstel bestaat uit vooral Ouderkerk aan de Amstel en iets minder Duivendrecht. Duivendrecht ligt in een soort enclave in Amsterdam (tussen Oost, Zuidoost en Diemen) en hangt letterlijk en figuurlijk met een dun lijntje via de Amsterdam Arena aan Ouderkerk, dat naast Amstelveen ligt. In Ouderkerk staat het gemeentehuis en ligt het democratische zwaartepunt van deze gemeente.

Voor degene die minder bekend is met deze gemeente, is het goed om zich te realiseren dat Ouderkerk aan de Amstel zich als een soort small and beautiful pseudo Goois dorp profileert en er alles aan zal doen als een zelfstandige enclave en culinair elitair reservaat naast Amstelveen te blijven voortbestaan.

Duivendrecht daarentegen is volledig onderdeel van de Amsterdamse metropool. Met nadruk op metro; want als er ergens een plek is in de stad die goed met de metro bereikbaar is dan is dat Duivendrecht met maar liefst 3 metrostations binnen 10 minuten loopafstand. Daarnaast onderbreekt Duivendrecht letterlijk de aansluting tussen Amsterdam en Amsterdam, tot gisteren beter bekend als Amsterdam Zuidoost. De trein stopt in Amsterdam op o.a. Amsterdam Bijlmer Zuidoost, Duivendrecht (Ouder-Amstel), Amsterdam Amstel, Amsterdam Muiderpoort. Duivendrecht als een soort Berlijnse muur tussen de stad en voormalig Zuidoost waar overigens ook zijn gevestigd: BMW Amsterdam, de Makro, het kantorenpark Entrada en de Amsterdamse golfbanen van Borchland.

Dan hebben we het nog niet gehad over het feit dat politie en GGD regio's zich niks van deze "village" in Amsterdam aantrekken en Duivendrecht gewoon zien als 1 van de Amsterdamse stadsdelen.

De vraag of Duivendrecht net zoals bijvoorbeeld Sloten of Watergraafsmeer onderdeel van de gemeente Amsterdam zou moeten zijn is mijn antwoord volmondig: JA! Niet alleen omdat daarmee onnodige bestuurs- and ambtenarenlagen kunnen worden bespaard, maar gewoon ook praktische redenen. Wie bijvoorbeeld een huis zoekt op Funda in Amsterdam, wordt door zijn zoekopdracht niet bij het aanbod van Duivendrecht gebracht. En als je als ongetrouwde vader je ongeboren kind moet erkennen, moet je eerst 20 kilometer met de streekbus naar Ouderkerk. En zodra het kindje geboren is (althans in 1 van de Amsterdamse ziekenhuizen) moet je gewoon naar de Stopera.

Groot probleem is dat de rationaliteit van een gemeentelijke herindeling vrijwel onmogelijk langs gemeentelijke democratische weg gerealiseerd zal worden. Want de inwoners van Ouderkerk zijn dominant en zullen voor bovenstaande obvious reasons niet snel door de bocht gaan.

Hoewel.... de Ouderkerk helft lijkt al voorbereid op een annexatie door buurman Amstelveen!

Business Model 2.Y

14-04-2013

Can't live with nor without it. Een uitspraak die voor zowel de " Millennial" werknemer als ZZP-er geldt.

De ZZP-er voelt zich fantastisch bij het idee dat er geen baas is en een werkgever met allerlei regels en suboptimalisatie waar hij of zij zich aan ergert. De andere kant van de medaille is het gebrek aan een zakelijk en minder vrijblijvend social network en het gebrek aan collectief ondernemerschap. Want laten we reeel zijn, het is een utopie om te veronderstellen dat een individu alle aspecten bezit die nodig zijn om in duurzaamheid als ondernemer succesvol te zijn.

Dan die werknemer. Hoe fijn is het niet dat er een volwassen infrastructuur ligt, die de professionals in staat stelt haar of zijn "vak" tot in de vaktechnische finesse uit te voeren. En onderdeel te zijn van een "crew" of team met alle aantrekkelijke groepsdynamiek van dien.

Wat schuurt is dat de collectiviteit van het werknemerschap in de loop van een carriere omslaat in een mateloze, qua vrijheid van meningsuiting en vrijetijdsbesteding, bezitterigheid van die werkgever. Immers, de werkgever moet toestemming geven voor nevenfuncties en behoudt zich in beginsel een vetorecht op elke vorm van mediauiting, ook op persoonlijke titel.

Mijn gevoel zegt dat in het verleden die full control door werkgevers veel minder was; natuurlijk was er toen niet de huidige snelheid van verspreiding die social media met zich meebrengen. Veel meer heeft dat denk ik te maken met de doorgeschoten tegenwoordig algemeen aanvaarde "Total Brand Management" strategie die ondernemingen zich aanmeten. Ken je hem nog? Ik ben "Piet" , ik ben "KPN" .....

Eigenlijk willen ZZP-ers zich wat collectiever organiseren en werknemers wat meer individuele "branding" en vrijheid. Ergens halverwege de huidige ZZP-er en werknemer. STUDIOAMS heeft in dezen al eens " Public Social Networked Infrastructure" gelanceerd.

Dan nog even Nederland = Polderland! De SER en met haar de vakbonden en werkgeversorganisaties zouden zich opnieuw kunnen uitvinden....door de maatschappelijke voorwaarden te scheppen voor dit Business Model 2.Y!

Hubs and Spooks

31-03-2013

Met verwondering en teleurstelling sta ik erbij en kijk ernaar hoe door diverse politieke bekenden Nederland wordt neergezet als een vieze off shore bestemming. Onredelijke spook verhalen!

Ik geef toe dat op het gedrag, de structurering en regelmatig agressieve financiering van ondernemingen wat af te dingen is. Maar heeft wat mij betreft weinig met Nederland als statutaire vestigingsplaats te maken.

Paternalistisch lijkt het om een aantal qua transparantie en handelstoegankelijkheid verworven eigenschappen van het Nederlandse systeem onder populistische druk te schrappen.

Merk op dat de wereld nog steeds is opgedeeld in honderden soevereine naties met eigen belastingsystemen die onderling nogal eens verschillen. Om te voorkomen dat je 2x over hetzelfde belasting betaalt zijn afspraken tussen individuele lidstaten nodig. Dit is nodig om handelsverkeer tussen 2 landen mogelijk te maken. Zo simpel is het. Nederland is klein en zeer open/internationaal qua economie dus die heeft veel van dat soort bilaterale verdragen.

Je zou het kunnen vergelijken met Schiphol en KLM. Die zijn groot omdat ze efficiënt passagiers en vracht uit de hele wereld van A via Schiphol naar B vervoeren (het zogenaamde Hub and Spoke system) Ze zijn daarin succesvol omdat er niet op alle routes non-stop verbindingen zijn en Schiphol en KLM dat logistiek heel goed kunnen. Hetzelfde geldt voor de Haven van Rotterdam. En dat vinden we economisch heel fijn want onze economie is in zekere zin een afgeleide daarvan. Die financiële sector werkt precies zo!

Als er dan toch landen zijn die balen van Nederland dan zijn dat doorgaans landen waar het niveau van beschaving fiscaal gezien relatief laag is. Dat herken je bijvoorbeeld aan de hoogte van tarieven op directe belastingen als vennootschapsbelasting en inkomstenbelasting (die zijn daar laag en in NL niet) en consumentenprijsverhogende indirecte belastingen.....en dat herken je weer aan de mate van welvaartsverdeling in een land (die is NL bijvoorbeeld relatief genivelleerd. Vergelijk dat eens met de US en "Thatcher" UK.....kwestie van smaak, hè ?)

Als je het hebt over transparantie; NL heeft relatief strenge en uitgebreide regels als het gaat om verslaggeving (het opstellen en deponeren van jaarrekeningen) en bestuurlijke verantwoordelijkheid. Deze gaan veel verder dan bijvoorbeeld betsuurders uit de Verenigde Staten en diverse landen in Azië gewend zijn.

En zoals een (Franse) cliënt laatst zei is dat Nederland gezien wordt als politiek stabiel en betrouwbaar. Het maakt ze niet heel veel uit of er een paar % meer of minder belasting moet worden betaald, maar men wil wel weten waar men de komende jaren aan toe is als onderneming. Onzekerheid betekent een hoger ondernemingsrisico, hogere financieringskosten, lagere waardering van ondernemingen en daarmee minder macro economische vooruitzichten. De zogenaamde tax ruling vooraf is fantastisch, maar zo'n crisis levy is misschien prima te verdedigen vanuit een sociaal politieke welvaartsverdelingsgedachte, maar de onverwachte en onberekenbare wijze waarop vind ik oprecht heel onverstandig!

P.s. ter informatie nog even: http://actueel.deloitte.nl/newsroom/persberichten/nederland-geen-belastingparadijs/?

24/5

17-03-2013

Vorige week kwam bij mij het idee op om geen 40 maar 24 urige werkweek verspreid over 5 dagen bij mijn werkgever (salaried, no equity) aan te vragen. Dit moment valt mooi samen met de overstap van mijn jongste dochter naar de basisschool. Imagine...iedere dag de 2 heren en 1 dame uit school halen, ze rondrijden naar voetbal enzo en tussendoor aan flexibele bijzaken als blogjes en artikeltjes schrijven en daarover nadenken wat serieuzer tijd besteden.

Interessant is dat ik vermoed niet het verschil voor mijn werkgever te maken op de kwantitatieve urenbesteding, maar vooral op zaken die wat kwalitatiever van aard zijn. Mijn vader, architect, zei altijd dat ook voor hem het vaak lastig te meten in uren is wat nou zijn precieze (creatieve) bijdrage aan een ontwerp is geweest. Immers draait dat creatieve proces 24/7 en is dat veel eerder gestart dan het moment dat een opdracht gecontracteerd is. Dat geldt voor mij ook enigszins; immers relaties opbouwen en onderhouden gaat continu door, daar ligt wat mij betreft qua werk/privé nauwelijks een scheiding. Ja, en daar vloeit tot groot plezier van diezelfde werkgever veel "business" uit. Laat ik zeggen dat van 24 naar 40 de value for money sterk zal stijgen, lees een lucratieve deal voor die werkgever en ook meer groei capaciteit voor nieuwe partners/directors.

Lastig is natuurlijk in dezen dat je materiële beloning met 40% terugloopt! Typisch een overweging van deze tijd zouden Robert en Edward Skidelsky zeggen, want "How much is enough"? (in de Volkskrant van vandaag).

Beide heren bouwen voort op Keynes's posities in diens "The possibilities for our grand children": als inkomen groeit, dan niet ongebreideld doorgroeien om te groeien in inkomen/bezit, maar inzet van energie en tijd verminderen. En de vrijgekomen capaciteit inzetten voor het sociale netwerk, familie of bijvoorbeeld intellectuele verrijking.

Zij pleiten verder nog voor een basisinkomen en sterke belastingdruk op consumptie en minder op inkomen en vermogen.

Guy Standing (ook in de Volkskrant vandaag) schrijft iets soortgelijks in zijn boek "The Precariat"

Het zou de onzekerheid om onverzorgd achter te blijven wegnemen en drang naar limietloze groei van consumptieve bestedingen beheersen. De inherente nivellering stimuleert het altruïsme en vermindert populistische polarisering in de samenleving. En dit is politiek heel aantrekkelijk, nietwaar?

Nou ja, minder of geen groei van persoonlijk materieel bezit en een kleiner aandeel (niet full maar part time) van de werkgever in mijn (professionele) leventje dragen, zou je kunnen zeggen, bij aan mijn #independenceverything, mijn passie voor maar ook relativeringsvermogen ten aanzien van de #fineartofauditing en vooral een in duurzaamheid evenwichtig mens en full time papa. Of dit gaat vliegen? in ieder geval zou dit een zichtbare contour zijn van a #newbreedofpartners!

Monsieur Cannibale

09-03-2013

Vandaag lag het maandblad van de NBA in de brievenbus met als voorpagina: "is er nog wel iemand die partner wil worden bij een accountantskantoor?"

Goede vraag! Laat ik, voordat ik verder ga, de vraag alvast voor mezelf beantwoorden met het antwoord: Yes, I do!

Maar je moet daar wel een bijna idealistische drive for the " Fine Art of Auditing" voor hebben: het idee dat je de maatschappij een dienst bewijst door te bestaan, een enorm
relativeringsvermogen en vooral retorische capaciteiten en ambities.

Deze tijd van mindere economische omstandigheden en daarmee verscherpte onderlinge verhoudingen leiden regelmatig tot een wedstrijd armpje drukken; niet alleen met cliënten maar ook intern. Dan moeten alle retorische middelen uit de kast worden getrokken om een harde landing te voorkomen.

Voor outsiders laat zich dit goed illustreren door de grote media aandacht voor de tuchtzaak deze week tegen een openbaar accountant. Ik schrik me "een hoedje" hoe deze gefotografeerd wordt, voorovergebogen de rechtbank uitlopend naast zijn advocaat, en hoe over hem wordt geschreven. En erger nog, hoe "zijn kantoor" openlijk en ferm afstand neemt van haar inmiddels voormalige partner.

Dat is dus kennelijk hoe het tegenwoordig kan aflopen met (met nadruk) openbaar accountants.

Interessant gegeven in het licht van wat we zouden moeten verstaan onder het "partnership"; als ik "De Accountant" mag geloven is dat meer dan een arbeidsrelatie, een bijna huwelijk in gemeenschap van alles. 24/7 beschikbaarheid voor de firm en voor alles, ik herhaal, alles geldt: partners doen alles namens en met goedkeuring van die firm. Dat kan zomaar eens betekenen dat privé relaties ontbonden worden door "verkeerde" beleggingen aan de andere kant van de lijn en dat hobby's aan de kant moeten omdat dat potentieel de brand van de firm
beschadigt.

Allemaal tot op zekere hoogte begrijpelijk, alleen in een huwelijk geldt de eeuwige trouw in voor- en tegenspoed of zoiets. Die tweede helft is beperkt vanzelfsprekend; en dat komt door die in mijn ogen ouderwetse claim van het maatschapscollectief op zo'n individuele partner.
Immers als die partners reputationeel wat losser staan van de infrastructuur die een accountantskantoor is, dan komt de "brand" ook minder snel in gevaar en dan worden die individuele partners veel explicieter gedwongen retorisch zelf hun broek op te houden. Die laatste is misschien wel de belangrijkste eigenschap die een openbaar accountant tegenwoordig moeten hebben: vocaal geequipeerd zijn om discussies met rechte rug en opgeheven hoofd te voeren!

Het traditionele partnership lijkt nu een beetje als de attractie in de Efteling, waar ik vorige week met mijn kinderen was: "Monsieur Cannibale". Snel draaiende kookpotten op hoogvuur, waar het snel en lekker warm is maar waar je ongemerkt brandwonden oploopt en de kookpot last van roetaanslag heeft. Met die sterkere individuele profilering van partners (a "New Breed of Partners"), reputationeel wat losser van het maatschapscollectief, staat het vuur lager, blijft het lekker warm maar is de kans op brandwonden en roetaanslag geringer.

Creative destruction

24-02-2013

In het NRC Handelsblad van afgelopen zaterdag werd Quirijn Bolle van Marqt geinterviewd. Nadat hij had uitgelegd wat er allemaal anders moest in de wereld van supermarkten, lees bij Ahold, stelde de interviewer de vraag of hij van binnenuit e.e.a. niet had kunnen realiseren.

Bolle's antwoord was: "Kansloos! Ik geloof in Schumpeter's theorie van de creatieve destructie: het nieuwe vernietigt het oude; verandering lukt niet van binnenuit."

Bolle refereert naar de Oostenrijks-Amerikaanse econoom Joseph Schumpeter die in zijn boek: Capitalism, Socialism and Democracy (1942), de term: "Creative Destruction" introduceert.

Schumpeter heeft dit expliciet aan het gedachtengoed van Marx ontleend en beschrijft het "disruptive" proces van transformatie dat met innovatie samengaat:

"Capitalism [...] is by nature a form or method of economic change and not only never is but never can be stationary. [...] The fundamental impulse that sets and keeps the capitalist engine in motion comes from the new consumers’ goods, the new methods of production or transportation, the new markets, the new forms of industrial organization that capitalist enterprise creates. [...] The opening up of new markets, foreign or domestic, and the organizational development from the craft shop and factory to such concerns as U.S. Steel illustrate the same process of industrial mutation [...] that incessantly revolutionizes the economic structure from within, incessantly destroying the old one, incessantly creating a new one. This process of Creative Destruction is the essential fact about capitalism. It is what capitalism consists in and what every capitalist concern has got to live in."

In Schumpeter's visie op kapitalisme, is innovatieve toegang door entrepreneurs de "disruptive" kracht die duurzame economische groei bewerkstelligt, zelfs als dit de waarde vernietigt van gevestigde ondernemingen, die een zeker monopolie genoten uit vorige technologische, organisatorische, regulatory en economische paradigma's. Schumpeter was echter pessimistisch ten aanzien van de duurzaamheid van dit proces, aangezien dit uiteindelijk zal leiden tot ondermijning van het institutionele stramien van het kapitalisme:

"In breaking down the pre-capitalist framework of society, capitalism thus broke not only barriers that impeded its progress but also flying buttresses that prevented its collapse. That process, impressive in its relentless necessity, was not merely a matter of removing institutional deadwood, but of removing partners of the capitalist stratum, symbiosis with whom was an essential element of the capitalist schema. [... T]he capitalist process in much the same way in which it destroyed the institutional framework of feudal society also undermines its own."

Anyway de keuze voor veel ondernemingen is dus of radicaal in omvang terug te gaan om van daar uit radicaal te innoveren, dusdanig dat de onderneming in duurzaamheid kan blijven bestaan. Of een langzame dood te sterven.

De vraag is of al die innovatie initiatieven binnen grote gevestigde ondernemingen rendabel zijn als aan de voorwaarde van radicale verkleining niet wordt voldaan? Een retorische vraag! Zolang er geen acute ernstige situaties zijn....ligt het niet in de natuur van zittend management om dergelijke stappen te zetten. Daarbij...wie dan leeft, wie dan zorgt....tegen de tijd dat de situatie wel acuut wordt, zit er allang weer ander management.

Eens met Quirijn Bolle: disruptive innovation komt van buiten met alle "creative destruction" van dien!

Power Girls

17-02-2013

Dat kinderen een mama en een papa nodig hebben, daar zijn we het geloof ik allemaal wel over eens. Maar dat ondernemingen een bestuur van papa's en mama's vereisen; daarvoor is vooralsnog minder vanzelfsprekend draagvlak.

En hoewel er veel over gender diversity wordt gepraat, bewegen de lijstjes nog maar beperkt die richting op. Ja, lijstjes, of beter rankings over welke baviaan inmiddels het hoogst, althans zichtbaar naar buiten, op die figuurlijke rots is geklommen.

Want als ik naar mijn eigen werkgever kijk, en die van de direkte concurrenten, dan zijn de extern gerichte leaders (lees gezichten naar buiten)....allemaal "man". De CEO, de Industry leaders en de vaktechnische hot shots die oa van FD en BNR bekend zijn.

Maar toch, "mijn professionele omgeving" wordt eigenlijk door vrouwen gerund. De Directeur van de beroepsorganisatie "NBA", de managing partner van de (corporate audit) practice, het RvB lid verantwoordelijk voor clients & markets, de hoogstgeplaatste "risk management" partner en....de partner die opportunistisch en met succes een krimpende praktijk rap omturnt in een succesvolle contemporaine propositie!

Toeval? Nou nee, want we zitten in een pijnlijke en bedrijfseconomisch zware tijd. Vrouwen zijn over het algemeen realistischer, kordater en minder gevoelig voor potentiele korte termijn narcistische gevolgen!

In het verleden heb ik in de voormalige Sovjet Unie banken gecontroleerd; daar is dit nog veel zichtbaarder. De vrouwen runnen de business, maar de mannen zijn er voor de credits en de feestjes. Voor mij overigens reden om met die clienten te stoppen.

Daarnaast...c'est le ton qui fait la musique: hun communicatie is veel eleganter en daarmee effectiever dan de wat "bottere" communicatie van hun mannelijke voorgangers. En ze hebben een bij mannen ontbrekend zintuig voor onzichtbare maar cruciale details en omgevingsfactoren.

Dat herken ik thuis ook wel. Zo had mijn moeder "altijd wat", maar when the shit has hit the fan....dan was zij degene die direkt optrad en de boel oploste.

Mijn twee oudste zoontjes hebben onderling regelmatig van die zinloze competitie "fights"; mijn dochter van 3 nooit, sterker nog, ze staat er hoofdschuddend bij en lacht er om. En ja, mijn vrouw (..we zijn niet getrouwd btw..) is consequenter en identificeert problemen op basis van in mijn ogen onbeduidende details veel eerder.

Zo gaat het ook in de echte wereld en die bij ondernemingen en bij voormalige maatschappen in het bijzonder. En zo vrouwelijk realistisch ben ik dan ook wel weer om onmiddelijk te erkennen ik figuurlijk misschien wel de grootste bokito ben..... desalniettemin pleit ik hartstochtelijk voor een nieuw tijdperk "powered by girls".

Voorwaarde is dan wel dat de "meisjes" meer op hun eigen (vrouwelijke) kwaliteiten worden beoordeeld en gewaardeerd dan dat het "jongetjes" (carriere) model "as a one size fits all" wordt ingezet!

Poison Equity

12-02-2013

Buitengewoon inspirerende week was het weer!

SNS die werd genationaliseerd, Jean-Paul Gaultier in de Kunsthal en Vic van der Reijt, de ster uitgever, die gaat afbouwen richting pensioen.

Wat dit allemaal met elkaar te maken heeft? Nou, de rol van aandeelhouderschap, ideeele doelen en trending topic: duurzaamheid (sustainability).

Om met dat begrip "duurzaamheid" te beginnen. Daar zit iets paradoxaals aan in relatie tot het huidige tijdperk van snelle, wereldwijde en vaak "disruptive" ontwikkelingen. "Duurzaamheid" suggereert een vorm van instandhouding van bijvoorbeeld bestaande ondernemingen. Echter de voorbeelden zijn legio van "businesses" die uiteindelijk knetterend imploderen....met verregaande economische en sociale gevolgen.

Een beetje zoals de discussie rond onbruikbaar monumentaal vastgoed, denk ik dat er veel vaker geconcludeerd zou moeten worden dat ondernemingen simpelweg ontmanteld moeten worden, zodat "businesses" zonder stroperige gedateerde infrastructuur en cultuur maximaal efficient en doelgericht aan de slag kunnen. We zijn inmiddels immers een netwerk samenleving geworden waar small scaled sterk geprofileerde companies met souplesse succesvol zijn.

Praktisch probleem bij het ontmantelen van ondernemingen is dat het aandeelhouders heeft, lees voor haar rendement de bestaande "business" tot het bittere einde in stand houden....eigenlijk tot het onvermijdelijke punt van faillisement of in geval van SNS nationalisatie.

Kortom geduldig "equity" (activistisch equity ligt genuanceerder) kan dan bijdragen aan "continuïteit op de middellange termijn", doch is mogelijk "poison" voor disruptive innovation "beyond de borders of existing companies".

Jean Paul Gaultier riep in een interview in de Volkskrant afgelopen zaterdag dat hij "werkt om lief gevonden te worden door mensen". Eigenlijk gold dat voor Sjoerd van Keulen niet anders; immers een beetje CEO van een beursfonds ontving een hoeveelheid applaus die gecorreleerd was met diens "M&A activity". Verschil is dat Gaultier veel ideeeler lijkt, zoiets als "trendsettend en disruptive in fashion" zijn, terwijl Van Keulen er vooral was om de belangen van zijn aandeelhouders te dienen.

De existentiële vraag die zich dan aandient is: Van wie is een onderneming met rechtspersoonlijkheid eigenlijk? Ik herhaal dat ik vind dat dat de brede maatschappij is en aandeelhouders zijn "just another financer". Dat het dienen van die brede maatschappij zich lastig laat combineren in een "directeur grootaandeelhouder (dga) rol" vindt ook Vic van der Reijt in het NRC Handelsblad afgelopen zaterdag; het succesvol gerealiseerde hogere literaire doel is mede dankzij zijn onafhankelijkheid van die DGA verantwoordelijkheden!

Kortom....ik stel voor dat we gaan wennen aan het idee dat een onderneming in beginsel "tijdelijk" is en meer gezien moet worden als "public social networked infrastructure"....met bestuurders die (vanuit de rechtspersoonlijkheid van bijvoorbeeld een stichting of Coöperatieve vereniging) dat hogere ideeele doel dienen!

Royal Independence

30-01-2013

Interessant moment zo'n aankondiging van Beatrix dat ze haar rol overdraagt aan Willem-Alexander. Media komen woorden en beelden tekort om 33 jaar samen te vatten en "on the side" wat te romantiseren over de Nederlandse monarchie.

Onder andere het volgende rijtje evergreens van Beatrix en haar rol als koningin heb ik gedestilleerd:

- onafhankelijkheid
- verdraagzaamheid
- respect
- Europese samenwerking

Dat is waar Beatrix en daarmee Nederland voor staat. Uitgangspunten die ze waarmaakt "as the Dutch who travels the world" in haar oranje witte Fokker 70.

Ondanks dat ik licht republikeinse D66 neigingen heb, moet ik toegeven dat de principes van Beatrix ook de mijne zijn. De elementen verdraagzaamheid en respect zijn trending van meer recentere datum, maar daarover in de toekomst meer.

Merk op dat de monarchie haar effecten nalaat ook in het Nederlandse bedrijfsleven. Want het fenomeen "Koninklijke" houdt een hoop Nederlandse ondernemingen in zelfstandigheid fier overeind (he, KLM?) met alle nostalgie en historie erbij; geen internationale manager of professional die geen Delfts blauwe KLM huisjes in de kast of in het toilet heeft staan, nietwaar?

Het rijtje Beatrix lijkt een mooi uitgangspunt voor Willem-Alexander om die te verrijken met duurzaamheid ( met een ambtstermijn van meer dan 30 jaar kun je verder, lees duurzamer in de toekomst plannen dan wie ook) en entrepreneurship.

Want die VOC mentaliteit, "geblend" met Beatrix's "verdraagzaamheid", "respect" en open vizier op Europa, is precies wat de BV Nederland tot een in duurzaamheid winstgevende "business" maakt!

Pop Up Studio

27-01-2013

Thomas Rau, architect, schreef afgelopen zaterdag in het FD dat de in deze samenleving diepgewortelde ambitie van bezit eigenlijk duurzaamheid in de weg staat. Immers, als KPN voortaan gewoon eigenaar blijft van de smart phone en die aan het einde van zijn economische levensduur teruggaat naar KPN, dan kan laatstgenoemde die keurig en efficient recyclen. Of dat gebeurt door de miljoenen particuliere bezitters van diezelfde smartphones laat zich raden....

Interessante en vooral extra invalshoek op een eerder blog van mij ( Independenceverything ) waar ik betoogde dat bezit, of liever de instandhouding ervan leidt tot (financiele) afhankelijkheid en daarmee een aanslag op iemand's persoonlijk geluk. Schrijnend zijn in dezen de voorbeelden van mensen met langdurig te koop staande huizen en alle sociale drama's van dien.

Dat huizenbezit in Nederlands heeft iets eigenaardigs. Immers het wordt (fiscaal) zwaar gestimuleerd. Naast dat een huis de primaire behoefte van huisvesting bevredigt, wordt het bezit van een woning algemeen gezien als een belegging voor later. Alleen wat we gemakshalve kennelijk vergeten is dat daarmee voor velen bijna het gehele vermogen is belegd in "1" belegging, namelijk dat huis. Neem gerust van mij aan dat er geen enkele financiele instelling, c.q. professionele beleggingsadviseur bestaat die pleit voor een niet gespreide op 1 belegging gerichte beleggingsportefeuille. Kortom eigenlijk is het bezit van een huis economisch gezien hoogst onverantwoord.

Deze redenering zou je eigenlijk ook kunnen volgen voor het Directeur Grootaandeelhouderschap. Immers ook hier "belegt" een particulier zijn overgrote deel van zijn vermogen doorgaans in 1 object, te weten zijn onderneming. En dat ook dat wellicht onverstandig is en tot grote ellende kan leiden, kunnen de inmiddels voormalige eigenaren, aldus het FD van afgelopen zaterdag, van Spa Zuiver in het Amsterdamse Bos, over mee praten.

En als we die lijn van "bezit" of langlopende financiele verplichtingen dan eens doortrekken naar een onderneming. Dan is onroerende goed of huisvesting een interessant fenomeen. Deze tijd biedt ondernemingen de mogelijkheid om, volledig online en webbased te opereren en daarmee betrekkelijk foot loose qua vestigingslokatie te zien. Toch niet helemaal! Want "business" ontvang je vaak naar aanleiding van fysieke interactie, bijvoorbeeld doordat mensen onderling fysiek contact hebben gehad of omdat afnemers letterlijk niet om het bedrijf heen kunnen...omdat die onderneming op het juiste moment op de juiste plaats een kantoor of winkel had.

Uitdaging is alleen dat de wereld hard draait en middelen van (startende) ondernemers schaars zijn. De Retail kent inmiddels het fenomeen van de pop-up stores....korte tijdelijke opening van een winkel op een lokatie en daarna, al dan niet met een onderbreking, weer ergens anders. En dat doorgaans ondersteund vanuit 1 centrale permanente lokatie. Dat lijkt me echt wat voor andere ondernemers ook. Een centrale vestiging in bijvoorbeeld Amsterdam (lekker dicht bij de best bereikbare luchthaven ter wereld, Schiphol) en dan eens een "Pop Up Studio" in Sillicon Valley, New York, Londen, Parijs, Berlijn, Stockholm, Hong Kong of bijvoorbeeld Sydney!

Hari the musical

31-12-2012

om nooit meer te vergeten....

Top Stars

30-12-2012

Er zit iets merkwaardigs aan het stimuleren en verheerlijken van "sterren" en hun "top prestaties". Zeker in een tijd waar een thema als "duurzaamheid" trending is.

Gisterenavond was er een soort "behind the scenes" van Paul de Leeuw op tv. Met recht een "ster" die in Nederland en inmiddels ook België grote bekendheid geniet. Tijdens het kijken naar deze documentaire bekroop mij meteen de associatie met "Zij gelooft in mij" over André Hazes.

De druk van het "bekend" zijn en de de daarmee samenhangende extreme en bijna ondraaglijke onzekerheid waar de "ster" onder lijdt, wordt in deze documentaires prachtig zichtbaar. Sterker......relativeert en nivelleert de "ster" tot een met recht "slachtoffer" van haar of zijn eigen "succes".

Andere voorbeelden zijn top sporters die na een doorgaans korte periode (max 10-15 jaar) in een diep zwart gat duiken met alle sociale en persoonlijke mentale maar ook fysieke ellende van dien. En wat te denken van topondernemers, managers en extreem betaalde (lees: gevierde) bankiers en advocaten.....die zijn op enig moment ergens ver voor hun pensioen "opgebrand" ...achterblijvend met een schrijnend gevoel van spijt. Of nog erger met een vorm van zelfdestructie die in het geval van bijvoorbeeld Whitney Houston en Andre Hazes voortduurt tot de dood hun verlost.

Toch staat de praktijk bol van de stimulerende middelen om het "uiterste" uit medewerkers en studenten te halen. Voor die hoog excellererende studenten worden naar Amerikaans model zelfs "top school colleges" naast de "gewone" universiteiten geplaatst. En is het niet "bon ton" om te klagen over die Nederlandse "6-jes" cultuur? Die cultuur van nivellering en presteren "on or just above average".....

Tsja, en hoe beoordeel je dan je medewerkers als waardering voor progressie in de duurzame ontwikkeling van de medewerkers leidend zou zijn? Een criterium dat voor de hand liggend zou samenvallen met de door menige organisatie uitgesproken ambitie "groen en duurzaam" te zijn. Dan zou je daar de ontplooiing van die medewerkers buiten de werkgever in de privé sfeer in mee moeten wegen. Ook al ligt daar wellicht een negatieve correlatie met de bijdrage van die medewerker met de korte termijn vaak financiele doelstellingen van de werkgever.

Conclusie is denk ik dat medewerkers het gevoel van gebrek aan waardering van hun werkgever of in het geval van "sterren" van het publiek....gewoon moeten relativeren. Degene die minimaal afhankelijk is van de waardering van anderen en "werk" kan terugbrengen tot "slechts" een onderdeel van een groter (of grootser?) leven....zal zich maximaal duurzaam ontwikkelen en evenwichtig in het leven staan! Want ultiem geluk is #independenceverything :)

Kids Staff

29-12-2012

Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst...en zonder loyale en goede staff ben je nergens. So true!

Maar wat ook "true" is, is dat er interessante parallellen liggen tussen de opvoeding van je eigen kinderen en de (intensieve) begeleiding van medewerkers ("Staff").

Persoonlijk durf ik de stelling wel aan dat ik op m'n 34e professioneel inmiddels ben waar ik ben, mede dankzij mijn, naar Zuidas maatstaven, "tiener" vaderschap (ach wat heet....op de leeftijd van 25 de eerste van 3 kids) en vooral categorische gebrek aan zakelijke beschikbaarheid voor 09.00 en tussen 17.00 en 20.00! Want ja mama heeft evenzeer een carrière en aangezien papa regelmatig op reis is, is de deal: papa haalt en brengt naar school en crèche met uitzondering van de dagen dat papa voor de firm rondvliegt.

Voor een hoop vooral mannen die zich onvoorwaardelijk overgeven aan de carrière is het volgende vermoed ik niet bewust herkenbaar. Want als je intensief bij de opvoeding van de kinderen bent betrokken dan zou je moeten weten dat het oeverloos focussen op de negatieve dingen, lees de "targets" die niet gehaald zijn, een volstrekt averechts effect zaait. Het negeren daarvan maar stimuleren van de dingen die het "kind" juist wel (positief) doet ....geeft doorgaans eerder het pedagogisch gewenste effect.

Wat is de praktijk? Geen job beoordeling zonder een paar harde negatieve kritieken wordt serieus meegewogen in een eind beoordeling en een periodieke evaluatiemeeting van medewerkers is regelmatig een podium voor oeverloos negatief gezeur. Terwijl, ik ga mezelf maar na, de meeste mensen daar weinig effectief op reageren. Wat dat betreft....staff zijn net kids!

Hoewel mijn US collega's dat eigenlijk beter door hebben; die schrijven doorgaans job beoordelingen in overwegend oppervlakkige (over) positieve termen. Daarentegen is de invloed uit die hoek als het gaat om "target setting" en het mathematisch sturen daarop wat mij betreft minder effectief.

Immers de toekomst is onzeker, dus waarom zouden we in een soms extreme mate van financieel detail gaan "forcasten" ? Nou, dat wordt vooral in de hand gewerkt door (te) highly leveraged gefinancierde ondernemingen; betrokken banken lopen op hun tandvlees qua kredietrisico en daarmee samenhangende economic capital requirements. En dat veroorzaakt een maximale focus op toekomstige "excess cash" die z.s.m. voor aflossing aan de bank moet worden aangewend. Dit is normatief gaan werken ook voor de rest van de profit en non-profit organisaties.

Helaas gaat dat zo ontzettend ten koste van "investeringen in de toekomst", innovatie en het duurzame voortbestaan van organisaties!

Maar wat dan wel? Nou, ik denk dat we abstracter moeten plannen. Je hebt daar alleen wel een "taal van verbeelding" voor nodig. En een groep van managers en medewerkers met brede algemene interesse voor intellectualiteit, literatuur en cultuur.

Er is qua planning en strategievorming denk ik behoefte aan abstracte maar stabiele vergezichten waarbinnen maximale flexibiliteit en souplesse de ruimte krijgen. Eigenlijk niet veel anders dan het zoeken als "ouder" naar de fijne balans van gezond stimuleren en tot ongelukkigheid "dwingen" van kinderen.

Golden Cloud

24-12-2012

Geen heden zonder verleden moet Jan Peter Balkenende (destijds premier) gedacht hebben toen hij hartstochtelijk pleitte voor terugkeer van de VOC mentaliteit in Nederland. Tamelijk ongenuanceerd gezien de geweldadige bijvangst...maar goed. Die nostalgie naar een tijd waarin Nederland zakelijk gloreerde was mede aanleiding voor de NTR een serie te produceren met de veelzeggende titel: De Gouden Eeuw.

Op zich best aardig, zo begrijp ik dat Nederland en Amsterdam in het bijzonder zich tot centrum van de internationale handel hebben kunnen ontwikkelen door de Val van Antwerpen! Grappig detail is dat de overdracht van Antwerpen aan de Spanjaarden op 17 augustus 1585 was, en daarmee tevens de datum van de "geboorte akte" van het Amsterdam uit die verheerlijkte 17e eeuw: een iconic date of entrepreneurship! Laat 17 augustus nou ook mijn geboortedatum zijn....

Boeiend is tevens dat in de serie een verband wordt gelegd tussen "handel", de mate van het "vrije denken" (Schiller) en de volwassenheid van de boekdrukkunst, wat we denk ik tegenwoordig "media" zouden noemen. Je ziet dat verband goed in New York, Londen, Parijs.....en steeds sterker in Amsterdam (NRC is recent naar Amsterdam verhuisd...) en Berlijn (in Duitsland bij uitstek de plek waar entrepreneurship tegenwoordig hoogtij viert). Interessant is dat vaak het "zakenleven" een beetje als cultuurbarbaar wordt gezien, terwijl literatuur en cultuur kennelijk zo onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.

Vandaag stond super commissaris, Anthony Burgmans, met een enorm interview in het FD. Hij poneerde een aantal interessante stellingen. Zo acht hij bestuurders van ondernemingen succesvol als zij de "tijdsgeest" aanvoelen en "de situatie voor zijn dat iets een samenleving gaat ergeren". En als de spreekwoordelijke "stront dan aan de knikker is" dan moet een bestuur niet met uitvluchten komen, maar iets bijzonders aanvoelen om te bouwen aan herstel van vertrouwen. En dat herstel van vertrouwen bereik je door de dialoog aan te gaan....kortom Nederland als land van overleg, consensus en polderen...baant de enige mogelijke weg, die van het "duurzaam ondernemen".

Scheidend voorzitter van het NBA (de beroepsorganisatie van accountants), Ruud Dekkers, sprak in een ander interview in het FD vandaag woorden van consistente strekking: "de grootste fout is de fout die je alleen maakt" (over "overleg" gesproken...) en: "als het mis gaat moeten (accountants-) kantoren zeggen: er is iets gebeurd, we onderzoeken het, we delen de informatie en we leren ervan." (...de dialoog van Burgmans!).

En dan nog het verhaal van Hyves dat zijn 3000 overtollige servers gaat inzetten voor "cloud computing" toepassingen. En dat is kennelijk helemaal geen gekke gedachte om onder andere de volgende redenen: het Nederlandse electriciteitsnet is extreem betrouwbaar, het koelen van serverparken is eenvoudig door het hoge grondwaterpeil, er is sprake van netneutraliteit, de VS mogen niet meekijken op servers van Nederlandse juridische entiteiten en de ligging van AMX (een van de grootste internetknooppunten van de wereld). Met 1/3 van de e-commerce transacties in de wereld die daarmee door Nederland lopen is Amsterdam voor dataverkeer, wat Rotterdam is in de overslag voor zeetransport.

Laten we in het kader van de goede voornemens van 2013 gaan voor de: Golden Cloud. Amsterdam als centrum van cloud computing en global entrepreneurship.....onderscheidend in haar duurzaamheid, overlegcultuur, "trust design transparency" .....en haar mate van het "Vrije denken" en kracht van (social, on-line) media!

I AMSterdam

17-12-2012

De stad of eigenlijk de "brand" Amsterdam ontwikkelt zich op een interessante manier. Ik zie metaforen als:

AMSterdam:

- Hub to continental Europe ( qua luchtvaart, KLM/Schiphol; Global/EMEA headquarters, inclusief financiële instellingen die nadrukkelijk geen "Londen profilering" appreciëren)
- Sandbox of continental Europe ( hotels, fashion, retail: recente openingen van A&F, Forever21, Andaz hotel)
- APPsterdam, het fysieke anchor van global on line businesses
- Media Capital (NRC op het Rokin, AVRO naar het Vondelpark, Vara/BNN onderweg)
- Melting Pot of cultures

Ja, en Amsterdam als center court van innovation & entrepreneurship; of eigenlijk in omgekeerde volgorde, want vanuit technisch opzicht gebeurt "het" in technische satellieten als Twente, Eindhoven, Delft en Leiden. Niet toevallig is de rol van de aldaar gevestigde universiteiten in dezen. Amsterdam heeft "enterpreneurs" tot een nieuwe elite verheven, waarbij presentatie/branding van de "entrepreneur" minstens zo belangrijk is als het "product" zelf.

Deze omstandigheid is wat mij betreft een vrucht van de convergentie met de in Amsterdam zich steeds sterker concentrerende media.

Fascinerend overigens is te horen recentelijk op een bijeenkomst dat de Chief Marketing Officer van de Metropolitan Area Amsterdam, de UvA en VU nadrukkelijk buiten de branding van het merk "Amsterdam" wenst te houden (....vanwege hun posities op bepaalde "lijstjes" of zoiets).

Ook is Amsterdam's "allochtonen" beleid nog steeds gericht om het bewerken van de beperkingen en minder op het exploreren van de in de stad aanwezige culturele diversiteit. Denk in dit kader aan het ondernemerschap dat bijvoorbeeld de Turkse en Marokkaanse gemeenschap brengt!

Die genoemde vrucht van convergentie loopt wel het risico om minder zoet te worden. Want ondanks de positieve observaties is de keerzijde van deze licht theatrale ijdelheid, de vergankelijkheid ervan en daarmee een verwaarlozing van basale maar eminente uitgangspunten als een duurzaam/economisch rationeel business model en een redelijke risk/rewards balans.

In dit kader zijn de recente (media) aandacht voor de Amsterdamse geschiedenis, zoals de NTR serie "De Gouden Eeuw", waardevol en interessant. Immers Amsterdam als bakermat van de BV Nederland met een rijke geschiedenis aan zakelijk hoge toppen en diepe dalen. Als we die inzichten zouden kunnen aanvullen met nadrukkelijke convergentie met de universiteiten van de stad, (complementaire) integratie met het technische gerichte ondernemerschap in de satellieten en expliciete beschijning van vooral de zonnige kanten die de cultureel diverse stad in huis heeft....dan gaan we een nieuwe top in de toekomst zeker bereiken!

Onder professoren III

12-11-2012

Waar Marcel Pheijffer de rol van de Accountancy hoogleraren op de korrel neemt (zie zijn blog: Onder professoren 2 ), wilde ik bij dezen de gelegenheid nemen als openbaar accountant de "hoogleraren" in het algemeen, en hun publieke optredens in het bijzonder, eens te beschijnen.

Om maar met de deur in huis te vallen: ik sta regelmatig versteld van wat sommige als hoogleraren of wetenschappers profilerende opiniemakers, a.k.a. Twitter koningen of DWDD/Nieuwsuur/1 Vandaag/etc. routiniers, zich permitteren aan boude en stellige uitspraken in het openbaar. Uitspraken die, als ik die zou doen als "accountant" de toets van de Verordering Gedragscode (VGC) moeilijk kunnen doorstaan.

Ik vind een vergelijking van wetenschappers met accountants relevant mede op basis van Limperg's "Leer van het gewekte vertrouwen"; een theorie die uitermate bepalend is geweest voor de beroepsgroep van accountants en in wezen benadrukt dat accountants hun inspanningen op een dusdanig niveau moeten brengen dat het vertrouwen van het maatschappelijk verkeer in een rationele specifieke situatie niet wordt beschaamd. Het voldoen aan deze verwachtingen wordt door Limperg (Limperg, 1933) bepaald door:

1) niet meer verwachtingen op te wekken dan de accountant kan waarmaken, en

2) dat accountants hun werk (gewoon) goed moeten uitvoeren.

Ten aanzien van punt 1: het is naar mijn mening "fair to state" dat wetenschappers, en hoogleraren in het bijzonder, over het algemeen een grote geloofwaardigheid genieten en worden gezien als autoriteit op diverse gebieden. De verwachtingen die ergo bestaan van wetenschappers zijn hoog en aan uitlatingen van als wetenschapper, c.q. hoogleraar, zich profilerende personen wordt doorgaans veel geloofwaardigheid gehecht. Met andere woorden, de vraag die rijst is of wetenschappers zich voldoende daarvan bewust zijn en derhalve hun uitspraken, daar waar nodig, voldoende worden gerelativeerd.

Voor wat betreft punt 2: daar kunnen we kort over zijn; er is in de afgelopen 2 jaar een tsunami aan affaires naar boven gekomen van academisch onderzoek dat onvoldoende grondslag had, c.q. op punten zelfs gefalcificeerd was. Denk aan de affaires Stapel, Poldermans en in een verder verleden Diekstra.

Laten we voor het gemak "accountant" eens vervangen door "wetenschapper" en een aantal kapstok artikelen van de VGC, die, zo zou je kunnen zeggen, specifieker invulling geven aan de 2 bovenstaande stellingen van Limperg, presenteren:

A-100 Inleiding en fundamentele beginselen
Het onderscheidend kenmerk van het accountantsberoep de wetenschap is de
verantwoordelijkheid te handelen in het algemeen belang. Daarom is de
verantwoordelijkheid van de registeraccountant wetenschapper niet beperkt tot het behartigen
van het belang van een individuele cliënt universiteit of werkgever media. Om hieraan te voldoen neemt de registeraccountant wetenschapper deze verordening in acht en handelt in
overeenstemming daarmee.

A-110 Integriteit
De registeraccountant wetenschapper treedt in zijn beroepsmatige en zakelijke betrekkingen
eerlijk en oprecht op.

A-120 Objectiviteit
De registeraccountant wetenschapper laat niet toe dat zijn professioneel of zakelijk
oordeel wordt aangetast door een vooroordeel, belangentegenstelling of ongepaste
beïnvloeding door een derde.

A-130 Deskundigheid en zorgvuldigheid
De registeraccountant wetenschapper houdt zijn deskundigheid en vaardigheid op het niveau
dat is vereist om aan een cliënt universiteit of werkgever media adequate professionele diensten te kunnen verlenen. De registeraccountant wetenschapper handelt bij het verlenen van een professionele dienst zorgvuldig en in overeenstemming met de van toepassing
zijnde vaktechnische en overige beroepsvoorschriften.

A-140 Geheimhouding
De registeraccountant wetenschapper eerbiedigt het vertrouwelijke karakter van informatie
die hij in het kader van zijn beroepsmatig en zakelijk handelen heeft verkregen.
Hij maakt deze informatie zonder specifieke machtiging daartoe niet aan een
derde bekend, tenzij wettelijk of beroepshalve een recht of plicht daartoe
bestaat. Het is de registeraccountant wetenschapper niet toegestaan vertrouwelijke informatie
die hij bij zijn beroepsmatig of zakelijk handelen heeft verkregen, te gebruiken
om zichzelf of een derde te bevoordelen.

A-150 Professioneel gedrag
De registeraccountant wetenschapper houdt zich aan de voor hem relevante wet- en
regelgeving en onthoudt zich van handelen dat het accountantsberoep de wetenschap in
diskrediet brengt.

Samenvattend zou die VGC voor accountants nog niet zo gek zijn als basis voor de wetenschap: een nationaal of internationaal algemeen aanvaarde "Code of Ethics". Sterker nog, er is genoeg aanleiding om zoiets in te voeren, niet in de laatste plaats om het geloof in de wetenschap te herstellen en de wetenschap in duurzaamheid op een effectieve wijze te kunnen laten voortbestaan! Of om in de termen van Limperg te spreken: dat accountants "wetenschappers hun inspanningen op een dusdanig niveau moeten brengen dat het vertrouwen van het maatschappelijk verkeer in een rationele specifieke situatie niet wordt beschaamd".

Armin van Buuren

21-10-2012

Armin van Buuren, beste DJ ter wereld, maar wat mij betreft een Icon of Global Entrepreneurship, ...from NL, Europe! Helaas onderstaand alleen de trailer, de hele film is een prachtige inspiratie voor baanbrekend creatief ondernemerschip:

AAA Governance

21-10-2012

Zo'n periode na de tweede kamerverkiezingen is buitengewoon boeiend vanuit een "leadership perspective". Immers waar winnaars zijn, zijn verliezers....en voor een verlies moet iemand haar of zijn kop er figuurlijk af. Of dat rationeel gezien verstandig is, lijkt volstrekt irrelevant, he, Jolande Sap ?

De (zakelijke) cultuur in een land is zeer bepalend voor het antwoord op de subjectieve en licht tendentieuze vraag "wie" verantwoordelijk is voor "verlies". Zo wordt een onfortuinlijke bestuurder van een Nederlandse onderneming vrij rap op zijn of haar bestuurlijke verantwoordelijkheid aangesproken en in het vooruitzicht van een gang naar de Ondernemingskamer gesteld. Dat is in de Verenigde Staten veel minder vanzelfsprekend, "since you get some and you loose some". Daarentegen kent men in de Verenigde Staten weinig coulance voor degene die op "compliance" gebied met haar of zijn vingers tussen de deur zit.

Zo irrationeel sommige beslissingen in de politiek lijken, zo voorspelbaar is eigenlijk het resultaat. Want wanneer je voorvrouw of -man van een ministerraad of tweede kamerfractie bent, dan ben je geen hierarchische "chief" maar "slechts" een gezicht of woordvoerder namens een grote groep relatieve gelijken. De minister president van zijn ministerploeg en de fractievoorzitter van zijn fractiegenoten in de tweede kamer.

Interessant is dat deze situatie vergelijkbaar is met de "leadership" situatie bij partner structuren zoals in geval van artsen, advocaten en accountants ("AAA"). Noem het "AAA leadership" . En zoals solvabele banken een "AAA" credit rating verdienen, zo verdient een zich handhavende bestuursvoorzitter of managing partner van zo'n AAA organisatie dat evenzeer. Want als je denkt dat je bedrijfseconomisch verstandige beslissingen hebt genomen, maar de mede partners zien het niet zitten....dan kun je inpakken. En als je zelf niet gaat, dan verlaat een hele afdeling zomaar ineens zelf het pand om elders in Zuid of op de gracht zelfstandig verder te gaan waar men is gebleven. Voorbeelden zijn er in overvloed, met name in de advocatuur; de grote kantoren hebben massaal het leven gegeven aan vele niche boutiques!

Managing partners en politieke "leiders" hebben met elkaar gemeen dat gelijk hebben verre van gelijk krijgen is. Wellicht dat Bos & Balkenende zich daarom zo snel thuis voelen bij KPMG en EY. Ik denk dat zwak (AAA) leiderschap misschien wel het beste te identificeren is aan de mate waarin zij of hij "de club" bij elkaar weet te houden. Zij zouden wat mij betreft die verantwoordelijkheid nadrukkelijk moeten voelen om te voorkomen dat er ongelukken als de PVV gebeuren....beste VVD leiders van weleer: u wordt bedankt!

sociaalliberaal.nl

12-09-2012

Interessant, interessant...zijn vanavond de resultaten van de exit polls!

Lijkt het Nederlandse politieke landschap te tenderen naar een 2 partijenstelsel? Sociaal (PvdA) versus, pardon "met" liberaal (VVD)?

Aardig is ook dat een thema als godsdienst (CDA=Christelijk; PVV=tegen Islam) en dogmatische en idealistische partijen als GroenLinks kennelijk nadrukkelijk niet meer gewaardeerd worden door de kiezer.

Boeiend is wat de rol van de kleinere partijen zal zijn in de formatie. Bij iedere verkiezingsronde zie je andere accenten. Accenten die door het uitgesproken profiel van bepaalde partijen een kabinet en de volksvertegenwoordiging meer spicy maken. Denk aan de ("...we gaan de boel op stelten zetten") PVV, ("...het enig recht van de vrouw is het aanrecht") SGP en Christenunie.xxx

Uitzondering hier op is D66! Hoewel de partij een partijprogramma heeft, profileert zij zich toch vooral op een betrouwbare overheid ("trust"), staatskundige hervorming (de "governance" van de overheid en Europa) en transparantie (..rond overheidsbeleid en verantwoording daarover). Een programma dat niet snel tegen de haren van VVD of PVDA zal instrijken, sterker nog, zich juist als PVDAVVD mixje "sociaalliberaal" profileert.

Hoewel Ferry Mingelen suggereert dat een coalitie PVDA/VVD theoretisch zou kunnen, zie ik een coalitie van uitsluitend beide partijen niet effectief functioneren. Daar waar beide partijleiders als alfa mannetjes tegenover elkaar hebben gestaan, heb je een brugfunctie nodig. Een functie die de consensus zoekt. Dat kan Alexander Pechtold (..of een van de zijnen: Hans Wijers bijvoorbeeld), niet in de laatste plaats vanwege zijn met Rutte en Samson vergelijkbare retorische capaciteiten en leeftijd. En de elementen waar D66 zich op profileert passen prima "tussen" de sociale en liberale politieke uitgangspunten.

Wat zou dat een mooi Nederlands politiek plaatje zijn! Weg met de old school PVDA vakbond en Christelijke CDA spruitjeslucht, maar een fijne melange van jong en fris sociaal liberalisme verrijkt met D66's Trust Design Transparency en Pro-Europa ambities!

We gaan het meemaken...

Re: "MKB-accountants zijn onzichtbaar in het debat"

14-08-2012

Mijn reactie op de blog: "MKB-accountants zijn onzichtbaar in het debat" van Albert Fieret d.d. 14 augustus 2012 op accountant.nl

Samenwerking The Fact Club (De Publieke Zaak) en STUDIOAMS

13-08-2012

The Fact Club, een initiatief van De Publieke Zaak, en Stichting STUDIOAMS zijn voor de duur van de verkiezingscampagne een samenwerking aangegaan. The Fact Club wil het publieke debat verbeteren door het te voeden met feiten. Een initiatief dat Stichting STUDIOAMS van harte ondersteunt, gegeven haar doelstelling Trust, Design en Transparency in de maatschappij te stimuleren.

STUDIOAMS stelt haar StudioAMS @ Beurs van Berlage in de Beurs van Berlage aan De Oude Brugsteeg 13 ter beschikking aan het team van The Fact Club. Vanuit hier zal The Fact Club tijdens de komende verkiezingscampagne feiten brengen en feiten controleren (zie www.thefactclub.nl). De Beurs van Berlage fungeert de komende weken kortom als podium voor de feiten!

Re: Hedgefund koopt aandelen ten laste van vennootschap: geen goedkeurende verklaring

13-08-2012

Mijn reactie op de blog: Hedgefund koopt aandelen ten laste van vennootschap: geen goedkeurende verklaring van Wiek Slagter op accountant.nl d.d. 10 augustus 2012 http://www.accountant.nl/Accountant/Opinie/Meningen/Hedgefund+koopt+aandelen+ten+laste+van+vennootscha.aspx

Serdar GÃƒÂ¶zÃƒÂ¼bÃƒÂ¼yÃƒÂ¼k (=net een registeraccountant)

10-08-2012

Zaterdag 4 augustus 2012 publiceerde de Volkskrant een 2 pagina's groot interview met Serdar Gözübüyük in het Intermezzo katern.

Gözübüyük, 26 jaar jong, is 's lands meest succesvolle scheidsrechter in het (internationale) betaald voetbal. En niet alleen een succesvol rolmodel voor Turkse jongeren maar ook een meer dan inspirerend profiel voor accountants.

Ter illustratie onderstaand een aantal fragmenten uit het interview tevens (in revision mode) metaforen van mijn dagelijkse praktijk als (eindverantwoordelijke) openbare (register-) accountant in de Big 4 Corporate Financial Services Industry praktijk:

"Het maakt me dan echt niet uit dat er duizenden fans op de tribune zitten cliënten zijn die je er geen plezier mee doet"

"Als hij het veld de markt betreedt, staat hij tussen spelers cliënten en prospects van zijn generatie"

"Ik let er wel op, hoe ik eruitzie. Ik wil dat er een beeld ontstaat dat deze rol ook echt van mij is. Ik sta op het veld namens de KNVB firm, als een soort ambassadeur. Dan kun je niet optreden met afgezakte sokken en een baard van een paar dagen. Je bent te gast bij clubs cliënten, en de bestuurders zien er doorgaans ook keurig uit. Het is ook een vorm van respect."

"Het is research. Ik wil weten wat er speelt bij een club cliënt. Welke spelers key staff zijn er? Wie is de trainer directie? Ik heb beeldfragmenten open source data opgezocht. Ik wil ook weten in wat voor land ik terechtkom. Moet ik rekenen op een beladen sfeer in het stadion rond een cliënt"?

"Voor de wedstrijd start van de (accountants-) controle loop ik met mijn assistenten nog altijd het protocol en mogelijke extra afspraken de controlestrategie en planning door. Ik ben iemand die alle informatie wil horen, meteen."

"Het publiek, de trainer en de spelers zijn ook dagen bezig met zo'n wedstrijd Cliënten, aandeelhouders en toezichthouders zijn ook intensief betrokken bij een onderneming. Die hebben recht op een gemotiveerde scheidsrechter gepassioneerde accountant"

"De EK's, de WK's grote internationale namen en local heroes. Als je daarbij aanwezig mag zijn.. Ik zou er dankbaar voor zijn. Zo ervaar ik dat."

"Een bepaalde status verandert ze niet als mens, zo bekijk ik het. Zij moeten ook eten en drinken. Gewoon jezelf blijven. Daar draait het om."

"Als een scheidsrechter accountant vaak wordt geraakt door de bal vaktechnische schandalen, dan heeft-ie gewoon zijn werk niet goed gedaan."

"Ik heb erop getraind. Ik sta meer rechtop. Dat verandert je uitstraling. Ik doe aan krachttraining. Body language."

"Een wedstrijd accountantscontrole voor spelers cliënten en publiek stakeholders tot een goed einde brengen, zonder een hoofdrol voor jezelf op te eisen. En het omgaan met druk vind ik heerlijk. Hoe groter de druk, hoe beter ik presteer. Je hebt telkens te maken met miljoenen scheidsrechters "beste stuurlui aan wal" die 4, 5 keer een herhaling van een spelsituatie kunnen zien en achteraf dan oordelen. Dat-ie dat niet zag! Ik heb 1, maximaal 2 seconden te maken met strakke deadlines. Ik verheug me er nu al op."

"Regels zijn regels, maar er is een grijs gebied. Ik fluit in de geest van de wedstrijd benader een vaktechnische casus "substance over form" "

"Plezier. Leiderschap, maar ook iemand die tussen de spelers staff en cliënten staat en niet erboven. Onafhankelijkheid, ook."

"Ik heb nooit ervaren dat er voor mij een barricade is opgeworpen. Elk jaar was er promotie. Mijn idee is dat als je ergens 100% voor gaat, die kans heus wel komt. Die kun je zelf creëren. Maar het gebeurt niet als je in je vertrouwde kringetje blijft hangen"

"Van de plek waar hij de eindverantwoordelijke openbare (register-) accountant stond, kon hij het ook onmogelijk zien. Het was zijn assistent die het ontging, maar hij wordt erop aangekeken."

"Ik loop niet weg voor discussie. Als je niet tegen kritiek kunt, moet je iets anders gaan doen. Maar als iemand tegen me mijn staff of mijzelf schreeuwt: hé lul, zag je dat niet, dan vind ik dat ik moet optreden"

"Wat ik niet begrijp, is dat als een voetballer cliënt een ander een doodschop verkoopt fraude pleegt, het telkens de scheidsrechter accounant is die het moet ontgelden als hij geen rode kaart red flag heeft getrokken gehezen. Waarom wordt die speler cliënt niet ter verantwoording geroepen? Dat wij niet alles kunnen zien, is toch geen vrijbrief voor wangedrag? Waar is je eigen verantwoordelijkheid, vraag ik me dan af."

"Hij hoopt dat het komende seizoen zijn achtervoornaam (Gözübüyük Endymion) wat minder wordt beschadigd - in letterlijke zin"

Tot zover deze aflevering van "images of public audit"!

Re: "Onder professoren (2)"

02-08-2012

Mijn reactie op de blog: "Onder professoren (2)" van Marcel Pheijffer d.d. 31 juli 2012 op accountant.nl: http://www.accountant.nl/Accountant/Weblogs/Marcel+Pheijffer/Onder+professoren+2.aspx

Re:"Middelgrote kantoren op oob-jacht?"

02-08-2012

Mijn reactie op het bericht: "Middelgrote kantoren op oob-jacht?" d.d. 27 juli 2012 op accountant.nl: http://www.accountant.nl/Accountant/Nieuws/Middelgrote+kantoren+op+oobjacht.aspx

Re: "Samenstellen: controleren waar nodig en vertrouwen toevoegen"

25-07-2012

Mijn reactie op de blog "Samenstellen: controleren waar nodig en vertrouwen toevoegen" d.d. 24 juli 2012 van Marcel Pheijffer op accountant.nl: http://www.accountant.nl/index.aspx?chapterid=11894&contentid=73632

Een arts is (bijna) als een accountant..

05-07-2012

Met mijn jeugdvriend H. heb ik zo'n beetje een leven lang alle fases en stormen synchroon doorstaan: kleuterschool, basisschool, echtscheidingen, muziekschool, gymnasium, dansschool, puberteit, uitgaan, volwassenheid, eerste serieuze relatie, jong en veel kinderen.

En grappig genoeg dachten we na het gymnasium dat we toch echt 2 heel verschillende richtingen waren opgegaan: hij ging voor de lange intensieve weg van neurochirurgie...en ik voor, ehh ja ook zo'n weg maar dan met bestemming: openbaar (register-) accountant.

Nou studeerde en werkte hij in Leuven en ik in Amsterdam, maar na een tijdje kwamen we tot de conclusie dat een hoop dingen onbewust toch wel interessante verwantschappen hadden.

Wij hadden bijvoorbeeld zo'n beetje op hetzelfde moment een serieuze, nog steeds bestaande, relatie...met hij een arts en ik een (register-) accountant. Die de moeders zijn van mijn 3 en zijn 3, sinds gisteren 4, kinderen.

En we zijn dit jaar allebei op 33 jarige leeftijd tot de maatschap respectievelijk echelon van (tekeningsbevoegde) Partners/Directors toegetreden.

Maar de toevalligheden zijn de wereld nog niet uit, want op beroepsgroep niveau bestaan interessante parallellen en inspirerende verschillen.

Zo is dossiervorming niet alleen een hit in de accountancy, want niet gedocumenteerd is niet gecontroleerd, maar staan in de medische wereld letterlijk levens op het spel in geval van leemten in de registratie.

Waar de claimcultuur in de accountancy steeds manifester wordt, regent het in de medische beroepsgroep al jaren aansprakelijkheidsstellingen. Beide hebben tuchtcolleges die op volle toeren draaien.

Interessant zijn ook de wederzijdse maatschapsperikelen en de maatschappelijke discussies over inkomensniveau's van de vennoten.

Toch lijkt de medische wereld haar tijd vooruit op mijn beroepsgroep van registeraccountants:

Zo is de leverage in een specialistenmaatschap laag en continue focus op de ontwikkeling van artsen in opleiding onverminderd groot.

Heeft de medische staf gecapituleerd door haar inkomen uit publieke taken (i.c. medische zorg) te laten begrenzen.

Laat de medische beroepsgroep zich in haar bestuur door artsen en door externen vertegenwoordigen.

En hebben alle artsen bewust gekozen voor hun levenslange passie, namelijk die van medemensen gezond maken!

Ook qua passie verschil ik niet van H....maar verschillen wij helaas wel van heel veel registeraccountants, die zich na een tijdje niet meer kunnen opladen voor het openbaar beroep!

Wie praat bestaat...

07-06-2012

...en wie schrijft blijft.

Ja, zeker in deze tijd. Waar iedere zelfrespecterende individu tenminste een eigen blog pagina via Wordpress heeft, profielen en netwerken op LinkedIn of Facebook onderhoudt, en daarnaast regelmatig Twittert en Instagramt.

Succes is een arbitrair begrip, maar het is fair to state dat de mate van bereik via genoemde media in belangrijke mate aan individueel succes lijken bij te dragen. Opvallend is het naar het lijkt rendabele fanatisme van politici, wetenschappers, rtv presentatoren en hoofdredacteuren van kranten.

Buiten deze groep zijn er natuurlijk nog veel meer social media grootverbruikers, al lijkt daar de oppervlakkigheid troef..en niet zonder reden. Degene die in dienst zijn van een werkgever worden in zekere zin de mond gesnoerd door diezelfde werkgever...en een beetje begrijpelijk is dat wel. Want wat gebeurt er als je als "werknemer van.." in de media verschijnt..precies dan wordt een persoonlijke mening misschien wel gezien als een uiting van het bedrijf waaraan de betreffende persoon verbonden is. En reputatieschade is voor niemand wenselijk. Daarbij, als alle kikkers uit de kruiwagen springen wordt zo'n onderneming een voor de buitenwereld stuurloos schip.

Deze situatie roept de existentiële vraag op wat een onderneming eigenlijk is? Is dat een massief apparaat met een hoge gevel en mooie naam erop met daar achter de werknemers. Of staan die werknemers vòòr die gevel en ondersteunt die onderneming als een infrastructuur die professionals. Ik denk dat we langszaam maar zeker naar dat laatste toe evolueren. Een aantal branches zijn daar verder in dan andere. Advocaten, architecten en vormgevers bijvoorbeeld zijn veel verder op dat gebied dan accountants of bankiers.

Belangrijk is dat mensen ademen en mediaal kunnen ventileren. Als er onvoldoende geventileerd wordt ontstaat er een verhoogd risico op depressie als gevolg van de continu oprispende vraag van " wat voeg ik eigenlijk toe?" of "voor wie doe ik dit eigenlijk?". Alles met mate vanzelfsprekend, dus als een individu primair "thought leadership" zendt neemt de depressie de vorm aan van ..."en hoe krijg ik dit concreet omgezet in tastbare acties of producten".

Oplossingen zijn het bij elkaar brengen van beide extremen in de door Alexander Rinnooy Kan vurig bepleite oprichting van Denktanks en het terugtrekken van ondernemingen door achter haar werknemers te gaan staan!

Holland Entrepreneurial District

24-05-2012

Alle goede bedoelingen ten spijt, lukt het Nederland maar niet de entrepreneurial lead position in Europa te nemen. En dat terwijl de geschiedenis, in het bijzonder de gouden eeuw, juist wordt bezongen om die, wat dan wordt genoemd, Hollandse Koopmansgeest.

We zien Berlijn boomen van creatief ondernemerschap, ja zelfs Stockholm, met helden als Skype, en Boedapest, de bakermat van Prezi.

Needless to mention is the place to be voor techno ondernemerschap: Silicon Valley!

Interessant is dat veel ingrediënten die de genoemde entrepreneurial territories onderscheidend maken, eigenlijk in Nederland ruim aanwezig zijn.

Denk aan Berlijn, waar die sfeer van individuele vrijheid op creatief maar ook sexueel gebied (de florerende gay scene) eminent is. Dat is Nederland met Amsterdam en Rotterdam als Nederlands meest uitgesproken exponenten eigenlijk ook.

Stockholm, wiens nuchtere, hoogopgeleide, zakelijke en good looking bevolking verrast met o.a. ABBA, Volvo, SAAB, Skype en een beetje LinkedIn. ...Nederland is daarin niet veel anders, nietwaar? Sterker nog, door de diversiteit aan culturen binnen de samenleving is het (internationale) potentieel misschien wel veel groter.

En dan Silicon Valley...een cluster van provinciesteden met Stanford University als magnetiserend middelpunt! Dat lijkt Holland wel; de banaan Amsterdam, Den Haag, Rotterdam...met UvA/VU, via Leiden en Delft naar de Erasmus Universiteit Rotterdam. Met dat verschil dat het gebied in vergelijking met de Valley relatief betaalbaar en vooral intern (qua openbaar vervoer) en extern (via Luchthaven Schiphol) veel bereikbaarder is.

Wat houdt Nederland dan tegen om door te breken? Wat mij betreft de marketing van "Holland" als geïntegreerd samenhangend entrepreneurial district, met de rest van Nederland als ontspannen "countryside".

Maar vooral de enorme drempel om als werknemer, een ondernemer te worden. Immers alle vormen van sociale zekerheid en bijvoorbeeld kinderopvang vallen weg. Daarbij heeft Nederland geen exorbitante groeiers als Google of Facebook, die iedere beschikbare arbeidskracht absorbeert, die na een mislukt ondernemingsavontuur op de markt rolt.

De mentaliteit in Nederland ten opzichte van ondernemers is ook wezenlijk anders dan in de US. Immers daar is het geen schande om een aantal keer failliet te gaan...in Nederland blijft een ondernemer dat zijn hele leven achtervolgen. En als een Nederlandse onderneming eens een fors verlies maakt, dan kan dat zo maar eens een gang naar de Ondernemingskamer betekenen...dat wordt in de US veel meer geaccepteerd als "all in the game".

Kortom met subsidies en praatgroepen komen we er niet...it's about basic public infrastructure, marketing van "Holland Entrepreneurial District" and mentality!

MamaPapa

13-05-2012

Nederland wordt bestuurd door "bewust kinderlozen" en bekrompen halve en hele Christen Democratische vrouwenonderdrukkers. Halve...omdat vele onder hen misschien niet CDA stemmen...maar zich wel verstopt hebben onder die "hoeksteen van de samenleving". En die worden vervolgens in de houdgreep gehouden door de laatste der mohicanen als het gaat om collectieve groepsvorming....de "blue collar" vereniging die vakbond heet mede mogelijk gemaakt door PvdA en populistische clubs als SP en PVV.

En die situatie is niet alleen levengevaarlijk voor de demografische ontwikkeling van Nederland, maar vooral voor de duurzaamheid van overheid en ondernemingen.

In mijn 15 jarige ervaring als accountant van grote, multinationale en financiële ondernemingen in combinatie met mijn vaderschap van 3 kids sinds m'n 25e ..zo'n 8 jaar geleden, weet ik 1 ding zeker: niet alleen kinderen hebben zowel een vader als een moeder nodig maar dat geldt voor besturen evenzeer!

Wat schetst de verbazing? De bokito's bemannen de top management lagen. De moeders zitten met de koekjes thuis in de tuin in een Vinexwijk of perifeer villadorp. Mede door de gekozen woonlokatie, voorbeeldgedrag van zittend management (not!) en fenomenen als de borstvoedingsmafia onder leiding van Beatrijs Smulders, besluiten veel stelletjes dat het "mannetje" dan maar voor de carrière moet gaan. Het "vrouwtje" stopt helemaal of laat zich in een carrière technisch stationaire part-time baan duwen als consultatiearts, secretaresse, stewardess of peuterleidster.

De gevolgen van deze ontwikkeling worden mijns inziens zwaar onderschat. Ik merk dat ik sinds ik kinderen heb veel makkelijker de alledaagse zakelijke dilemma's kan relativeren en nadrukkelijker keuzes maak met de blik op de lange dan op de korte termijn. Dat staat in schril contrast met wat ik om me heen zie. En dat laat zich onder andere verklaren door het gebrek aan onafhankelijkheid van bestuurders en anderen ten opzichte van hun baan (en daaraan gehechte prestige). Immers het niet slagen in die rol is geen optie, aangezien een vrouw en kinderen volledig afhankelijk zijn hiervan. Of....het dankzij kinderen ontwikkelde relativeringsvermogen simpelweg ontbreekt.

Het vertrek van Wouter Bos en Camiel Eurlings is exemplarisch. Denk ook aan de uitspraak van Bos, die had gezegd dat we als Nederland maar blij moeten zijn dat in deze tijd de premier vrijgezel en de minister van financiën homofiel is. Laatste geldt ook sterk in (publicitair zware narcistische rollen in) Media en Politiek.

Helaas betekent al het vorenstaande overwegende dat 2 werkende oudergezinnen financiëel sterk benadeeld worden (naast een fijne 52% IB heffing...tevens maandelijks bijna EUR 2.000 netto kinderopvangkosten) en de publieke infrastructuur (betaalbare huurwoningen, kinderopvang, gezondheidszorg etc.) relatief minimaal voor hen bereikbaar is. Gelukkig kan de "gewone man" met bescheiden baan of werklozen rekenen op een bak aan toeslagen en een fijne huurwoning binnen het "binnen de ring" aanbod van (Amsterdamse) woningcorporaties.

Kortom we draaien in Nederland verre van optimaal qua duurzame ontwikkeling van onze kinderen (veel mama, weinig papa) overheid en ondernemingen (bokito's aan het stoer met korte termijn scoringsdrift). Ik hoop van harte dat CDA, PVDA, SP en PVV keihard crashen bij de komende verkiezingen...dat is zo hard nodig!

Rent an Independent WC

04-05-2012

Nee....dit platform is niet geïnspireerd op het toiletpotten gooien op koninginnedag 2012 in Rhenen/Veenendaal, maar op de jongste rel bij het GVB.

Nederland heeft op zich best een aardig wettelijk kader als het gaat om de governance van een onderneming. Het Burgelijk Wetboek voorziet in vrij uitgebreide wetgeving rond de rol van bestuurders, inclusief directie en raad van commissarissen, en de algemene vergadering van aandeelhouders. Bestuurders hebben verregaande onafhankelijkheid ten opzichte van haar aandeelhouders in het behartigen van de belangen van de onderneming. Doch aandeelhouders hebben op een aantal structurele gebieden het laatste woord.

Ook de werknemers, als eminente groep stakeholders van de onderneming, hebben in ieder geval de juridische mogelijkheden om hun belangen te behartigen. Denk aan de vakbonden die namens hun achterban onderhandelen over CAO's en de WOR (Wet op de OndernemingsRaad) die de ondernemingsraad (OR of Works Council) institutionaliseert. Daarnaast bestaat het bestuur van het aangesloten (ondernemings-) pensioenfonds uit vertegenwoordigers namens werkgevers en werknemers.

Maar het huis van werknemersinvloed is wankel. De invloed van bonden begint legitimiteit te verliezen als gevolg van een slinkende achterban.

De dooddoener: gelijk hebben is niet altijd gelijk krijgen... is er een waar OR leden regelmatig aan moeten denken, vermoed ik. Immers, de OR leden zijn allen in dienst van de onderneming en daarmee verre van onafhankelijk van de bestuurders van een onderneming. Bestuurders die tegenpartij zijn in onderhandelingen met de OR bepalen het carrièreperspectief van de leden van de OR.

Het goede nieuws is dat de besturen van pensioenfondsen langszaam maar zeker externe representatie van onafhankelijke specialisten krijgen. Het slechte nieuws is dat het verleden heeft aangetoond dat werknemersbelangen ernstig zijn geschaad onder nadrukkelijke invloed van de werkgeversvertegenwoordiging. Premie holiday's, deling van ondernemingen in de overrente van het fonds.....die hebben de buffer voor financiële tegenslagen weggemaaid. En de komende generatie betaalt de rekening. Wat zou het prettig zijn als de ondernemingskamer zich eens buigt over het functioneren van deze of gene besturen van (ondernemings-) pensioenfondsen.

Je hoeft geen blind paard te zijn om te zien dat het een en ander niet bepaald een level playing field is. En als de blue collar wat activistische lastige vakbondstrekjes krijgt dan maakt de white collar ze kwetsbaar of zelfs chantabel door ze nog ietsje (financiëel) afhankelijker te maken. De GVB casus is exemplarisch.

Er zit wat mij betreft een weeffout in de WOR door de leden van de ondernemingsraad uitsluitend uit (afhankelijke) werknemers te laten bestaan. Het orgaan zou zoveel effectiever zijn als, net zoals de raad van commissarissen, deze juist (voor een belangrijk deel) uit onafhankelijke externe (en terzake kundige) leden zou bestaan.

Ten einde Trust Design Transparency alvast wat te stimuleren lanceert STUDIOAMS dan maar het runway platform: Rent an Independent WC.com (Working Council)!

New Breed of Partners

02-05-2012

Naar aanleiding van het artikel van Marcel van Wanrooy "De Partner als alleskunner" heb ik onderstaande reactie geplaatst op accountant.nl :

Geplaatst door Endymion Struijs (voorzitter STUDIOAMS) - 2-5-2012 21:44:14

Merkwaardige discussie... Lijkt me duidelijk dat iedere tijd een "New Breed of Partners" vereist. Het is oprechte en aperte onzin "vaktechniek (whatever that may be...)" en commercialiteit los te koppelen. Waar het om gaat is dat (en daarin kunnen we als accountants een voorbeeld nemen aan veel topadvocaten) de "leaders" (in casu partners) van de maatschappelijke organisaties die accountantsorganisaties zijn, oprecht gepassioneerd, vak(niet technisch, maar maatschappelijk sensitief) gedreven en overtuigend zijn in hun externe en interne communicatie. De beste accountant is wellicht degene die als top advocaat zijn dossier tijdens en na de audit met verve kan verdedigen. En dat betekent vaktechnisch royaal geëquipeerd, communicatief en emotioneel ontwikkeld en...automatisch commercieel succesvol zijn! Ik erger me mateloos aan die tendentieuze discussie door "de beste stuurlui aan wal" over hoe accountants zich met opgeheven vingertje in rigide termen zouden moeten manifesteren. Het krachtenveld waarin openbaar accountants opereren is een complex speelveld van stakeholders met vaak onderling tegengestelde belangen waarin behendig in gemanoeuvreerd dient te worden. Beeld je eens in wat een (te) snelle afkeurende verklaring bij een bank zou betekenen....mega maatschappelijke schade. Dat vereist chirurgische precisie. De accountant anno 2012 is degene die, ik herhaal, met overtuigende retoriek alle (maatschappelijke) belangen evenwichtig dient! Ik stel met plezier de StudioAMS @ Beurs van Berlage (www.studioams.nl) ter beschikking als centrum voor debat en workshops retoriek. We need a New Breed of Partner!

Stichting B!nk in 2012 and beyond

28-04-2012

Op de eerste Vrij-mi-B!nk van Stichting B!nk d.d. vrijdag 27 april 2012, heeft het Bestuur, waarin namens STUDIOAMS als onafhankelijke bestuurders zitting hebben: Endymion Struijs en Erik Rietdijk, de volgende presentatie gegeven: Stichting B!nk in 2012 and beyond

Asian Fusion

25-04-2012

Tot op heden heb ik het altijd ontkend , maar I must confess, I am falling in love with Asia!
Afgelopen 2 dagen was ik in Taipei en nog veel korter in Hong Kong. Een paar observaties hebben een onuitwisbare indruk gemaakt.

Zo kwamen de Taiwanese politieke toenadering tot China en de recente schandalen rond Chinese beursgenoteerde ondernemingen interessant samen. Mijn Taiwanese collega's en cliënten waren stellig: China is als een klein kind dat voor het eerst in zijn leven een snoepje krijgt, in casu de zoete kanten van het kapitalisme, en in zo'n roes van volvreten zit, dat normen (als betrouwbare informatie met de buitenwereld delen) ernstig zijn vervaagd.

Kortom die, noem het Chinese assimilatie, wordt in Taiwan en Hong Kong steeds minder populair. Ook de global economic downturn is in deze regio voelbaar. En dat lijkt zich, interessant genoeg, te vertalen in een sterkere focus op duurzaamheid. Simpel voorbeeld is die typisch Aziatische overdaad aan voedsel als vorm van, overigens oprechte en ontroerende, gastvrijheid. Het gebeurt nog steeds, maar men excuseert zich dat dat eigenlijk niet meer zou moeten.

En dan de vlucht Taipei - Hong Kong. Wat een fijne company is Cathay Pacific! Die als slogan hanteert: People make an airline! And so it is. De bemanning is oprecht en stralend, en werkelijk over ieder detail is nagedacht. I know, ik ben afgezaagd, maar, lieve KLM, ik krijg dan op de vlucht Hong Kong - Amsterdam, toch sterk het gevoel dat ik met de bemanning mee mag vliegen. In plaats van andersom.

Overigens een ervaring die, naar ik vermoed, ook wel eens een hoop cliënten bij hun accountant kunnen hebben. En niet alleen bij accountants maar eigenlijk alle sterk op de inhoud gerichte professionals, inclusief bijvoorbeeld advocaten en artsen.

That's why Asia is such an inspiration: it's their sincere passion to serve!

Kantoortijdenwet

20-04-2012

Waarom is er wel zoiets als een winkeltijdenwet en geen kantoortijdenwet. Een wet die afdwingt dat de deur niet buiten de werkdag van 0800-1800 open mag. Ik denk dat de Nederlandse "hoeksteen van de samenleving" daar een stuk duurzamer en CDA groener van wordt!

Er zit iets merkwaardigs in de werkmentaliteit van de Zuidas e.o. kantoren (althans als we het over accountants, advocaten en consultants hebben....de meeste banken en verzekeraars houden zich al keurig aan de kantoortijdenwet).

Degene die (al dan niet gewenst) kinderen hebben weten dat kinderen buiten de school- en crèchetijden wakker zijn daarvoor (0600-0900) en erna (1700-2000). Laten dat nou net de slots zijn waar periodieke niet declarabele meetings worden gepland, die zo belangrijk zijn dat ze niet prime time gepland worden. En als je dan categorisch declinet, ben je inflexibel en "minder" geschikt voor een plek in het puntje van de pyramide.

Het aardige is dat juist het sparen van deze slots nodig is om flexibel te zijn. Namelijk flexibel om na 20.00 niet-oppervlakkig bij een diner aan de relatie met cliënten of staff te werken of om regelmatig een paar dagen de wereld over te vliegen. Want dan is mamapapa er incidenteel een keer niet en structureel wel in plaats van andersom. En geloof me....dat is een wereld van verschil qua draagvlak thuis en qua soortelijke dichtheid van mamapapa geluk (in combi met de logistieke voorwaarde van een huis dicht bij je werk natuurlijk ...meestal niet het Gooi of de Kennemer...voor de Amsterdammers onder ons).

Bijvangst van zo'n wet is dat mamapapa dagelijks bij het family dinner worden gecoacht op hun leiderschapskwaliteiten. Want staff zijn net kinderen....die presteren beter bij grotere nadruk op hun positieve eigenschappen, bij wat vrijheid en een evenwichtige mamapapa, pardon chef(fin).

Echt een goed idee, nietwaar? Voor de mamapapa's, de "onderdrukte" staff en...de horeca want kantoor is potdicht na 1800!

G500 en de Wit

13-04-2012

Dit was met recht de week over "Trust Design Transparency". Een paasweekend dat publicitair in het teken stond van de lancering van de G500 van Sywert van Lienden en later in de week de publicatie van het Commissie de Wit II rapport.

Interessant is het initiatief van Sywert, die zijn campagne team meeting op 2e paasdag in de StudioAMS @ Beurs van Berlage heeft gehouden. Het is pragmatisch en doelgericht, zonder zich te storen aan zogenaamde principiële kaders en handig gebruik makend van zijn mediageniekheid en netwerk van Buitenhof via kranten als NRC naar De Wereld Draait Door. En wat valt hem te verwijten? niet veel, om de simpele reden dat hij volstrekt transparant is in zijn weg naar realisatie van gedefiniëerde doelstellingen, trust (vertrouwen) geniet door zijn transparante oprechte optredens en keurig binnen het bestaande achterhaalde design (inrichting) van het Nederlandse democratische systeem die doelstellingen nastreeft. Wat mij betreft een expliciete exponent van wat we bij STUDIOAMS noemen: de "entrepreneurial twenties".

Bijzonder vond ik de stelling van Emanuel van Praag in het NRC Handelsblad van afgelopen donderdag; lid van D'66 en opmerkelijk genoeg advocaat bij 't Hart Advocaten. In een eerder professioneel leven "landsadvocaat" bij Pels Rijcken Fortuyn en dan dus nu "bijtertje" bij het op financiëel (straf)recht bekend staande agressief pragmatisch doelgerichte kantoor van Frank 't Hart (welbekend als raadsman van ex-DSB). Waarom neemt deze jongen zo'n formele "contra" opstelling in? Dat begrijp ik als je als landsadvocaat bent geprofileerd, maar toch niet als gepassioneerde advocaat in de crew van 't Hart? Daar zou de onconventionele aanpak van Sywert toch bij uitstek inpassen? Vermoed ik zo van een afstandje bekeken!

Ook de kern van de conclusie van de Wit II raakt de vraag hoe het democratisch politiek proces ingericht (design) zou moeten zijn en welke transparantie een bewindslid kan betrachten zonder het vertrouwen (trust) in het monetair stelsel desastreus te beschadigen. De Wit II verschuift die norm nadrukkelijk...met een wat mij betreft verstrekkend indirect effect op de openheid (of beter gezegd huidige geslotenheid) van vooral banken. En die openheid kan alleen gerealiseerd worden indien de kwaliteit van de inrichting (design) van deze instellingen dusdanig is, dat de brede (ook non-financial) informatiebehoefte met grote betrouwbaarheid (trust) bevredigd kan worden.

Een nieuwe tijd, met frisse inzichten rond de manifestatie van financiële instellingen in het maatschappelijk verkeer...waar Emanuel en zijn collega's ongetwijfeld raad mee weten in procedures namens gedupeerden jegens deze ondernemingen.

Sywert van Lienden - #G500

09-04-2012

Onderstaand de uitzending van Buitenhof op zondag 8 april 2012 waarin Sywert van Lienden de lancering van #G500 (vanaf minuut 16.50) aankondigt. STUDIOAMS faciliteert o.a op maandag 9 april door haar "StudioAMS @ Beurs van Berlage" ter beschikking te stellen aan dit initiatief.

Metz & Friesland Bank

08-04-2012

Deze week werd bekend dat local banking hero, Friesland Bank, en vergane glorie Metz & Co. in hun huidige vorm gaan verdwijnen. Interessant!

Om met Metz & Co te beginnen. Dat is eigenlijk best een aardige propositie. Maar op de een of andere manier loop ik er wekelijks wel een keer langs, maar ga zelden naar binnen. Gisteren werd in het Parool nog eens uitgelegd dat Metz & Co, "een warenhuis", zich zelf ziet al podium voor nieuwe (design) merken op de Nederlandse markt. Zo was Metz & Co jarenlang een van de weinige retailers in Nederland waar Burberry verkrijgbaar was. Inmiddels heeft dit merk flagship stores in de PC en een shop in shop in de Bijenkorf.

Ondanks dat het concept wat vergane glorie lijkt, past het in de basis eigenlijk helemaal in deze tijd. Een tijd waar podia nodig zijn voor die individuele designers en personal brands. Maar dan heeft het concept wel een hedendaags jasje nodig. In casu een toegankelijk pand en vooral een sterke webshop. Een shop, waar je als consument, fysiek en online, naar toe gaat om je te laten inspireren door de laatste nieuwe ontwikkelingen, een beetje zoals een galerie werkt!

Dan Friesland Bank. Tsja...dat de bank wellicht wat ondersteuning nodig heeft om aan haar kapitaaleisen voldoen, dat zal best, maar....dat het merk of concept "Friesland Bank" gedateerd is, ben ik het grondig mee oneens.

Het merk bewijst zich in die zin, dat het een emotioneel betrokken (regionale) community om zich heen weet te verzamelen die (bijna dan) kosten wat kost het concept, en daarmee in zekere zin een onderdeel van haar (Friese) identiteit, probeert te behouden.

Dat is fantastisch! En illustreert tevens de ontwikkeling naar regionalisering en decentralisatie in een globaliserende wereld. Het zou waardevernietiging zijn om het product "Friesland Bank" te laten verdwijnen in verband met de integratie van organisatie en financieel beheer (zeg maar de mid- en back office van de bank). Dat op dat gebied financiële instellingen niet het verschil maken, sterker nog, zichzelf aanzienlijk zouden versterken door in groter verband deze kant van het bedrijf te coöperationaliseren, is wat mij betreft evident!

Kortom dit zijn mooie illustraties dat er behoefte is aan zoiets als Public Social Networked Infrastructure. Geen overheid die infrastructuur levert, geen bedrijf die in traditionele business modellen blijft hangen, maar een publieke infrastructuur die binnen sociale netwerken, nieuwe en historische "feel good" brands laat schitteren!

Een nieuwe lente...

01-04-2012

...en een nieuw geluid, is de eerste regel van het gedicht "Endymion" van Herman Gorter.

En van een nieuw geluid deze lente kun je wel spreken in mijn beroepsgroep van openbare registeraccountants en mijn werkgever in het bijzonder.

Hadden we eerst de Tweede Kamer die verregaande aanscherping van de regelgeving voorstelt rond accountants bij zogenaamde organisaties van openbaar belang, in casu mijn clientèle van beursgenoteerde ondernemingen en financiële instellingen (banken en verzekeraars).

Kregen we daarna de rechtszaken van de AFM tegen de destijds tekenend accountants op Philips Pensioenfonds en DSB.

En als uitsmijter de CEO van mijn organisatie die, oprecht helaas, al na 3 maanden uit Compliance overwegingen zijn functie ter beschikking heeft gesteld.

En vanzelfsprekend levert dat weer front page material in het FD op.

Kijk, we kunnen hier natuurlijk heel lang verontwaardigd, verongelijkt en boos bij stil blijven staan. Maar laten we de "lente" zijde van deze ontwikkelingen vooral exploreren.

Mijn dochter van 2 zei vorige week: "als het gaat waaien, gaan de bomen zwaaien"! Mooi alternatief voor die wat arrogante "hoge bomen die veel wind vangen nietwaar" ?

Daar weten politici, topbestuurders en topvoetballers alles van. Kennelijk valt (een deel van) de beroepsgroep die zelfde eer ten deel; that's good! Want al die (negatieve) aandacht en publiciteit bevestigt de raison d'être van die accountants. En dat was in de afgelopen 10 jaar helemaal geen vanzelfsprekende conclusie. Immers, ik werd belaagd door consultants en vertrekkende accountants die riepen dat ze alleen als adviseur echt iets voor de klant en de wereld konden betekenen.

En die rechtszaken, hoe vervelend ook voor de betrokken personen, zijn in zoverre positief, dat daar vooral lijkt te worden gesproken over de economische realiteit en minder over welke formele regels er overtreden zouden zijn.

Conclusie is dat het echt lente is maar dat accountantsorganisaties en haar partners wel naar de verwachtingen van het publiek moeten evolueren. Neem bijvoorbeeld het partnership; dat is in de basis prima, maar inherent is dat partners genoodzaakt zijn relatief veel vermogen op te bouwen (voor pensioen en ondernemingsrisico dat ze lopen) en dat te beleggen ...en tsja...dat brengt inherent (compliance) risico's met zich mee. Waarom niet een eindloon pensioenregeling uitgevoerd door een aan de firma gelieerd ondernemingspensioenfonds, dat precies kan bijhouden waar wel en niet in belegd kan worden onder de voorwaarde van een verbod op beleggen in o.a. aandelen door individuele partners en medewerkers? Het is maar een ideetje, doch de moeite van het overwegen waard!

Maar belangrijkste is dat degene aan het stuur gaan zitten, die oprecht en met vuur de "zin" van hun vak, de waarde ervan voor maatschappij en cliënten en hun dossiers, als een gedreven advocaat, gepassioneerd kunnen bepleiten!

We need a #newbreedofpartners zoals een senior partner binnen de firm vaak roept....and so it is!

Van 2D naar 3D - Jef Staes

01-04-2012

Fantastisch verhaal van Jef Staes...must see!

Radicale Transparantie

01-04-2012

#trustdesigntransparency in optima forma door Trend Watcher of the year @FaridTabarki

CC(ost)R

18-03-2012

Welke onderneming doet er niet aan Corporate Social Responsibiliy (CSR)? Je weet wel: dubbelzijdig printen, minder vliegen en in de baas z'n tijd bejaarden over de gracht duwen. En het aardige is dat afgezien van die bejaarden, csr niet alleen aan het milieu, maar vooral ook positief aan de winst- & verliesrekening van een onderneming bijdraagt.

Economisch mindere tijden als de huidige, worden door het management van ondernemingen en onder druk van haar aandeelhouders, onmiddellijk aangegrepen om de daling van de winst te beperken door streng op de uitgaven te beknibbelen. Dat komt eigenlijk wat onsportief over. Immers in goede tijden is het verhaal dat de kostenstructuur beheerst moet blijven en eigen vermogen op peil, om de effecten van mindere tijden op te vangen. Dan gaat het een keer minder en ontstaat er een soort collectieve paniek die weer extra bezuinigen veroorzaakt. Het is eigenlijk niet veel anders als de oeverloze discussie in het parlement over wel bezuinigen, dan wel meer uitgeven om herstel van de economie (in het geval van een onderneming: de markt) te stimuleren.

Er zit een corporate irresponsible element in die bezuinigingsdrift. Zeker als je sustainabiliy of duurzaamheid gemakshalve aan CSR verbindt.

Het eerste waar namelijk op bezuinigd wordt, is alle zogenaamd "overbodige" luxe zoals: business class vliegen, lunchen in sterren restaurants en sociale zaken als borrels en feestjes.

Maar juist de leveranciers aan wie deze verlaagde uitgaven worden gedaan, zijn verre van money machines. Wie door dit soort CCR worden gedupeerd zijn: luchtvaartondernemingen en kleinschalige (passievolle) horeca.

En die vallen in tijden van crisis hierdoor massaal om. Met als gevolg het duurzaam verdwijnen van luchtvaartverbindingen (en daarmee vermindering van de concurrentiepositie van een regio en dus het potentieel van de onderneming in kwestie), mooie horeca (met tevens effecten op de leefbaarheid van de omgeving rond bijvoorbeeld een restaurant) en haar verfijnde toeleveranciers.

Kortom als je je als onderneming echt corporate social responsible wil gedragen, en je vindt dat je echt moet bezuinigen (omdat je anders zelf omvalt) dan graag met respect voor genoemde leveranciers graag!

Geniet van het goede leven, je werk....en die bereikbaarheid, concurrentiekracht en leefbaarheid van de omgeving!

ZZP(otentieel)

14-03-2012

De meeste 30-ers die de top van de piramide naderen en er "klaar" mee zijn, slaan massaal aan het ZZP-en.

Op zich geen slecht moment, want de meesten zitten in de volwassen fase qua technische competentie en hebben vaak een groot sociaal en daarmee commercieel netwerk opgebouwd.

Toch lijkt er vaak sprake van "Stem Tegen, Stem ZZP". Een stem tegen het gevoel van gedwongen keuzes maken, gebrek aan zichtbare externe profilering, zelfstandigheid en (mede door de komst van kinderen) aan flexibiliteit.

Het aardige is dat velen al na 2 jaar terug hunkeren naar een gewone baan als gevolg van: het gemis aan collega's, vaste "stek" en duurzame persoonlijke ontwikkeling.

Want bij het ZZP-schap krijg je de stress van inkomensonzekerheid en daarmee druk om snel en veel te verdienen (je weet maar nooit) er gratis bij. Ook de kwetsbaarheid van de individu ten opzichte van het "sterke" collectief hoort erbij. En ja, investeren in "jezelf" in de vorm van dure cursussen is verre van vanzelfsprekend waardoor de "p" van zzp langzaam een andere betekenis krijgt.

Op individueel, collectief en maatschappelijk niveau moet er wat mij betreft geëvolueerd worden naar een systeem, waarbij:

- een fulltime baan maximaal 3 dagen is, waardoor je er, als je niet hoeft te kiezen, 2 verschillende kan nemen; en
- het collectief of bedrijf zich als coöperatieve infrastructuur op de achtergrond plaatst en de "aantrekkelijke" individu als een "Model" op de voorgrond.

Resultaat is een effectievere en efficiëntere beroepsbevolking (2 voor de prijs van 1), die bovendien veel gelukkiger is (niet meer of of, maar en en). Waarbij de best of both worlds verenigd worden.

Imagine wat een fantastische diversiteit er dan ontstaat: de accountant en (beroeps-)muzikant, de advocaat en top kok, de vader en arts, Marc Jacobs als top designer van Louis Vuitton maar ook als zelfstandig mode label!

Het aardige is dat de top van grote ondernemingen "as leaders" al het goede voorbeeld geven: want laten we reëel zijn...de CEO die nooit op DWDD of P&W is en geen indrukwekkende lijst van bijbanen heeft.....is toch een beetje het sukkeltje van de klas!

Kortom goed voorbeeld doet goed volgen!

Geen heden...

04-03-2012

...zonder verleden!

Vandaar het bestaan van musea, historische wetenschappen en literatuur. Het aardige van nadere analyse van de geschiedenis is dat er aardige elementen zichtbaar worden die als gevolg van voortschrijdende verandering in de grote golf zijn weggesleurd, maar in een andere context wel eens heel aardig zouden kunnen passen.

In tijden van economische tegenwind lijkt de oriëntatie op de geschiedenis te groeien, al was het alleen maar dat de hedendaagse inrichting van (zakelijke) activiteiten even geen positief rendement oplevert.

Vandaag was ik met de family in het Spoorwegmuseum in het Utrechtse Maliebaanstation. Leuk entertainment voor de kids en om diverse redenen interessant.

Transport of eigenlijk fysieke netwerken (luchtvaart, spoorwegen, scheepvaart) hebben me altijd geboeid, en vooral daar waar goederenbewegingen samenkomen bij geldbewegingen, in casu de financiële sector. Grappig genoeg is juist het verband geld-/goederenbeweging binnen een onderneming overigens één van de belangrijkste aanknopingspunten voor een accountant in zijn controle van de jaarrekening; maar dat terzijde!

Die fysieke netwerken worden momenteel nogal overstemd door on-line en social networks, maar zijn juist een belangrijke voorwaarde en zeer complementair op social networking. Denk aan gestegen cargo transport als gevolg van o.a. on-line shopping, en de gegroeide pax traffic mede naar aanleiding van juist die in omvang gegroeide en intensiever geworden sociale contacten. Daarbij laat een netwerk zich lastig binnen de muren van 1 onderneming plaatsen, laat staan meten binnen een winst- en verliesrekening.

Bij bezoek aan het Spoorwegmuseum, wordt je weer eens bewust van het weggevallen van het aantrekkelijke publieke sociale karakter van kleinschalige stations (...neem dat Maliebaan station: schattig buurthuisje waar letterlijk mensen zouden samenkomen als het station weer in de dienstregeling zou worden opgenomen). En what happened to...trein- en tramlijntjes als die van Amsterdam naar het Gooi (Blaricum, Laren), naar Amstelveen (Haarlemmermeerstation - Amsterdamse Bos - Amstelveen)?

Over traditionele handels- en bankiershuizen en regionale vliegvelden schreef ik al eens in eerdere blogs.

Eenzijdige en kortzichtige focus op micro efficiëntie heeft mogelijk tot onwenselijke sociale-economische effecten geleid. Een economische crisis als die we momenteel ervaren, zou wellicht een aardige renaissance kunnen zijn? Van...de (historische) trein- en tramlijntjes, stations (NS is de afgelopen jaren fors aan het uitbreiden...dus waarom niet de historische?), regionale vliegvelden en handels- en bankierhuizen?

En aan maatschappelijk draagvlak (of romantiek) voor de spoorwegen, levert het Spoorwegmuseum zonder twijfel een bijdrage! Dat begrijpt NS ook, dus die financiert significant. Luchtvaart, met KLM en Schiphol voorop, is vergelijkbaar....maar daar dreigt Aviodrome ten onder te gaan....ik zou zeggen: Redt ze!

Bright Lights, Big Damrak

01-03-2012

Het FD vandaag stond bol van het goede nieuws dat er eindelijk weer eens wat beursnoteringen aan het Damrak gaan plaatsvinden.

Aan beide concrete kandidaten, Ziggo en Douwe Egberts (DE), zitten intrigerende aspecten. Ziggo is momenteel portfolio company van een aantal bekende private equity investeerders en DE is een uit een Amerikaanse chaebol gedestilleerd onder het stof geraakt merk met sterke connectie met Nederland, het land waar men dus kennelijk funding wil ophalen.

Om met Ziggo te beginnen; ik erger me al tijden aan de suggestieve berichtgeving dat Private Equity (PE) als sprinkhanen bedrijven leegvreten en als kadaver na 5-7 jaar voor veel geld doorverkopen. Natuurlijk kun je je afvragen of het bedrag dat naar de PE investeerders (en dan vooral de Investment Manager van het PE beleggingsfonds) vloeit een reële interpretatie van redelijke welvaartsverdeling is. Maar fair to state is dat dergelijke investeerders de "staat" of governance van ondernemingen over het algemeen op een hoger plan brengen. Een strikte scheiding van management en aandeelhouders levert in dezen een belangrijke bijdrage.

En als ondernemingen in better shape zijn, is het risico dat dergelijke ondernemingen failliet gaan relatief laag, waardoor de maatschappij de significante kosten van een faillissement (ontslagen, mee omvallende leveranciers) bespaart blijft.

Enige tijd geleden heb ik een stagiair begeleid, die in haar masterscriptie de hypothese bevestigde dat voormalige PE backed companies na beursnotering over het algemeen beter rendeerden dan bijvoorbeeld voormalig familiebedrijven. De terugkoop door voormalige directeur grootaandeelhouders (DGA) tegen een waarde, die significant onder die bij beursnotering lag, illustreert dit in zekere zin.

DE is een mooi voorbeeld van de tegendruk in globalisering, namelijk regionalisering en decentralisatie. Investeerders en consumenten shoppen steeds vaker weer vertrouwd dicht bij huis. En door juist die globalisering en daarmee voortgaande ICT revolutie is small en transparant (what you see is what you get) letterlijk more beautiful.

Welkom Ziggo en DE op het Damrak, een fijne buur is beter dan een verre vriend in de Verenigde Staten!

Ster Allures

28-02-2012

In de Thalys vanuit Parijs terug naar Amsterdam vandaag, realiseerde ik me dat openbaar (register-) accountants meer ster allures zouden moeten hebben.

Interessant is dat de hele wereld een mening heeft over hoe accountants, die accountantsverklaringen bij financiële instellingen en beursgenoteerde ondernemingen afgeven, zich zouden moeten gedragen. Maar die "ster accountants" hoor of zie je zelden in het openbaar (op de algemene vergadering van aandeelhouders van hun cliënten na dan).

Het is prijzenswaardig dat politici, toezichthouders en een handvol registeraccountants kritisch naar de beroepsgroep zijn, alleen is dat wat aan de eenzijdige kant. Die eerste twee genoemden betrachten veel populistisch bashen en die publiek actieve registeraccountants, draaien geen van allen mee in de vuurlinie. Veel academici, bureau vaktechneuten (die vaak nog nooit een accountantsverklaring hebben afgetekend) en accountants in business. Kortom de beste stuurlui staan aan wal.

Het is een verwijt aan die leden van de beroepsgroep die direct geraakt worden door nieuwe accountantswetgeving dat ze niet individueel participeren in het publieke debat. De uitslag van de discussie is hierdoor per definitie uit balans.

Maar veel belangrijker, met de blik naar de toekomst, is dat die "ster accountants" als individu veel bereikbaarder en publieker zouden moeten zijn. Dat is ook voor hun eigen bestwil. Aangezien de (accountants-) controlestandaarden en verslaggevingsregelgeving, nog steeds principle based zijn, houdt naar mijn mening die accountant stand die en public tijdens de controle en achteraf als een advocaat zijn grondslag kan verdedigen (in public friendly language).

En met ster allures bedoel ik geen Maserati's en charity gala's in Monaco, maar een actieve blog (met personal flavour please) en bijdragen aan de opinie pagina's van kranten, desnoods optredens in DWDD, Nieuwsuur of P&W! Een advocaat of curator is immers ook nooit te beroerd het een en ander toe te lichten, waarom dan niet de vertrouwensvrouw/man van het maatschappelijk verkeer? ...met respect voor de geheimhoudingsplicht vanzelfsprekend! Overigens vindt de meerderheid van de openbare accountants in het Midden- en Kleinbedrijf het nu al geen probleem om hand in hand met hun cliënt bij banken en investeerders langs te gaan.

Belangrijke les van de crisis is dat het menselijk gezicht achter financiële markten terug moet keren. Laten we als beroepsgroep dan alvast het goede voorbeeld geven!

Ieder voor zich...

23-02-2012

...en de coöperatieve U.A. voor ons allen.

Mijn persoonlijke afdronk van de recente discussie rond de accountantsberoepsgroep en de voorgestelde wetgeving in de tweede kamer is:

- dat we kennelijk zo maatschappelijk relevant zijn dat iedereen er op de voorpagina van het FD een mening over heeft...that's good news! en..

- dat de beroepsgroep met het NBA bestuur (..van afgevaardigden van o.a. Big4) voorop, veel en veel te krampachtig probeert te handhaven wat niet meer door het publiek gepruimd wordt, waardoor we in een soort form over substance guerrilla met toezichthouders via de interne (risk- & quality management) overhead zijn beland.

Dat laatste daarmee leidend tot een toepassing van het accountantsberoep die wat mij betreft op het randje van het maatschappelijk toelaatbare balanceert. Denk aan de jaarlijkse uitstroom van mensen van tussen de 15-20% en de soms zinloze formele aspecten waar we cliënten en onze staff mee in het gezicht smashen.

Wat hadden we dan kunnen doen?

Nou bijvoorbeeld door de publieke maar RA persoonsgebonden verantwoordelijkheid te gieten in een organisatiestructuur, die dat expliciet vertaalt: geen perverse prikkels van het collectieve maatschapsmodel (een tandje minder is letterlijk matennaaierij) maar slechts de infrastructurele voordelen in combi met individuele discretionaire vrijheid.

Geheel in stijl met de huidige netwerk generatie gedachte zou ik primair individuele professionals als een (professioneel) aantrekkelijk Model in de markt zetten, ondersteund door de risk- & quality infrastructuur van het collectief (lees de huidige accountantsorganisaties). Het intrigeert me bijvoorbeeld dat vrijwel alle advocatenkantoren hun hele personeelsbestand online zetten, terwijl geen enkele (grote) accountantsorganisatie dat doet.

Daarnaast zijn we een publieke functie ...waarom sluiten we niet (transparant) aan bij de inkomensdiscussie rond medisch specialisten?

En is het niet aan de ranzige kant dat het NBA bestuur uit eigen volk "old boys" via coöptatie only bestaat (externe representatie voor een fris tegengeluid wordt kennelijk niet op prijs gesteld).

Terugkomend op de verschijningsvorm van de accountant van morgen:

Imagine...

Publieke ster accountant Model ES (gevestigd aan Damrak 371, 1012 ZJ Amsterdam), powered by Coöperatieve Accountantsuitvoeringsorganisatie U.A.

...irresistable!

Zonnekoning

18-02-2012

Vandaag in het NRC Handelsblad een heel aardig artikel met de titel: "Herken de Zonnekoning!". Herkenbaar ook de suggestie dat ieder bedrijf wel een "zonnekoning" heeft. In het artikel wordt onder dit begrip verstaan: een manager die zich gedraagt als alleenheerser en die geen tegenspraak duldt.

Hilarisch is de verwijzing naar de jaarlijkse "Narcisme test" die aldus promovenda Antoinette Rijsenbilt door een Raad van Commissarissen uitgevoerd zou moeten worden. Aangezien narcisme een ingewikkelde persoonlijkheidsdimensie is en daardoor moeilijk is te meten, heeft zij een toetsingskader van 15 objectieve narcisme indicatoren opgesteld. Voorbeelden die genoemd worden zijn: Wat verdient een topman ten opzichte van de tweede best betaalde? En worden er gekke acties uitgevoerd, zoals veel en megalomane acquisities? Staan er overdreven grote foto's van de persoon in kwestie in het jaarverslag? En heeft de betreffende bestuurder ineens een veel jongere vriendin (...en hem niet met beide benen terug op de grond kan zetten?).

Op zichzelf is een "zonnekoning" geen probleem, maar wordt dat wel als de Raad van Commissarissen zwak is en zo'n zonnekoning niet aan zijn haren uit het moeras kan trekken. En daar wordt de kern van het probleem geraakt want veel (familie) ondernemingen missen überhaupt een Raad van Commissarissen, laat staan een sterke als in die raad alleen maar vri(e)ndjes zitten.

Ik heb altijd verondersteld dat narcisme iets typisch mannelijks is. Immers, zou het met ABN AMRO niet anders zijn gelopen als Rijkman Groenink een meisje was geweest? en de vrouwelijke factor is als het ware "balancing" de scherpe mannelijke invloed binnen een raad van bestuur. En als we het erover eens zijn dat kinderen een mama en een papa nodig hebben....dan geldt dat toch ook voor ondernemingen, nietwaar?

In dit zelfde artikel worden 5 personen geportretteerd die voorbeelden zouden zijn van "zonnekoningen". Toch was 1 van die 5 een vrouw....nou ja, laten we er voor het gemak maar vanuit gaan...dat ze even zichzelf niet was.

Overigens zou ik in het rijtje objectieve narcisme indicatoren er nog wel 1 willen toevoegen: de mate van beschikbaarheid en bereikbaarheid van een bestuurder voor "zijn" controlerend accountant. Hoe narcistischer, hoe minder bereikbaar...is mijn ervaring. Op zich zou dit al een heel aardige hypothese zijn voor nader academisch onderzoek! In de tussentijd neem ik in de opdrachtbrieven aan cliënten specifiek op, dat de opgenomen schatting van ons honorarium, mede afhankelijk is van de beschikbaarheid en bereikbaarheid van...de topbestuurders van de onderneming.

Verwondering

16-02-2012

Onderstaande reactie heb ik geschreven op het blog "Verwondering" van Ruud Dekkers (voorzitter NBA) op Accountant.nl

Mogelijk een generatieconflict (...ik ben 33) met de leiders in de professie en het (voormalige) bestuur van de accountantsorganisatie...maar ik ben juist erg optimistisch over de effecten van de huidige ontwikkelingen.

Misschien ook inherent aan de beroepsgroep als zodanig, die de neiging heeft pessimistisch, defensief en niet transparant de omgeving te benaderen. Maar wat fijn dat de buitenwereld eindelijk eens een geestdriftig accountant als Pieter de Kok op Nieuwsuur ziet. Kijk voor de grap ook eens op LinkedIn naar de headlines van collega's, die presenteren in de eerste plaats de prestige (partner van...) en als je ver naar beneden scrollt zie je met een beetje geluk dat ze openbaar accountant zijn (in plaats van in de headline: "Registeraccountant").

En vraag die groep ook eens wat ze van hun "product" vinden en ja, inderdaad zoals eerder gezegd, dan zegt een deel...tsja commodity en we kunnen alleen nog verdienen aan nieuwe (advies) producten, lees: "ik geloof er eigenlijk zelf niet zo in". Wat een ongelooflijke onzin!! Ik stel voor dat die gevallen gewoon lekker verdwijnen uit de openbare beroepsgroep en de eer laten aan de nieuwe generatie die oprecht achter de maatschappelijk waarde van haar product staat...en belangrijker gevoelig en anticiperend acteert op de signalen van buiten (...en dat maakt dit werk zo oprecht en ongelooflijk dynamisch aantrekkelijk!).

Waarom optimistisch? nou, het feit dat er zo intensief breed publiekelijk over gedebatteerd wordt, is toch het beste bewijs dat de maatschappij op die openbare accountant zit te wachten? Ik denk dat in de toekomst dan ook die accountant overleeft die de retorische kwaliteiten van een gepassioneerde advocaat bezit om zijn dossier achteraf te verdedigen ....en plein public (en daarmee misschien wel, net als Pieter de Kok inmiddels, een beetje bekende Nederlander wordt)!

Rent an Independent Director.com

15-02-2012

Naar aanleiding van de introductie van de Wet bestuur & toezicht, slaakt de voorzitster van de Vereniging Familiebedrijven Nederland, een noodkreet in het FD van 15 februari.

De nieuwe wet beperkt namelijk het aantal commissariaten dat een individuele commissaris mag hebben, en dat zou de old boys selectiever maken in de keuze van commissariaten. Want die heren (en soms dames) zouden eerder voor de prestige van een beursgenoteerde onderneming gaan dan de relatieve anonimiteit van een familiebedrijf. Gevolg is dat deze ondernemingen afgescheept worden met de left-overs, c.q. onderbezet dreigen te raken. Aldus de voorzitster van genoemde vereniging.

Laat ik beginnen met het uitdrukken van mijn waardering voor de geestdrift waarmee de zin (en geen onzin) van een raad van commissarissen bij familiebedrijven überhaupt wordt uitgesproken. Dat is zeker niet vanzelfsprekend. De Directeur Groot Aandeelhouders (DGA-s) hebben vaak grote moeite verantwoording af te leggen aan anderen dan zichzelf. En redeneren vaak in de trant van..."die toko is van mij" ....en "waar bemoei jij je eigenlijk mee (als accountant...pardon commissaris)?".

Deze wettelijk gestimuleerde schaarste aan old boys "ervaren" commissarissen, biedt wat mij betreft interessante kansen.

Immers de nieuw aan te boren vijver zal de Millennial generatie zijn: ervaren professionals (>10 jaar ervaring) met diepgaande actuele expertise (op o.a. financiëel, juridisch en/of het gebied van trust design transparency) en gevoel voor de toekomst met dominante thema's als duurzaamheid, radicale decentralisatie en transparantie, het nieuwe werken, social networking en innovatie.

Ik nodig, namens Stichting STUDIOAMS, de Vereniging Familiebedrijven Nederland en het Nationaal Register Commissarissen en Toezichthouders van harte uit voor een dialoog over hoe we via public social networked infrastructure, bijvoorbeeld in de vorm van een platform "Rent an Independent Director.com" in deze behoefte zouden kunnen voorzien!

AMS Airports.com

13-02-2012

Afgelopen zondag reed ik met m'n gezinnetje door het Brabantse land richting België.

Voormalig mede peuter, kleuter, klasgenoot (op zowel multi culti basisschool als über elitair categoriaal gymnasium), inmiddels ook vader van 3 kids en (forever) vriendje, H., woont daar, sinds hij als neurochirurg toe is getreden tot de maatschap in een ziekenhuis net over de grens. Hoewel op het eerste gezicht de enige onderlinge professionele gelijkenis de "a" van arts en accountant is, blijken er iedere keer opvallende gelijkenissen.

Denk aan de herkenbare perikelen binnen een (voormalig) maatschap van maten of partners, het belang van (medische, en accountantscontrole-) dossiervorming en de begeleiding van arts assistenten respectievelijk assistent accountants ( AA ...maar dan net andersom).

Maar wat hij niet heeft, realiseerde ik me toen we langs vliegbasis Gilze-Rijen reden. Dat is namelijk een International Airport in de nabijheid, waar vanuit de wereld bereikbaar is. In Amsterdam zijn we gewend dat Schiphol in max 15 taxi minuten bereikbaar is....en die gedachte is zoooo fijn! Het geeft een soort gevoel van vrijheid dat o.a. Londen, Parijs en New York meerdere keren per dag binnen redelijke tijd aan te vliegen zijn.

Grappig genoeg is dat niet alleen een verwaande Amsterdamse stelling, maar vindt de omgeving Eindhoven (Airport), Maastricht (-Aachen Airport), Arnhem (Weeze) en Rotterdam (The Hague Airport) dat ook. Immers die lokale vliegvelden groeien tegen de grenzen van capaciteit aan. Ik zou zover willen gaan dat de overheid iedere Nederlander binnen een straal van 50 km een vliegveld (lees: public social networked infrastructure) moet bieden.

Bijkomende voordelen zijn dat de weggestopte hoeken in de provincie een meer metropolitisch karakter krijgen, daarmee emancipeert ten opzichte van de Randstad en economische groei in plaats van krimp mede door ontvolking realiseert. Voorzover dat een issue is, verdelen we eventuele overlast van die luchtvaart over het hele land. En onrendabele militaire infrastructuur krijgt eindelijk een bestemming waar de burger echt plezier van heeft.

Want vliegbasis Gilze-Rijen wordt dan Breda-Tilburg Int'l Airport, Woensdrecht wordt Antwerp-Zeeland Airport, Leeuwarden wordt Fryslan Int'l Airport en Enschede Airport blijft gewoon open...

...operated by AMS Airports.com!

RaRa

10-02-2012

Het is een bijzondere week: de 2e kamer die met maar liefst 3 amendementen op het wetsvoorstel van Minister de Jager de beroepsgroep van accountants te lijf gaat en TUACC die eerder deze week een boeiend debat had in de STUDIOAMS @ Beurs van Berlage.

En om met die laatste te beginnen: ik ben lightly shocked. In die zin dat ik toen pas bewust werd dat ik als openbaar accountant in de corporate Financial Services practice van een Big 4 firm, onderdeel ben van een heel kleine minderheid van accountants die daadwerkelijk accountantscontroles uitvoert, ...en dan ook nog eens in het domein dat van "openbaar belang" wordt geacht door de wetgever. Tsja....en dus ook het gebied waarvoor de genoemde amendementen zijn ingediend.

Het thema van de TUACC avond was "onderwijs"; het huidige curriculum van accountancyopleidingen leidt namelijk primair op voor die wettelijke controletaak, terwijl de overgrote meerderheid van de accountants zich slechts beperkt tot...tsja wat eigenlijk?

Nou bijvoorbeeld het produceren van financiële verslaggeving (jaarrekeningen), belastingaangiften en het MKB (trusted) adviseren (lees het handje van de ondernemer vasthouden bij de bank). En als dat de grote gemene deler is, dan sluiten de opleidingen niet aan op de werkelijke praktijk. Fair statement!

Op z'n zachtst gezegd is deze situatie in mijn ogen principieel onhoudbaar. De beroepsgroep, in casu NBA, is een nogal heterogene groep van enerzijds een grote meerderheid die anderzijds door een kleine meerderheid naar buiten toe in de samenstelling van het NBA bestuur, de communicatie naar de media en binnen het politieke debat wordt vertegenwoordigd.

Mijn voorstel is de beroepsgroep (weer) te splitsen of die minderheid dusdanig te ringfencen dat voor de hele wereld duidelijk is welke rol de ene accountant in vergelijking met die andere speelt.

Wellicht het model in de advocatuur? Een "balie" waartoe accountants moeten toetreden alvorens zich als openbaar accountant te mogen profileren. Die noemen dan niet 1x RA maar bijvoorbeeld RaRa!

Alles is FSI.nl

05-02-2012

Ondanks de grote kritiek op de sector...onderstaand een beschouwing vanaf een andere kant. Corporate Nederland, inclusief midden- en kleinbedrijf, zou een voorbeeld moeten nemen aan de financiële sector.. (of FSI: Financial Services Industry).

En dan bedoel ik niet de narcistische en arrogante trekken van een bepaalde groep bankiers, maar vooral de manier waarop financiële instellingen naar de wereld kijken. Die, noem het levensfilosofie, had er zondermeer voor gezorgd dat recente excessen als bijvoorbeeld Vestia en Kroymans waren voorkomen.

Want financiële instellingen kijken als een bankier of investeerder naar ondernemingen: wat is het risico en wat is de waardering voor dat risico? En die waardering, resultaat uit een waarderingsmodel, is primair afhankelijk van keiharde te verwachten kastromen contant gemaakt tegen een interestpercentage dat het aspect tijd (hoe later de kasstromen verwacht worden, des te minder zijn ze waard per heden) en risico (hoe zekerder en duurzamer de onderliggende business, des te meer zijn ze waard) meeweegt.

En de combinatie van risico's waarmee ondernemingen te maken hebben is een ingewikkelde cocktail van factoren. Uiteenlopend van liquiditeits-, rente-, valuta- tot politieke en marktrisico's.

Waar risico's bewust worden ervaren, wordt over het algemeen serieus nagedacht over een passende design of governance en transparante financiële communicatie. Financiële instellingen kijken zo niet alleen naar hun eigen organisaties, maar ook naar de ondernemingen die bij haar cliënt zijn. Lees: iedere onderneming die een lening of verzekeringspolis afsluit. Ontwikkelingen als Basel 3 en Solvency 2 maken dat steeds sterker expliciet.

Korte blik op de situatie bij Vestia en Kroymans levert al snel de conclusie op that the basics aren't right! Denk aan de samenstelling van directie en raad van commissarissen, de inrichting van de organisaties op onder andere het gebied van Compliance en Risk Management (welke?).

En soort zoekt soort, dus de adviseurs en accountants kijken vaak door dezelfde soort bril naar de organisatie als het bestuur (want beide moeten immers goed "matchen" en "dezelfde taal spreken"). Imagine dat je een accountant aan de bestuurstafel zet, die 80% van z'n tijd banken en verzekeraars bedient.....wat zouden dan de samenstelling van de Management Letter of Accountantsverslag en de accenten in de accountantscontrole zijn? Precies...die accenten zouden hebben gelegen op die onderwerpen waar genoemde ondernemingen op uitgegleden zijn!

Een dooddoener inmiddels voor veel van mijn collega's, maar ik herhaal het graag nog eens: "Alles is FSI"!

Unreal Estate

26-01-2012

Vorige week maandag 16/1 jl. werd een concullega redelijk suggestief te kakken gezet door de VPRO; de onderneming had zogenaamd de gemeente gechanteerd en zou zich moeten schamen dat ze een nieuw pand had laten bouwen. De uitzending ging totaal voorbij aan de principiële weeffouten in de vastgoedmarkt. De onderneming neemt zoals veel bedrijven gewoon een economisch rationele beslissing; het zou onbehoorlijk bestuur zijn als ze dat niet deden.

Stel je voor: gaat een onderneming zeker net als de Amsterdamse musea jarenlang in een onwerkbare en onbetaalbare bouwput zitten. Dat doen de advocaten van Allen & Overy ook niet hoor. Die laten het marmer aan de Apollolaan rustig herstellen, terwijl ze tijdelijk zijn verhuisd naar het door Ernst & Young verlaten kantoor bij de RAI!

Laat ik voorop stellen, dat ik het op z'n zachtst gezegd bezopen vind, dat er hoge speculatieresultaten kunnen worden behaald op zoiets elementairs als woon- en kantoorruimte. Daar waar aan de ene kant puissant verdiend wordt (door overheden met grondposities, vastgoedprojectontwikkelaars en-beleggers met stenen....en last but not least de baby boom generatie op hun keurige eengezinswoningen), wordt aan de andere kant massaal verloren.

En de verliezers zijn de Millennials, die in de afgelopen jaren te hoog geprijsde huizen kochten, institutionele beleggers die enorme portefeuilles met leegstaande kantoren bezitten en de samenleving die in onleefbare gebieden met veel leegstand wegkwijnt. En als we het hebben over institutionele beleggers, dan zijn dat indirect de deelnemers aan pensioenregelingen via pensioenfondsen en levensverzekeraars. Met als grootste pijnlijders, yes again, de Millennials (zeg maar mijn generatie....).

Wat mogelijk zou helpen om de unreality weer reality te maken is: het fiscaal belasten van aan- en verkoopresultaten op vastgoed. Wanneer verliezen aftrekbaar zijn (inclusief carry back en forward faciliteit) zullen objecten sneller op de markt verhandeld worden (dus liquidere markt) met transparantere prijsbepaling en zal er minder gespeculeerd worden (want extreme winsten worden immers fiscaal afgetopt en door die liquide transparantere markt sneller gearbitreerd).

Daarnaast zou de overheid een (kostprijsverhogende) verwijderingsbijdrage op gebouwen kunnen invoeren. Aan het einde van de economische levensduur wordt deze dan aangewend voor de sloop van het pand of de renovatie ervan. Een gemiddeld pand heeft echt geen monumentale waarde, maar is niks anders dan een registergoed als een vliegtuig of schip (die halen we vroeg of laat toch ook uit de lucht of het water). Overigens is zo'n gedachtengang allang gemeen goed in de industriële wereld, waar ondernemingen een object afschrijven naar een negatieve restwaarde, ook wel Asset Retirement Obligation (de verplichting de zooi op te ruimen).

Kortom, vastgoed wordt weer elementaire infrastructuur, vastgoedfraudegraaiers verdwijnen bij gebrek aan speculatiekansjes, de vervuiler betaalt en de overheid neemt eindelijk eens verantwoordelijkheid (met nadruk op het eerste deel van het woord) qua ruimtelijke ordening.

AUO

21-01-2012

Ik pleit voor verregaande hervormingen in de governance van mijn beroepsgroep. Needless to say...maar de basis infra is door de wetgever totaal niet geregeld, terwijl zij wel van alles en nog wat aan inherente en daarmee kostbare bureaucratie oplegt.

Zo is de persoon of registeraccountant weliswaar persoonlijk volledig verantwoordelijk voor de grondslag die zij of hij zou moeten hebben bij ondertekening van de accountantsverklaring, maar ligt in de praktijk de vaktechnische discretie de facto hoger in de lijn van de betreffende accountantsorganisatie. Sterker nog als het even moeilijk wordt, worden partners (zonder noemenswaardige ontslagbescherming) zonder pardon uit de (voormalige) maatschap gezet. Op zich merkwaardig, immers de betrokken risicolopende registeraccountant heeft geen sanctie mogelijkheden jegens de organisatie of infrastructuur die hem/haar moet beschermen en waarvoor hij impliciet betaalt door honorarium te incasseren. Dat de praktijk anders is, is begrijpelijk en komt vooral doordat de buitenwereld de kwaliteit van een opdracht relateert aan het grote collectief (lees de betreffende accountantsorganisatie), zo sterk zelfs dat grote namen als Andersen zijn omgevallen.

Op het niveau van cliëntrelaties is die ontslagbescherming niet veel beter; iedere cliënt dreigt wel eens, als zij of hij het even niet zint, in meer of mindere mate, bewust of onbewust met een selectieronde voor een nieuwe accountant....en ja in deze economisch mindere tijden heb je bij sommige accountants dan meteen een mooie (tijdelijke) prijsverlaging te pakken. Ik vind dat op het randje van chantage en frankly geeft niet bepaald een impuls aan betere kwaliteit en onafhankelijkheid.

Feit is dat als bovenstaand beschreven druk zou ontbreken, de accountant sterker in zijn schoenen staat. Net zoals een bestuurder of werknemer zich slechts in een hiërarchische positie kan handhaven door de ontslagbescherming die de wetgever biedt, zo zou een accountant ook zoiets moeten hebben. Bijvoorbeeld dat een benoeming voor bijvoorbeeld standaard 7 jaren is tenzij er gegronde redenen zijn (ter discretie van een onafhankelijke rechter/kamer) om tussentijds de opdracht te ontbinden.

Ook de relatie tussen tekenend accountant enerzijds en accountantsorganisatie anderzijds zou bijvoorbeeld naar het model van pensioenfondsen kunnen worden ingericht.

Je hebt de onafhankelijke accountant die op persoonlijke titel de accountantsopdracht aanvaardt en een vergunning heeft via AFM. En daarnaast de (door AFM geaccrediteerde) Accountantscontrole Uitvoeringsorganisatie (AUO), waarmee de de betreffende accountant een uitvoeringsovereenkomst heeft. Zoals het bestuur van Stichting Pensioenfonds XYZ een uitvoeringsovereenkomst heeft met een pensioenuitvoeringsorganisatie.

Voordeel is dat er een gezond dualisme ontstaat in de 3-hoek: cliënt, accountant en accountantscontrole uitvoeringsorganisatie. Daarnaast verleg je de keuze van een cliënt van de organisatie naar de registeraccountant. En laat je de voor buitenstaanders moeilijk te beoordelen kwaliteitscriteria van zo'n accountantsorganisatie over aan degene die daar een duale relatie mee heeft, de registeraccountant zelf.

Die "zelfstandige" op persoonlijke titel benoemde registeraccountant zou je zelfs nog qua inkomen kunnen reguleren in verband met zijn publiek maatschappelijke activiteiten, vergelijkbaar met medisch specialisten. Merk op dat bovenbeschreven voorstel overeenkomsten heeft met hoe een maatschap van specialisten de relatie invult met 1 of meerdere ziekenhuizen (de infrastructuur).

Kortom een mooi speelveld van krachtige onafhankelijke personen als tekenend registeraccountant, ondersteund door mooi gebrande effectieve en efficiënte accountantsorganisaties (met die tekenend registeraccountants als cliënt) en cliënten die zich moeten gedragen jegens hun controlerend accountant.

Als voordeel...wordt meteen tegemoet gekomen aan de vurige wens van EU commissaris Barnier om Audit en Advisory te splitsen. Immers de huidige prachtige (big 4) organisaties kunnen intact blijven en de toegevoegde waarde van een multidiciplinaire club blijven bewijzen, terwijl de "statutory auditors" met de nadruk op splendid, isolated zijn. Voorkomen we meteen dat lieden met uitsluitend een passie voor het aandeelhouderschap van de huidige organisaties en minder voor "de fine art of auditing" in de openbare beroepsgroep blijven. En daarentegen juist degene die wel oprecht openbaar accountant zijn maar moeite hebben met een "partnership" in de huidige vorm (ook omdat ze minder die capaciteiten bezitten om daar nu invulling aan te geven) beschikbaar zijn en blijven voor een dergelijke eervolle maatschappelijke rol.

Scientific Governance

16-01-2012

Zaterdag 14 januari jl. schreef het NRC Handelsblad in een paginagroot artikel over het reilen en zeilen in de wetenschap rond checks and balances. En ik denk dat we kunnen concluderen dat de wetenschap zichzelf onvoldoende serieus neemt als het gaat om de aan haar toegekende maatschappelijke waarde. En daarmee de verantwoordelijkheid die zij draagt naar de buitenwereld. Dan bedoel ik niet zozeer dat zij expliciete financiële verantwoording moet afleggen, niet in de laatste plaats omdat er veel publieke middelen heen gaan, maar vooral de inrichting van haar organisatie is veel op af te dingen.

Eerder schreef ik over het flagrant gebrek aan professionaliteit van bureau's die psychologische testen uitvoeren op mensen die in een selectie- of promotietraject zitten. Het gebrek aan een governance structuur die onafhankelijkheid, onpartijdigheid en deskundigheid waarborgt, is een ernstig gevaar voor de duurzaamheid van dergelijke activiteiten. De wetenschap draagt vergelijkbare elementen in zich.

Als door het bekend worden van excessen, in casu flagrante overtredingen van vanzelfsprekende normen rond zorgvuldigheid en onafhankelijkheid, zoals in het NRC Handelsblad van afgelopen zaterdag, het vertrouwen in de wetenschap verdwijnt, is de facto het bestaansrecht weggeslagen.

De oplossing is op de kortst mogelijke termijn een governance structuur op te zetten, die de normen van vandaag dusdanig vertaalt dat er nooit sprake zal zijn van enige twijfel rond die kernwaarden (vertrouwen, inrichting, transparantie). Met andere woorden: a sound Scientific Governance framework.

Om met transparantie te beginnen; de wijze waarop proefschriften worden opgesteld is voor "gewone" en redelijk opgeleide mensen, moeilijk te doorgronden. Daarmee verdwijnt een belangrijke check op de hygiëne van een onderzoek, want er is slechts een heel kleine kring van beroepsgedeformeerden in staat dat te doen.

En die kleine kring is naar ik begreep weer erg onderling afhankelijk en dus een minder betrouwbare onafhankelijke beoordelaar, die onzorgvuldigheden en plagiaat voorkomt.

Los van die onafhankelijke beoordelaar, vind ik het onbegrijpelijk dat er bij academische conclusies geen onafhankelijke en gedetailleerde verificatie plaatsvindt op het onderliggende onderzoeksmateriaal door bijvoorbeeld een registeraccountant. Kortom manipulatie van onderzoeksdata kan vrij gemakkelijk onontdekt blijven. Dat wetenschappers over het algemeen uiterst integer zijn en dat dergelijke situaties zich weinig voordoen is geen argument; het vermijdt ook iedere vorm van onterechte en potentiele verdachtmaking jegens een wetenschapper, met andere woorden geen kwestie van wantrouwen maar een impuls aan het vertrouwen in de conclusies uit het onderzoek.

En wat? Ja precies een registeraccountant... Immers dat zijn specialisten op het gebied van Vertrouwen, Inrichting (van organisaties) en Transparantie. Als zij al niet in staat zijn grondslag te verkrijgen bij de integriteit van het gebruikte onderzoeksmateriaal, die feitelijk de grondslag is voor die academische conclusie.....dan wordt het een lastig verhaal.

As a third line of defence in het Scientific Governance framework pleit ik voor: Scientific Assurance!

STUDIOAMS at a glance

14-01-2012

A brief introduction into STUDIOAMS at Prezi

1) follow the link to Prezi
2) choose "More"
3) then choose "Fullscreen"
4) lastly choose "Autorun"

Prezi will then automatically runs the presentation on fullscreen!

Perifere emancipatie

11-01-2012

Gisterenavond heel gezellig gegeten bij Restaurant Anna (Warmoestraat, 1012 Amsterdam: aanrader!) met een client uit Brussel.

We hadden een vrij uitvoerige discussie over Europa, België en Nederland. En de onvermijdelijke conclusie is dat een verenigd Europa werkelijk zo'n utopie is, niet in de laatste plaats omdat er binnen 1 land al geen eenheid bestaat, met België als een uitgesproken voorbeeld. Zo zijn de tegenstellingen tussen Noord (Vlaanderen) en Zuid (Wallonië) zo groot dat van elke vergelijkbare politieke stroming er standaard 2 partijen zijn (1 voor de Vlamingen en 1 voor de Walloniërs). Waarbij er overigens ook nog eens een heel duidelijk gemiddeld andere politieke voorkeur in beide regio's wordt gehouden.

Client stelde de vraag of er ook zulke sterke regionale tegenstellingen bestaan binnen Nederland. En ik moest bekennen dat dat eigenlijk niet zo heel erg het geval was. En al pratend hierover kwam ik tot de conclusie dat je zou kunnen zeggen dat (afgezien van de onvergelijkbare situatie dat het hele land dezelfde taal spreekt in Nederland) de periferie in korte tijd sterk geëmancipeerd is.

We hadden altijd al een aardige spreiding van universiteiten. Zo gaan veel studenten vroeg uit huis om vanuit de Randstad in bijvoorbeeld Groningen of Maastricht te gaan studeren en andersom. Met internet en social media is fysieke afstand geen issue meer en is Twente net zo dichtbij op Facebook of Twitter als de buurman 1 huis verderop. En waar Hyves meer lokaal en Nederlands is geworden, is Facebook juist voor de mensen uit de metropool en....de studenten, dus ook vanuit Groningen, Maastricht, Enschede of bijvoorbeeld Eindhoven.

Verder is infrastructuur een, denk ik, niet onbelangrijke factor. HSL (ook via Breda en Arnhem), regionale luchthavens (Eindhoven, Maastricht) en Ryanair!

Ryanair emancipeert regio's door de "gewone man" vanuit zijn regio te verbinden met grote stad hobby bestemmingen als: Londen, Barcelona, Milaan, Berlijn....

Zo wordt je in de trein van London Stansted naar Liverpool Street station tegenwoordig overstemd door plat Brabants of Limburgs van landgenoten die zojuist op het lijntje met vliegveld Beek of Welschap zijn ingevlogen.

Deze ontwikkeling veroorzaakt een heel aardige trend van gelijkheid binnen Nederland, niet in de laatste plaats doordat als gevolg van deze infra tevens het vestigingsklimaat voor bedrijven sterk verbetert en veel mensen, die diep in hun hart (not me btw) heel graag terug verlangen naar hun roots, ook om professioneel verstandige gronden kunnen terugkeren.

Wellicht toch geen slecht idee om de groei van vliegvelden als Enschede, Groningen-Eelde en Lelystad om sociaal politieke redenen te stimuleren?

Inteelt

09-01-2012

Inteelt wordt gedefiniëerd als een wetenschappelijk begrip dat inhoudt het kruisen binnen een soort, ondersoort of ras van nauw aan elkaar verwante individuen. Als we over inteelt spreken, bedoelen we over het algemeen familiaal verwante mensen die met elkaar een liefdesrelatie hebben en bij de conceptie meer dan gemiddeld het risico lopen op afwijkingen bij de geboren kinderen. En als zich dat generaties achter elkaar herhaalt, wordt het "geslacht" steeds zwakker.

Zakelijk gezien komt inteelt eigenljk aan de lopende band voor; mensen hebben de natuurlijke neiging die collega's om zich heen te verzamelen en als opvolger te kiezen waarin ze zich het meest herkennen en die zich loyaal opstellen. Daar kunnen we lang en kort over praten...maar zo zit de (zakelijk irrationele) mens nu eenmaal in elkaar.

Zoals doorlopende inteelt "geslachten" verzwakt, zo is zakelijke inteelt levensgevaarlijk voor ondernemingen. Immers de wereld verandert, tijden veranderen en iedere tijd heeft zijn eigen leiderschap nodig. Dat passend leiderschap op tijd verschijnt op het toneel van een onderneming, is gegeven vorenstaande theorie verre van vanzelfsprekend.

Sterker nog het is een vicieuze cirkel die als gevolg van de inteelt het leiderschap van ondernemingen steeds sterker verzwakt. Vooral bij relatief homogene populaties van (professional) partner structuren. Ga maar na, hoe vaak (advocaten of accountants) collega's tegen elkaar zeggen van...vroeger toen hadden we partners...dat waren firmamenten met kleur, charisma (naar buiten) en persoonlijk (vaktechnische) autoriteit. En dat is logisch want de "zwakste" elementen zitten in de stuiptrekkende staart van een generatie.

En daar zitten we nu zo'n beetje in. Mede doordat er nu er sprake is van een opvolging van generaties. Interessant is dat een vorige of zich terugtrekkende generatie bepaalt wie haar opvolger zal zijn. En traditiegetrouw is die opvolging, of toetreding tot de grootste familie van Nederland, ter exclusieve discretie van de zittende macht en heeft het "volk" daarin geen democratische stem.

Concrete illustratie is het zeer beperkt aantal benoemingen van vrouwen...logisch want dat is een andere geaardheid dan de zittende bemanning heeft. En dat gaan we ook zien bij kandidaten die een uitgesproken Millennial (of Generation Y) profiel hebben....die zullen het relatief moeilijk krijgen in het selectieproces naar partner ten gunste van de minder uitgesproken Y kandidaten met een (tijdelijk) loyale uitstraling naar de huidige leiders van de firma. Millennials blinken uit in ondernemerschap, klantgerichtheid, besluitvaardigheid, omgevingsbewustzijn en initiatief! Nou...dat komt mooi uit: hebben we juist nu in tijden van recessie heel hard nodig, nietwaar?

We zien nu al op grote schaal dat top professionals als ZZP-er verder gaan of, in geval van advocaten, een tsunami aan niche boutique firms ontstaan ten koste van de gevestigde grote Zuidas namen. Indien ondernemingen de ambitie hebben in duurzaamheid voort te bestaan dan is mijn advies aan de zittende elite: step aside and ask the generation of the future to select their leaders. Of in andere woorden laat het draagvlak van aankomende generatie prevaleren boven de belangen en persoonlijke voorkeuren van de huidige leiders. Dat betekent dat het bestaande selectieproces bij vrijwel alle professional services powerhouses ernstig op de schop moet!

Let's see which firm will be the smartest!

UnUnitedUnions

07-01-2012

Mede naar aanleiding van een aardig artikel van Danny MekiaeÂ‡ in het FD vandaag in dit blog een paar observaties en beschouwingen rond vakbonden, de SER en politieke partijen. En om maar met de deur in huis te vallen: het Nederlands instutioneel democratisch stelsel wankelt!

Danny MekiaeÂ‡ stelt het gebrek aan betrokkenheid van jongeren ter discussie en geeft als oplossingsrichting een jongerenquotum in vakbondsbesturen op te nemen. Aardige gedachte, maar volgens mij is er een veel fundamenteler probleem.

Om heel kort door de bocht het Nederlandse democratisch systeem te beschrijven wordt in grote lijnen onderscheid gemaakt tussen "burgers met en zonder kiesrecht" en "werkgevers versus werknemers". Die eerste groep (met kiesrecht) heeft democratische zeggenschap door te stemmen op een politieke partij (en zich impliciet door deze te laten vertegenwoordigen) en door middel van een lidmaatschap van een politieke partij enige invloed te hebben op haar programma. Parallel worden als het ware bestuurders van bedrijven (werkgevers) door middel van lidmaatschap van VNO/NCW en MKB Nederland tegenover arbeiders (werknemers) door middel lidmaatschap van een vakbond geplaatst. En deze 2 groepen treffen elkaar in de Sociaal Economische Raad (SER).

Nu zijn er een paar omstandigheden die dit systeem zeer kwetsbaar maakt. Dat is dat de "kleur" van politieke partijen voor veel (jongere) "burgers" niet goed herkenbaar is, waardoor er (bij gebrek aan beter) nog wel op een partij wordt gestemd bij verkiezingen maar van een (actief) lidmaatschap van een politieke partij nog slechts zeer beperkt sprake is. Een vergelijkbare parallel is te trekken naar de SER; hoewel werkgevers nog wel aardig vertegenwoordigd lijken te zijn, is het fenomeen vakbonden ernstig in verval. Om de simpele reden dat deze nog uitsluitend de relatief laagopgeleide wat oudere beroepsbevolking vertegenwoordigt. Met andere woorden een zeer groot deel van de samenleving heeft geen formele invloed binnen het Nederlandese poldermodel.

Zo is zo'n beetje heel de Zuid-as afgehaakt; er is om precies te zijn niet 1 Zuid-as professional lid van een vakbond en een heel kleine minderheid actief lid van een politieke partij. Was het niet de bedoeling om Holland as a Financial Centre in de vaart der volkeren op te stuwen? En zo zijn er zeer vele voorbeelden te noemen.

Gevolg van deze situatie is dat belangen niet goed gewogen worden in cruciale besluitvorming waarvoor politiek en SER momenteel mandaat hebben. Om maar eens een paar excessen te noemen: hoe slecht is de kinderopvang voor werkende hoogopgeleide (en vaak zelfstandige) jonge ouders geregeld? Wat te denken van het onderwijs (wie heeft bedacht dat kinderen zoveel schoolvakanties moeten hebben en slechts tussen 0830 en 1500 worden opgevangen)? ...en laten we het niet hebben over het voorliggende pensioenakkoord?

Geschetste situatie heeft inherent tot gevolg dat draagvlak voor genomen besluiten en de autoriteit voor de overheid (als uitvoerder hiervan) tanende is. Sociale onrust, als gevolg van beperkt draagvlak, en clashes tussen identificeerbare groepen binnen de samenlevering (jong versus oud, hoogopgeleid versus laagopgeleid) op de loer ligt!

Het is tijd voor een grondige institutionele revisie. Met als oplossingsrichting: reorganisatie van huidige politieke partijen door carve-outs, mergers en incorporation van 1 of meerdere nieuwe partijen....en ontbinding van vakbonden, werkgeversorganisaties en SER!

Rent a Professional Entrepreneur.com

04-01-2012

Vandaag draaide de relatieplanet.nl voor corporate Nederland weer op volle toeren.

Met de changing of guards, lees de entrepreneurial twenties en leading thirties die de zittende bestuurders en partners langzaam maar zeker vervangen, groeit tevens de behoefte aan een passende invulling daarvan.

Trendwatchers en media rollen over elkaar heen om 2012 te bestemmen als het jaar van de ommekeer. Ommekeer in de zin dat de millennium generation (halverwege dertig en jonger), die nu zo'n beetje het stuur overneemt van de met pensioen gaande babyboomers, sterk de behoefte voelen persoonlijk rendement op andere manieren te realiseren dan alleen maar zo veel mogelijk cashen.

Dat alternatieve rendement blijft wat abstract, maar is kort de bocht datgene wat zich vertaalt in een (in natura) bijdrage aan de brede maatschappij, zonder dat dat direct zwart uitslaat in de winst- & verliesrekening van de onderneming of de privé BV.

Dicht bij huis is een voorbeeld: papa's en mama's die veel kinderen opvoeden, zo hun demografische verantwoordelijkheid nemen en daarmee de verzorgingsstaat op de lange termijn nog een beetje betaalbaar houden (laten we het niet hebben over het demografisch beleid van de Nederlandse overheid...want daar kun je een heel blog aan wijden). Met dien verstande dat de vrouw zichzelf en de man de vrouw in haar professionele waarde laat ....en zich/haar niet laat degraderen tot de au-pair van de familie!

Een ander mooi voorbeeld is degene die oprecht voldoening haalt uit het pro deo vooruithelpen van personen of instellingen die juist die expertise missen waar zij als professional op excellereren; de advocaat op juridisch terrein, de accountant op het terrein van Trust Design Transparency en de entrepreneur...

Ja, de entrepreneur die het doorzettingsvermogen, vermogen tot operationaliseren en executie bezit, dat je als professionalisme of specialisme als zodanig zou kunnen beschouwen.

Interessant is dat (jonge) entrepreneurs vaak mediageniek en daarmee vrij bekend en personally branded zijn! Mede met dank aan Quote, FD, Emerce en de diverse bedrijven competities (zoals die van Deloitte Fast 50).

Maar ze zijn nergens verkrijgbaar of te boeken, zoals je een Model bij een Model Management Agency boekt of een interim controller bij Michael Page.

Informeel wordt er natuurlijk wel wat afgelinked. Zoals vandaag de zeer charmante en qua esthetiek succesvolle fashion designer die de executiekracht mist om die waardering om te zetten in concrete verkopen. Die heb ik vandaag aan een entrepreneur gelinked die die capaciteit juist wel bezit, en het succes gunt aan deze fashion designer door haar te counsellen hierop.

Het wordt tijd dat we deze (role) Models transparant en (gratis) boekbaar maken door ze op de runway te zetten: Rent a Professional Entrepreneur.com

Prefab Governance

03-01-2012

Wat een gedoe is dat eigenlijk? heb je een mooi product, waar je als "ondernemer" al je creativiteit en visie in legt....en dan krijg je de dominante trivialiteit en stress van het besturen van een onderneming er gratis bij!

Wat economisch rationeel zou zijn is als individuele ondernemers slechts over die aspecten van de bedrijfsvoering ondernemingsrisico lopen waar ze echt de toegevoegde waarde leveren. Neem de meer creatieve sectoren als: fashion, architectuur, media of horeca. Daar crashen nogal eens, naar het lijkt succesvolle formules, op mismanagement op operationeel, marketing, financiëel of logistiek gebied. Dat is niet alleen schadelijk voor de betreffende ondernemer, maar vooral ook de stakeholders die mee het schip in gaan: werknemers, leveranciers en financiers.

Natuurlijk kun je alles extern inkopen, maar at the end of the day blijft die ondernemer gewoon bestuurlijk eindverantwoordelijk. Dat betekent dat zij of hij te allen tijde aangesproken kan worden op al die aspecten waar zij of hij geen expertise of ervaring bezit.

Als accountant ben ik nogal beroepsgeformeerd. Zo vind ik het meer dan "normaal" dat er een deugdelijke administratie wordt gevoerd, de governance van de organisatie is uitgedacht en als zodanig gedocumenteerd, dat afspraken in contracten en vergadering in notulen worden vastgelegd en dat de organisatie in een efficiënte (fiscaal) juridische structuur is verankerd...ja, en dat er natuurlijk een uitgebreide jaarrekening wordt opgesteld. Maar dat is natuurlijk helemaal niet vanzelfsprekend voor de meerderheid die op die gebieden totaal niet zijn opgeleid.

Alle goede bedoelingen van bijvoorbeeld de Kamer van Koophandel ten spijt, blijft de externe begeleiding redelijk vrijblijvend. Probeer als startende ondernemer bijvoorbeeld maar eens een fool proof beschrijving van een administratieve organisatie/stelsel van interne controle maatregelen te vinden. Of een template (fiscaal) juridische structuur. Laat staan een "white label" prefab organisatieinrichting. En dan hebben we het nog niet gehad over de verwerking van een financiële administratie of het opstellen van een jaarrekening

2012 is het United Nations Year of the Cooperative! Een inspirerende juridische structuur, in die zin dat deze al sinds jaar en dag wordt gebruikt om collectieve infrastructuur of samenwerking op back office in te verankeren. Denk bijvoorbeeld aan de bekende zuivelcoöperaties.

Zou het geen aardige gedachte zijn die coöperatieve vereniging (b.a. of u.a.) veel breder in te zetten, en daar alle onderdelen van de bedrijfsvoering collectief in onder te brengen....waar de betreffende ondernemers eigenlijk en redelijkerwijs geen verantwoordelijkheid voor zouden kunnen dragen. Vergelijk het met de Bijenkorf, die shops binnen de shop exploiteert: de operationele professionaliteit van het retailbedrijf met de aantrekkelijkheid van de limited entrepreneurial boutique brands.

2012: the year of the prefab-governance in a cooperative jacket!

Damrak 1012 in 2012

02-01-2012

Afgelopen zaterdag 31 december 2011 uitte de Veuo (de vereniging van effectenuitgevende ondernemingen) in het Parool haar bezorgdheid over het voortbestaan van de "Nederlandse" aandelen- en optiebeurzen.

Het aantal aan het Damrak genoteerde fondsen daalt ieder jaar verder en lijkt, als er niks verandert, te tenderen naar het einde van de oudste effectenbeurs ter wereld. Ondanks deze terechte bezorgdheid, zie ik persoonlijk wel degelijk perspectief.

In het FD van afgelopen zaterdag schreven 2 Tilburgse economen dat er naast de globalisering een sterke regionaliserings golf zich ontwikkelt. Logisch, in die zin dat als de ene golf op doorbreken staat, leidt dat onvermijdelijk tot een tegenreactie van krachten die nog verdergaande globalisering echt te gek vinden. Die regionalisering is overigens te herkennen aan opkomend protectionisme van individuele landen dat ook weer mede te danken is aan het verslechterende economisch klimaat. En juist die ontwikkeling zou wel eens strong " tail wind" kunnen betekenen voor de Nederlandse effectenbeurs. Immers er ontstaat bij Nederlandse beleggers een sterkere behoefte om in herkenbare Nederlandse fondsen te beleggen.

Tegelijkertijd is er een enorme druk op ondernemingen om de "leverage", in casu de verhouding eigen- en vreemd vermogen, te beperken. Zo staat de securitisatie markt (en dan vooral het CLO segment) redelijk stil; ondanks dat veel CLO's statisch zijn geworden en iedere aflossing van een lening aan haar "notes holders" wordt uitgekeerd, worden er praktisch geen nieuwe CLO's geplaatst. En tot overmaat van ramp zijn banken nog beperkter dan voorheen in staat om veel leningen uit te geven als gevolg van strengere kapitaal eisen (Basel 3). Kortom vreemd vermogen wordt schaars...en dan is eigen vermogen het alternatief.

Eigen vermogen kan in de vorm van Venture Capital en Private Equity, maar natuurlijk ook nog steeds "public" via de effectenbeurs. Echter zijn daar wel een aantal voorwaarden aan verbonden, die ondernemingen mogelijk in het verleden wat terughoudend hebben gemaakt de gang naar het Damrak te maken. Zodra ondernemingen beursgenoteerd zijn dienen ze aan strenge (wettelijke) eisen op het gebied van Trust Design Transparency te voldoen. And that's good! Niet alleen voor de aandeelhouder, maar voor alle stakeholders.

Een praktisch probleem is dat het erop lijkt dat de echte Nederlandse infrastructuur van weleer in de vorm van die degelijke handels- en bankiershuizen (o.a. Pierson Heldring & Pierson, Bank Mees & Hope) er nog maar beperkt is. En met echte handels- en bankiershuizen bedoel ik onafhankelijke partnerships (bankiers die met eigen vermogen participeren in een maatschap of coöperatie) die hun armen om een onderneming slaan, de boer op gaan voor (handels) financiering en als listing sponsor, underwriter en liquidity provider optreden bij een beursnotering. En heel belangrijk, onderdeel zijn van de Nederlandse financiële gemeenschap.

Wellicht een kip en ei discussie....maar als er weer eens een paar van de befaamde namen van weleer op zouden staan, zou dan het aantal beursnoteringen vervolgens groeien en de im- en export? let's start with the "2012 handelsbankierhuis.nl @ Damrak, 1012 Amsterdam" !

Happy new year!

Oranje Rechts

30-12-2011

Ja hoor...het is weer zover: een mediageil kamerlid dat zich handig voor het karretje van commerciele media laat spannen en de bonnetjes wil zien van de directie van een semi-publieke instelling. En tot overmaat van ramp ook nog eens van Groen Links. Op die partij heb ik de laatste verkiezingen serieus overwogen te stemmen, vanwege hun visie rond duurzaamheid en onderwijs. Toch uiteindelijk maar niet gedaan uit angst voor knellend ideologisch politiek gedrag. And there you go!

Toch even terug naar de "bonnetjes". De aanleiding van van alle commotie is dat de bonnetjes van de betreffende directie niet door een accountant zijn gecontroleerd en dat is naar de mening van het betreffende kamerlid ongebruikelijk. Als het kennelijk gebruikelijk is dat " een accountant de bonnetjes van de directie controleert" ....dan begin ik me pas echt zorgen te maken!

Want wat controleert die accountant dan precies? Controle houdt namelijk in het toetsen aan ondubbelzinnige normen. De vraag is dan: zijn er duidelijke normen en wie bepaalt dat eigenlijk?

Stel je voor dat er kwanitatieve normen worden gegeven dan rijst onvermijdelijk de vraag van: wat is een declaratie? Alle bonnen die een persoon zelf betaalt en vervolgens indient bij de werkgever? en vallen daar ook de restaurant-/hotel-/vliegticket rekeningen onder die rechtstreeks gefactureerd worden? hoe werkt dat als de hoogste in rang voor de hele groep betaalt en vervolgens in 1 keer alles declareert? Los daarvan, is veel zakelijk declareren nou wel zo'n slecht teken?

Antwoord is ja als twijfelachtig is wat het zakelijk karakter ervan is. Dus de rekeningen voor prive hotelovernachtingen die voorafgaand aan een zakelijke reis worden gemaakt of de taxi ritjes die het gezin in het weekend maakt op kosten van de werkgever.

Maar als het zakelijk karakter ondubbelzinng vaststaat, vind ik dat er ten principale weinig argumenten zijn om hoge bedragen te veroordelen. Sterker nog, het zou juist kunnen duiden op sterk onafhankelijk gedrag dat past bij een publieke rol. Immers als derden alle rekeningen betalen (niemand die dat ziet...) dan zou de rol van de betreffende bestuurders eerder ter discussie kunnen staan. Zij of hij verliest immers sneller zijn onafhankelijkheid (want voor wat..hoort wat, nietwaar?). Daarbij: alles wat in Nederland wordt uitgegeven komt via de achterdeur voor een belangrijk deel weer terug naar de schatkist. BTW, vennootschapsbelasting op winsten, inkomstenbelasting op lonen en minder sociale uitgaven voor werklozen etc. Kortom: een niet al te zuinig uitgavenpatroon is goed voor de economie en heel Corporate Social Responsible. Liever dat soort overheidsbeleid dan democratisch slecht gecontroleerde subsidie infusen met zeer twijfelachtige resultaten....dat kost de belastingbetaler pas een hoop geld!

Dus eerlijk gezegd snap ik niks van dat Robin Hood gedrag van Groen Links. Komt mij behoorlijk volksopruiend over, nogal Oranje Rechts dus!

AMS Airways.com

28-12-2011

Vandaag vloog ik met Easyjet naar London Stansted: efficiënt en buitengewoon inspirerend, in die zin dat ik me tijdens de vlucht realiseerde dat: An Audit firm is like an Airline!

Kenmerkend voor een luchtvaartmaatschappij zijn onder andere dat veiligheid boven alles en zonder concessie prioriteit nummer 1 heeft en de afweging rond de veiligheid van een vliegtuig in handen ligt van de gezagvoerder. Deze heeft een brevet en dient in continuïteit zich te blijven opleiden en voldoende vlieguren te maken.

De maatschappij kan alleen vliegen als zij een vergunning heeft en die vergunning wordt namens de maatschappij formeel gehouden door 1 of meerdere personen. Los daarvan zijn er "slots" en "landingsrechten" nodig om naar bestemmingen te kunnen vliegen.

Daarnaast vervullen luchtvaartmaatschappijen de maatschappelijk belangrijke taak de wereld voor haar burger bereikbaar te maken. Haar gedrag ligt onder het vergrootglas van media, politiek en consumentenorganisaties.

De (financiële) resultaten van de onderneming zijn in sterke mate afhankelijk van externe factoren zoals weersomstandigheden, politieke omgeving en de prijsontwikkeling van brandstof.

Ik permitteer me deze in verband te brengen met een aantal kenmerkende omstandigheden binnen het accountantsberoep:

Die gezagvoerder lijkt sterk op de partner/registeraccountant (RA) die namens zijn kantoor accountantsverklaringen tekent. Zij of hij alleen is en blijft vaktechnisch verantwoordelijk voor het cliënt dossier waar de accountantsverklaring bij wordt afgegeven. De RA heeft een brevet (namelijk het diploma naar aanleiding van de afgeronde accountantsopleiding) die alleen houdbaar blijft door netjes aan de Permanente Educatie verplichtingen te voldoen. Namens het kantoor wordt zij/hij bij de AFM in het register aangemeld als tekeningsbevoegd (en is daarmee zijn license to operate).

Sinds de invoering van de WTA ligt de vergunning om wettelijke accountantscontroles te kunnen uitvoeren en het toezicht op de naleving van de WTA op kantoorniveau met 1 of meerdere personen die als "beleidsbepalers" persoonlijk namens het kantoor verantwoordelijk zijn. Op dit moment is dat per individueel land geregeld. Net als in de luchtvaart loopt er onder aanvoering van Barnier binnen de accountancy de discussie om dat op Europees niveau te regelen (met een paspoort om in alle Europese landen actief te mogen zijn).

En net als de luchtvaart, heeft de accountancy een sterke maatschappelijke verantwoordelijkheid. Sterker nog, accountants dienen in de eerste plaats: het maatschappelijk verkeer, en pas in de tweede plaats hun cliënten (althans dat is natuurlijk de bedoeling). Uit dien hoofde bemoeit de hele wereld zich met de beroepsgroep: politiek (met Plasterk als meest bekende gezicht in deze discussie), toezichthouders (AFM en voor wat betreft financiële instellingen ook DNB), belangenorganisaties als Eumedion etc.

Tot voor kort waren de financiële resultaten van accountantskantoren relatief stabiel; met de invoering van de WTA en toenemende druk van buiten (door ontwikkelingen in de financiële wereld of veranderende regelgeving) stijgen de kosten van bijvoorbeeld het toezicht van AFM, dat de facto gedragen wordt door de accountantskantoren. Vergelijk het met luchthavenbelasting: van het honorarium dat een kantoor in rekening brengt bij een organisatie van openbaar belang gaat sowieso al tussen de 5-10% contributie, out-of-pocket, naar AFM en dat is nog los van de contributie en het hele interne Risk & Quality apparaat dat betaald wordt voor de vergunning om wettelijke controles te mogen uitvoeren.

In vergelijking met accountantsorganisaties kent daarentegen bijvoorbeeld Easyjet's business model een interessant onderscheidend element:

Easyjet komt er ronduit voor uit (lees: is volstrekt transparant) dat, aangezien cliënten de lowest fares betalen, ze afgezien van het product dat ze afnemen (in casu op tijd en veilig van A naar B vleigen) niks qua service of coulance hoeven te verwachten. Te laat bij de gate is geen toegang tot het toestel. Meer dan de toegestane hoeveelheid bagage is gewoon betalen..geen discussie. Passagiers dienen zich te gedragen en de veiligheidsvoorschiften van de bemanning na te leven...anders worden ze zonder pardon verwijderd of geweigerd op de vlucht. En als de oplevering of invoer van de boekingsgegevens achteraf gecorrigeerd moet worden....dan betaalt de passagier daar niet onaanzienlijke administratiekosten voor. En mochten cliënten gebruik willen maken van de bar of een andere luxe extra's: creditcards accepted! Maar...cliënten hebben het helemaal zelf in de hand en dat maakt het Easyjet product acceptabel.

Daar zijn de accountantsorganisaties nog niet zo strak in als Easyjet of Ryanair. Als cliënten accountants dwingen om de tarieven te verlagen...dan zijn bovenstaand de voorwaarden. En grappig genoeg komt dat dan tegemoet aan het beeld dat het maatschappelijk verkeer zo graag wil zien: de onverbiddelijke, strenge doch rechtvaardige accountant!

Ik zie de contouren van een interessante propositie: AMS Airways.com

Independenceverything

24-12-2011

Wat is de facto het ingredient van persoonlijk welzijn en geluk? ultieme onafhankelijkheid. Dat was de conclusie van het diner, dat ik met een voormalig mentee en leeftijdgenoot van mij had afgelopen maandag bij Dauphine.

Zoals zo velen, was ook hij erg op zoek naar het antwoord op de vraag welke loopbaan keuze zou leiden tot maximale persoonlijke bevrediging. Interessant aan deze vraag is de impliciete veronderstelling dat je die geheel zou moeten vinden in een "baan". Persoonlijk geloof ik dat niet. Je zou je daarmee zo afhankelijk maken van het eenzijdige succes binnen en de waardering vanuit de organisatie waar je werkt, dat relativeringsvermogen afneemt en ja...je onbewust gegijzeld wordt door die organisatie.

Waar ik op dit moment echt oprecht van kan genieten is dat gevoel van relatieve onafhankelijkheid: het niet alleen zijn van: medewerker van .., maar vooral ook (jonge) papa van .., docent aan de Universiteit van Amsterdam, bestuurder van....en voorzitter van STUDIOAMS. Maar ook gelukkig ongetrouwd met een vrouw, die totaal niet (financieel en status) afhankelijk is van mijzelf en haar eigen carriere heeft, het bezitten van een relatief goedkoop huis, het afzien van de dure leaseauto en de korte dagelijkse reistijd.

Wat verder helpt is het hebben van een individueel profiel, that goes beyond the borders of the firm: het doceren aan de UvA, bestuurder zijn van diverse organisaties, bloggen op studioams.nl en het onderhouden van een groot persoonlijk semi-zakelijk netwerk (LinkedIn, Facebook).

Deze week won mijn vader de vakprijs Architectuurprijs Rotterdam (voor zijn ontwerp van metrostation Blijdorp, Rotterdam). Ik realiseerde me dat er opvallende verbanden zaten in zijn profilering en die van mijzelf ondanks dat we in totaal verschillende werelden werken. Zijn hoogtij dagen heeft hij beleefd als architect in dienst van Gemeentewerken Rotterdam. Juist omdat hij geen eigen commercieel kantoor had, vrijwel uitsluitend publieke infrastructuur vormgaf, actief was als docent aan de Academie van Bouwkunst en in diverse adviesraden zat, was hij niet alleen extern duidelijk zichbaar en geprofileerd, maar waande hij zich sterk onafhankelijk. En ja dat allemaal voor een redelijk ambtenarensalaris, wat in schril contrast kon staan met volstrekt onbekende architecten met een bloeiende commerciele praktijk.

Vandaag in het FD stonden nog een aantal inspirerende gedachten wat zakelijke onafhankelijkheid nog meer zou kunnen inhouden. Hoe (zakelijk) onafhankelijk is een adviseur, coach of manager...waarvan niemand precies weet wat ze leveren aan toegevoegde waarde? vergelijk dat eens met de duidelijke beroepen beginnend met een "A": arts, advocaat, accountant, architect. Needless to say...maar de eerste groep gaat zware tijden tegemoet de komende tijd. Interessant was het artikel over franchisenemers; entrepreneur met de voordelen van een grote naam en organisatie. Ik geloof erin..mede in het licht van het onderwerp van dit blog!

Kortom: kies een duidelijk beroep of wordt entrepreneur en manage de trivialiteit eromheen, dusdanig dat onafhankelijkheid maximaal is....independenceverything!

Merry X-mas!

Art .icles @ Beurs van Berlage

18-12-2011

Vanaf half januari 2012 zal in de ruimte waar tot eind 2011 Art. icles @ Beurs van Berlage gevestigd is, STUDIOAMS @ Beurs van Berlage van start gaan!

Bank Bashing

17-12-2011

Zo langzamerhand lijken publiek en politiek nogal het economisch overzicht te verliezen als het gaat om financiele instellingen en banken in het bijzonder. Hoewel ik volkomen begrip heb voor het afgrijzen dat excessen als Lehman, DSB en Fortis oproept, zijn de gevolgen toch wel bijzonder zelf-destructief.

Als je het goed beschouwt wordt een grote sector en eminent onderdeel van de economie, meedogenloos gestraft voor eigenlijk het maatschappelijk overantwoord gedrag van een bescheiden niche, in casu de op Angelsaksische leest geschoeide investerings- en handelsbanken, die handig gegoocheld hebben met maatschappelijk vertrouwen en vermogen.

Een vervelend bijeffect is dat dergelijke instellingen zoveel publieke waardering kregen (zeg maar na " greed is good" Wallstreet in 1987) tot zo'n 2 jaar geleden, dat de wat saaiige klassieke banken en verzekeraars zich gedwongen voelde zich sterker met deze publiekslievelingen te verstrengelen. ING kocht Barings, ABN AMRO kocht Hoarre Govett, Deutsche kocht Morgan Grenfell etc etc.

En hoewel de schaal van die "investment banking" activiteiten relatief bescheiden waren in verhouding tot de traditionele bank- en verzekeringsactiviteiten was de publieke aandacht voor deze sexy London en New York businesses buitenproportioneel.....zo groot, dat ze medeplichtig geacht worden voor producten uit de dealmachines van Goldman Sachs, Lehman en anderen.

Daar waar aanvankelijk veel verdiend werd aan de investment banking activiteiten en vermogen/buffer werd opgebouwd, niet in de laatste plaats door het hoge risico ervan, kwamen onvermijdelijk een keer de mindere resulten (tsja ...zo werkt de economie) en sommige gevallen een faillissement (en dat hoort ook bij het hygiene systeem van een economie). En dat laatste had het nare bijeffect dat door de integratie met die voormalige saaie/degelijke banken en verzekeraars...een veel grotere groep de effecten ondervond en overheden (onder democratisch en publiek toezicht) gedwongen werden in te grijpen.

Een giftige cocktail die nu leidt tot doorgeslagen en economisch irrationele regelgeving, die in tegenstelling tot het beoogde effect van "gezond maken van" een extreem negatief indirect economisch effect gaat hebben.

Het publiek, die met lede ogen ziet hoe overheden met publieke middelen risico dragend vermogen moeten verlenen aan private financiele instellingen, wordt nog bozer als ze aan den lijve ondervindt dat die bank minder soepel is met het verstrekken van kredieten.

En dat minder verstrekken van kredieten en vooral ook duurder worden van financiele producten, wordt primair veroorzaakt door dat orgasme aan fiscale en juridische maatregelen zoals de "bankentaks" , "Basel 2 en 3", "Europes transactiebelasting" etc etc

Wat we nog wel eens vergeten is dat banken met hun restrictieve kredietverlening ons als samenleving een hoop financiele ellende besparen; want een professionele behandeling van een kredietaanvraag leidt indirect tot het al dan niet toelaten van ondernemingen (met rechtspersoonlijkheid) tot het economisch verkeer (want zonder geld...kun je immers geen bedrijf starten)...en daarmee faillissementen met grote financiele gevolgen.

Kortom het echte probleem was: het narcisme van en publieke druk op bestuurders om hun saaie bank of verzekeraar net zo filtsend te maken als Goldman en dat zo sterk (internationaal) te integreren dat kosten minimaal zijn en shareholder value maximaal is (...en bedankt voor het extra risico van die integratie met de bekende gevolgen van dien). En de publieke stimulans om geld met geld te maken...triple repackaging van leningen, beleggingshypotheken, greed is good...dus wie veel geld maakt moet daar voor beloond worden!

Laten we instellingen desintegreren (bijvoorbeeld op de cooperatieve wijze als de Rabobank) tot een omvang die risk en reward in combi met omvang en transparantie in evenwicht brengt. En de traditionele bank en verzekeraar een beetje met rust laten.....dan zijn ze niet onvermijdelijk en alleen met zichzelf bezig maar met de klant, blijven de kosten binnen de perken en blijft de kredietverlening op een maatschappelijk acceptabel peil.

We damn need them....stop the Bank Bashing!

Waar is jij?

10-12-2011

Waar is jij? ....de accountant is in ieder geval niet in het museum, galerie of theater. Althans dat zou blijken uit een onderzoek van de Accountant, Nederlands tijdschrift voor Geneeskunde en het Nederlands Juristenblad.

In het onderzoek is nagegaan in hoeverre accountants, artsen en juristen cultureel zijn. De conclusie is interessant. Op aspecten als:

- Bovengemiddelde belangstelling
- Belangrijk deel van vrijetijdsbesteding
- Belangstelling van huis uit meegekregen
- Zou er meer tijd voor willen hebben

..scoort de accountant significant lager (ongeveer 50%) dan de jurist en zit de arts er precies tussen in.

De conclusie is prikkelend en tegelijkertijd voor de hand liggend. Immers sterker dan welke professionele beroepsgroep is de Accountancy een meritocratie. Iedereen kan geheel onafhankelijk van zijn (familiale) achtergrond doorgroeien binnen de beroepsgroep. Dat betekent dat accountants van relatief eenvoudige komaf zonder probleem de top kunnen bereiken in de accountancy. And that's good! Enige nadeel is dat in meer elitaire kringen, "cultuur" over het algemeen een meer prominente rol speelt in de opvoeding....en waar men mee is opgegroeid is men mee besmet.

Dat culturele engagement hebben wij juist nu zo ontzettend hard nodig binnen de beroepsgroep en de financiele wereld in het algemeen. Er is een roep om zingeving ("waar zijn we mee bezig?") en om een versterking van de " professioneel kritische houding" . Ik permitteer me te concluderen die zingevingsvraag wellicht aan de basis ligt van een professioneel kritische houding.

Die zingevingsvraag kan eerst worden opgewekt door prikkeling en inspiratie van....tsja: cultuur, in casu de taal en kunst van de verbeelding. Zonder literatuur, theater, muziek en bijvoorbeeld moderne kunst wordt een mens beperkt gestimuleerd na te denken buiten de bestaande kaders, gewoonten en dagelijkse routine.

Zo roept mijn dochter van 2 als ze thuis op zoek is naar 1 van haar broers: Waar is jij? Zo'n opmerking triggert de vraag van...waarom zeggen we eigenlijk "Waar ben je?"? wat is de zin en onzin daarvan?

Die prikkeling heeft de financiele wereld en de accountant in het bijzonder nadrukkelijk nodig!

Mogelijk dat we de post-master opleiding tot registeraccountant moeten verrijken met meer cultuur vakken (kuntsgeschiedenis?) en in het kader van permanende educatie, registeraccountants moeten verplichten x aantal uur te besteden aan museum of theaterbezoek?

Naast de sterkere professioneel kritische houding, worden we tevens aantrekkelijker voor onze clienten...want de duffe accountantsverslagen en platgeslagen managemenbrieven in eenvoudige onaantrekkelijke taal....maken plaats voor fraai geformuleerde en in brede maatschappelijk context geschetste aanbevelingen en observaties!

Amsterdam, 10 december 2011

Endymion M. Struijs

Ajax Governance

20-11-2011

Wat is de bestuurscrisis bij Ajax een ontzettend boeiende casus! Het maakt het aanvankelijk onzichtbare, nu zichtbaar en creeert een meer dan interessante inspiratiebron.

Ajax is immers niet de enige organisatie (of moet ik zeggen voetbal vereniging) die zich geconfronteerd ziet met een fase van heroverweging van strategie, inrichting van haar bestuursmodel en daarmee zekerstelling van de duurzame continuiteit van de organisatie.

Wat Ajax in een impasse heeft gebracht is de onduidelijke verdeling van verantwoordelijkheden en de botsende belangen van individuele bestuurders en andere betrokkenen. Het fenomeen Cruyff is illustratief.

Interessante parallellen zijn te trekken met takken van sport, die wat mij betreft, nadrukkelijk hun huidige bestuurlijke structuur zouden moeten heroverwegen. Je kunt hier denken aan banken, ziekenhuizen, grote advocatenkantoren en accountantsorganisaties.

Wat deze organisaties met elkaar gemeen hebben is dat het geld daar verdiend wordt door hoogopgeleide (en daarmee inherent eigenwijze) professionals, te vergelijken met de oud sterspelers van een club als Ajax. Wat de vier genoemde organisaties ook met elkaar gemeen hebben, is dat de basis van de huidige juridische structuur (Naamloze Vennootschap of Besloten Vennootschap) is voortgekomen uit de maatschap en de professionals een zeer belangrijke publiek maatschappelijk rol vervullen. De maatschap is een mooi fenomeen, vooral voor organisaties met een omvang die de kenmerkende elementen ervan optimaal kunnen faciliteren. Immers alle aangesloten vennoten of partners, zijn met hun (prive) vermogen verbonden aan het samenwerkingsverband, dat op haar beurt steunt op een fundament van collegiale, gelijke en vertrouwde wederzijdse verbanden. Dat gaat goed als er inderdaad sprake is van gelijkheid, maar vooral als de vennoten elkaar wekelijks aan 1 tafel kunnen treffen om het reilen en zeilen van de maatschap te bespreken en om beslissingen (met consensus) te nemen.

De situatie is dat er zeer grote organisaties zijn ontstaan, die weliswaar van juridische gedaante zijn gewijzigd, doch deels voortleven in de aloude maatschapstraditie. Althans dat lijkt, want met 300 partners consensus zoeken is onmogelijk...en gelijkheid? nou...iedereen weet dat de senior partners met management verantwoordelijk natuurlijk meer invloed hebben dan de junior partners. En aangezien een grote organisatie professioneel management vereist, is er ook allang geen sprake van een direct verband tussen het honorarium dat een partner realiseert en zijn aandeel in de winst van de onderneming. Kortom de verdeling is ter discretie van de senior partners (met management verantwoordelijkheid) binnen zo'n onderneming.

Waarom zou je dan toch krampachtig vasthouden aan een partner structuur, waar individuele partners met hun prive vermogen verbonden zijn aan de onderneming. Immers, het is algemeen geaccepteerd dat er een scheiding bestaat tussen Bestuur (raad van bestuur) en Toezicht (raad van commissarissen) en vermogen (externe aandeelhouders en financiers). Dit heeft mede te maken met het waarborgen van de belangen van alle stakeholders en om de duurzame continuiteit van de onderneming te waarborgen.

Ik vraag me hardop af of het redelijk is om het ondernemingsrisico neer te leggen bij zo'n grote sterk in de operationele uitvoering betrokken groep (partners) en of dat optimaal bijdraagt aan de duurzame continuiteit van de onderneming. Probleem van de huidige crisis is dat tot voor kort werd verondersteld dat de "sky the limit" was. Velen hebben hun levenstijl aangepast aan de " upside" van het ondernemingsrisico. Men zal kosten wat kost, de senior partners met een relatief korte horizon voorop, het inkomensniveau proberen vast te houden. Risico van besluitvorming met een minder duurzaam karakter is daarmee reeel. Bovendien kun je je afvragen of een gefaciliteerd en geoorloofd streven naar een hoog limietloos jaarlijks inkomen, bijdraagt aan het welzijn van betrokken partners en medewerkers (immers ieder uur dat je minder draait in de avonduren en weekenden is minder inkomen...)...met alle sociale en demografische gevolgen van dien. Bij het verplaatsen van het ondernemingsrisico naar individuele partners, hoort ook het door de partners zelfstandig organiseren van een pensioenvoorziening. Ieder jaar later uittreden, betekent honderd duizenden euro's meer (cumulatief) inkomen en vermogen, maar helaas significant minder doorgroei van jonge professionals die vaak productiever zijn en (nog) minder verdienen (kortom 1 senior partnerpositie kan 2 tot 4 junior partner posities tijdelijk blokkeren).

Interessant is dat banken radicaal afscheid hebben genomen van het maatschapsmodel en alle karakteristieken ervan hebben verwijderd. Gevolg was dat er wat al te veel risico werd genomen voor rekening van de (externe) aandeelhouders, waardoor er diverse partijen zijn die pleiten voor herintroductie van het maatschapsmodel. Toch ligt dat voor in ieder geval medici en accountants echt anders....simpelweg omdat accountants, net zoals medici, zich hebben te houden aan Gedrags- en Beroepsregels. Kortom voor grote ex-maatschap organisaties lijkt mij een corporate model, met gewoon een goed salaris en bescheiden bonus voor professionals en medewerkers, een stevige raad van bestuur en onafhankelijke raad van commissarissen en vooral met extern vermogen (door middel van een beursnotering) en financiering in dit tijdsgewricht helemaal geen gekke gedachte. Een model dat, zeker als het gaat over die inkomenscomponent en de welzijn boven welvaart gedachte, helemaal aan zou sluiten bij de behoefte van de aanstormende Millennium generatie (20 en 30-ers).

De academische ziekenhuizen zijn feitelijk al zo georganiseerd (met dien verstande dat er veel publieke middelen naartoe stromen). Is het in dat licht niet bijzonder dat in een onbeduidend perifeer ziekenhuisje, dat in de greep gehouden wordt door diverse specialisten maatschappen, de partners (i.c. specialisten) 'tonnen' meer jaarlijks opstrijken dan hun superieure vakgenoten in bijvoorbeeld het AMC?

Amsterdam, 20 november 2011
Endymion M. Struijs

Ã¢EÂ˜Pakken wat je pakken kanÃ¢EÂ™

18-11-2011

Vandaag in het Financieele Dagblad mijn bijdrage: http://fd.nl/incoming/581501-1111/krant-20111118–0-008-030.pdf/BINARY/Krant-20111118+-0-008-030.pdf

‘Pakken wat je pakken kan’ is achterhaald

Los van de economische noodzaak welvaart in te leveren, is er tevens een maatschappelijk heel sterke reden om welvaart in te leveren. Mijn generatie van twintigers/dertigers vindt omvang van inkomen en daarmee bestedingsruimte veel en veel minder belangrijk dan de generaties voor ons. Die voelen de littekens van de jaren 80 en de kapitalistische Thatcherwind nog heel erg waardoor er een mentaliteit bestaat van ‘pakken wat je pakken kan’.

Juist nu is er een grote behoefte aan welzijn boven welvaart en maximale zingeving — zie ook de essays in de bundel ‘21 Jonge Denkers’ van de Denktank Prospect. Ik zou me kunnen voorstellen dat inkomens normaliseren voor diverse — hoogopgeleide — groepen die nu bijkans exorbitant verdienen, zeg de Balkenendenorm, interessant kan zijn. De ‘(sociale) eer boven geld’-gedachte gaat dan prevaleren en er ontstaat een mechanisme waarbij niet de ‘sky the limit’ is, maar waar mensen veel kritischer en bewuster energie in hun werk en inkomensgroei stoppen.

Als economisch gezien niet meer verdiend kan worden dan die norm, vloeit energie naar investeringen die juist de kwaliteit van werk en leven vergroot. Denk aan onbetaalde maar eervolle posities bij ‘not for profit’-organisaties of onderwijs, waarbij genoegdoening uit andere zaken dan geld wordt gehaald.

Endymion M. Struijs, registeraccountant en voorzitter van Stichting Studioams

Intieme kwaliteit

12-11-2011

De suggestie dat kwaliteit van het werk van accountants wordt bepaald door de mate waarin er sprake is van een afstandelijke en formele relatie met clienten, erger ik me echt te pletter aan!

Het interview vandaag in het FD met mijn oud collega, Jaap van Manen, prikkelt mij om daar deze blog eens aan te wijden.

Overigens zonder te pretentie te hebben van Manen hier exact te citeren, meen ik in dit interview een lijn te identificeren, waar ik het grondig mee eens ben.

Het is al jaren zo dat de accountant niet alleen die onafhankelijke controleur ten behoeve van het maatschappelijke verkeer is, maar tegelijkertijd de huisadviseur van directies en raden van commissarissen is. Die huisadviseur of natuurlijke advies functie is onlosmakelijk verbonden met het succesvol kunnen invullen van die onafhankelijke controle functie om diverse redenen.

Net zoals een patient een vertrouwensrelatie heeft met zijn (huis)arts, is dat voor directies en raden van commissarissen niet anders dan met haar accountant. Die accountant moet een persoon of team zijn waar men zich vertrouwd bij voelt en waar men alles mee moet kunnen delen. De mate waarin klanten behoefte hebben aan natuurlijk (en vaak algemeen/oppervlakkig) advies (en dan bedoel ik niet het uitvoeren van omvangrijke advies- of implementatieprojecten) over huis, tuin en keuken aangelegenheden, is een graadmeter voor de mate waarin die vertrouwensrelatie is ontwikkeld. Daar hoort overigens ook bij dat accountant en directie op bijna familiair inter menselijk niveau zouden moeten werken....dus in termen van "je" en "jij"!

Die vertrouwensrelatie is de veilige haven waarin directies durven informatie te delen; ideeen en strategische gedachten, maar ook gevoelige en vertrouwelijke gegevens kunnen slechts uitgewisseld worden als er sprake is van een zekere mate van initimiteit en wederzijdse genegenheid. Die informatietoevoer is cruciaal voor een accountant om haar controle te kunnen uitvoeren. Daar staat tegenover dat als directies informatie durven te delen, dan heeft de accountant de mogelijkheid een gelijkwaardige gesprekspartner te zijn als het gaat om het afdwingen en communiceren van voor de onderneming minder aantrekkelijke vaktechnische posities.

Ik constateer dat er collega accountants zijn die de maatschappelijke en politieke druk interpreteren door relaties met clienten op een afstandelijke en formele wijze in te vullen. Figuurlijk afstandelijk, maar ook letterlijk in de zin dat ze standaard hun dag op het eigen kantoor beginnen en het eigenlijk heel vervelend vinden om dat te verlaten voor een interactie met een client op lokatie (in binnen- en vooral buitenland). Accountants die prat gaan op hun zogenaamde vaktechnische kwaliteiten, door zich uitsluitend en alleen achter binaire interpretaties van wet- en regelgeving en verslaggevingsstandaarden te verschansen en zich daarop (succesvol) marketen binnen de diverse accountantsorganisaties. En daar bovendien een desk approach voor hanteren in plaats de economische realiteit als uitgangspunt te nemen en een passende aansluiting te zoeken bij een relevante passage in die standaarden (gebaseerd op principes).

Dat zijn echt maatschappelijk en in duurzaamheid niet te handhaven accountants (en er zijn gelukkig voorbeelden van in de praktijk dat die uiteindelijk de aftocht blazen). Enerzijds omdat de informatie stroom richting accountant inherent minder volledig is, anderzijds er nauwelijks ruimte bestaat voor die accountants om lastige vaktechnische discussies tot een effectieve en efficiente landing te brengen. Die relaties eindigen dan ook vaak na een relatief korte periode in conflicten of nog erger een deus ex machina in de vorm van een materiele fout in de jaarrekening, onontdekte fraude of verkeerde ingeschatte continuiteitsveronderstelling. And that's where the risk comes into the firm!

Hoewel van Manen het niet heeft geformuleerd zoals ik me bovenstaand permitteer, ga ik nadrukkelijk mee in zijn fraaie betoog in het FD van vandaag, hulde!

Amsterdam, 12 november 2011
Endymion M. Struijs

Latin NL

06-11-2011

Nu Beatrix weer in het vliegtuig terug naar Amsterdam zit, is dit een mooi moment om eens te reflecteren op de relatie Nederland - Latijns Amerika.

Enige tijd geleden was ik, in mijn rol als groepsaccountant van een juridische structuur waarbij er een Nederlandse top holding was met activiteiten buiten Nederland, in Santiago de Chile. Helaas heeft KLM in de verdeling met Air France deze route in ruil voor die naar Lima, Peru, aan de Fransen overgelaten...met alle overstap ellende op Paris Charles de Gaulle van dien. Anyway...afgezien daarvan, was het een inspirerend tripje.

Latijns Amerika met Brazilie en Chile voorop is zakelijk gezien op dit moment het meest opwindende werelddeel. De landen groeien economisch hard en zitten momenteel in een groei naar zakelijke volwassenheid die zich op verschillende terreinen manifesteert. Zo zijn landen als Brazilie, Chile en Peru hun financiele verslaggevings raamwerken aan het omzetten naar die van IFRS (International Financial Reporting Standards); de financiele "taal" van internationale kapitaalmarkten. Europa is in 2005 overgegaan.

Interessant is dat er in die landen een chronisch tekort is aan kennis en expertise om die slag comfortabel te maken; de member firms van mijn eigen organisatie draaien standaard dagen van 12 tot 16 uur om alles te bolwerken. Op de vraag waarom er beperkt kennis en expertise vanuit bijvoorbeeld Europa wordt ingevlogen is het antwoord: kennis van taal en cultuur!

Kortom, Nederland dreigt als exporterend kennisland de boot te missen in het deel van de wereld waar het nu gebeurt. Hoewel we prat gaan op onze brede talenkennis, ontbreekt die daar waar het gaat om het Spaans en in zeker mate ook het Frans (want hetzelfde dreigt te gelden voor het Franstalige Afrikaanse continent).

Het aardige van een land als Nederland is daarbij dat wij betrekkelijk makkelijk geaccepteerd worden in andere culturen; om de simpele reden dat Nederland geen voortrekkersrol speelt in gevoelige geopolitieke situaties. Daarbij is onze cultuur relatief tolerant en vrij divers (met grote en oprechte dank aan de geimmigreerde medelanders).

De koloniale littekens die Nederland heeft achtergelaten en die we nu vaak als "last" beschouwen, zou je ook heel anders kunnen bekijken. Immers hoofdpijn dossier Curacao e.o. heeft een bevolking die niet alleen goed Nederlands en Engels spreekt.....maar ook Spaans. Precies datgene waarin Nederland onderontwikkeld is en die de brug kan leggen naar Latijns Amerika...daar waar de commerciele mogelijkheden significant zijn.

Hierbij een hartstochtelijk pleidooi om extreem te investeren in Spaans (en Frans) taal en cultuuronderwijs.....en vooral de buitengewoon waardevolle liaison functie die Curacao en andere West Indies zouden kunnen vervullen optimaal te benutten. Wat zou het prachtig zijn als niet de leefomstandigheden in de Bon Futuro gevangenis of de vermeende corruptie op het eiland, voorpagina nieuws zijn, maar juist de zakelijke successen via de hub Curacao in Latijns Amerika!

Amsterdam, 6 november 2011
Endymion. M. Struijs

Human Financials

30-10-2011

In het FD van zaterdag 29 oktober 2011 staat een ontzettend aardig artikel met de titel: ” Een Nemo voor het reilen en zeilen op de financiële markten, dat zou heel mooi zijn” naar aanleiding van de oratie van Inger Leemans. Leemans is hoogleraar cultuurgeschiedenis aan de VU met uitzicht op de Zuidas.

Het feest van herkenning en daarmee groeiende opwinding over de strekking van het artikel wil ik niemand onthouden. Leemans concludeert kort door de bocht dat feitelijk de mens compleet onzichtbaar is geworden als het gaat om ” financiële markten”. Ze geeft een reeks aan mooie illustraties hiervan in het artikel.

Ondanks dat de VU bijvoorbeeld naast de Zuidas ligt en dat VU hoogleraren en docenten de Boelelaan regelmatig oversteken voor een college filosofie of geschiedenis aan bankiers, ziet zij zelden de bankiers richting VU komen om hun eigen vakgebied uit te leggen. Financiele markten worden beschouwd als natuurverschijnsel, waarbij impliciet wordt geabstraheerd van de menselijke aard als bepalende factor in de werking van de markten. En als er al mensen worden afgebeeld dan zijn dat beelden van effectenhandelaren of bankdirecteuren die alle grip lijken te hebben verloren en in totale verwarring achterblijven. Je zou kunnen zeggen dat de Occupy beweging een dappere poging is weer grip te krijgen op die financiële markten door (tevergeefs) op zoek te gaan naar de gezichten erachter. Exemplarisch is wat mij betreft de keuze van de lokatie van het tentenkamp, uitgerekend op het Beursplein, waar allang geen fysieke beurshandel of grote financiele instelling meer gevestigd is.

Interessant is Leemans’s verwijzing naar de historie (1700) waar de mens juist heel erg centraal stond en naar het bewustzijn van de irrationaliteit van menselijk handelen (…want win- en spelzucht zouden mensen eigen zijn).

Volgens Leemans is in de huidige tijd de verbeelding van de financiele markten verarmd en onpersoonlijk. Grafieken en statistieken zijn die minimale verbeelding, terwijl films, boeken en andere uitingen (…zoals een Naturalis of Nemo voor Financiele Markten) slechts beperkt aangewend worden. Met uitzondering van crisissituaties, want dan staat de mens weer centraal in een boek als ” De Prooi” of films met titels als “De val van…“.

Dit doet me denken aan het essay van Ruben van Swieten in ” Dappere Nieuwe Wereld, 21 jonge denkers over de toekomst van Nederland” . Van Swieten, koopman en dominee, staat bekend als de man van de zingeving aan de Zuidas en deed in zijn essay een oproep ” de taalnood te doorbreken” . Immers in het bedrijfsleven moet alles zo kort en helder mogelijk worden weergegeven, bij voorkeur ondersteund door grafieken en cijferreeksen: simpel en direct consumeerbaar. Maar zoals van Swieten redeneert: een direct consumeerbare missie en visie zal de mens als arbeidend wezen niet raken, zal geen antwoord geven op zijn vraag waartoe hij nu eigenlijk het werk verricht dat hij verricht. Wat simpel is, komt niet binnen, raakt niet, beklijft niet, zet niet in beweging. Moeilijke en beeldende taal wordt volgens van Swieten platgeslagen tot hapklare brokken, het echte spreken ontbreekt. We spreken louter in lege containerbegrippen als ‘duurzaamheid’, ‘innovatie’, ‘leiderschap’, ‘vertrouwen’, en ‘burgerschap’. We hebben de taal van de verbeelding nodig om uit de crises te geraken. Het is de taal van de kunst, de taal van het cabaret, de taal van de muziek, de taal van het theater en de taal van het toneel. Allemaal taal voor idealen, dromen en visioenen. En wie dan niet over die taal beschikt, komt die idealen, dromen en visioenen misschien wel helemaal niet op het spoor. De vragen die van Swieten dan ook had willen stellen aan de leiders die zich aftekenen in een boek als ” De Prooi” zijn dan ook: Welke roman heeft u getroffen?, Wat vindt u het mooiste gedicht? Naar welke kunststukken die u nog mooi bij de verkoop van de bank uit de boedel heeft kunnen houden, kunt u nu uren staren? Waar verwijst dit kunstwerk dan voor u naar, anders dan naar zijn geldelijke waarde? Aldus Ruben van Swieten…met complimenten voor dit prachtige essay!

Ja, Leemans heeft helemaal gelijk dat bankiers, advocaten en accountants achter de hoge muren van bijvoorbeeld Goldman Sachs, De Brauw Blackstone Westbroek of pwc volstrekt onzichtbaar zijn geworden. En van Swieten’s stelling dat het bedrijfsleven in taalnood is, dat bewijst de hedendaagse en qua omvang grootste kloof uit de geschiedenis tussen zakelijke (Zuidas), culturele en sociaal maatschappelijke gemeenschappen.

Ik ondersteun Leemans en van Swieten in hun oproep, en zal via STUDIOAMS stimuleren de onzichtbare, maar aantrekkelijke, professionals als ” modellen” door personal branding transparant te maken. De brug te slaan tussen economie, maatschappij, cultuur en kunst, en daarmee informatie consumeerbaar (o.a. door middel van ” vormgeving” of design) te maken en tot “verslaggeving voor het volk” te verheffen. Daarnaast wordt de kwaliteit van de ” inrichting” (design of governance) van activiteiten en processen vanuit het zakelijke domein geëxporteerd naar het niet-zakelijke domein en zo het ” vertrouwen” te vergroten.

Endymion M. Struijs
Amsterdam, 30 oktober 2011

Wetenschap, Ã¢EÂ¦[krant nieuwe stijl]Ã¢EÂ¦, Blogs, Nieuws

01-10-2011

Een samenloop van een aantal recente ontwikkelingen heeft me aan het denken gezet over de zin en onzin van “de krant” of anders gezegd…een gat in het huidige media landschap.

Sinds ik een iPad heb, heb ik de abonnementen op alle kranten opgezegd; vooral omdat ik het lezen (waar ook ter wereld) op de iPad comfortabeler vind. Hoewel ik regelmatig een krant download, merk ik een dalende persoonlijke behoefte aan een krant laat staan op dagelijkse basis.

Bij nader inzien heeft dat vooral te maken met dat een groot deel van de krant gevuld is met 1) een reeks aan min of meer feitelijk overgenomen persberichten en 2) veel…heel veel “quotes” van diverse derden. Beide informatierichtingen zou je kunnen stellen worden feitelijk al sterk bevredigd door de beschikbaarheid van diverse online news wires (o.a. nu.nl, fd.nl, at5.nl, cnn.com etc.) en blogs (o.a. Sargasso.nl).

Waarom zou je de krant dan nog wel kopen? bijvoorbeeld vanwege diepgaande analyse en “nieuwe” verslaggeving (inclusief “scoops”) en grote exclusieve invloedrijke interviews. Beide zijn zou je kort door de bocht kunnen zeggen “uitgebreide” nieuwsbronnen en gearrangeerde ”blog platforms”.

En voor de nostalgische mensen onder ons…de krant is gedrukt op papier leverbaar; maar dat is trivialiteit wat mij betreft.

Als we die blog platforms eens nader beschouwen, dan vind ik dat er veel blogs zijn die er zijn om het bloggen (als techniek of kunst) en maar weinig leiden tot invloedrijke bewegingen zoals naar aanleiding van de “grote” interviews in de zaterdag edities van bijvoorbeeld NRC en Volkskrant. Daarbij is de redactie van de grote bekende blogs als “Dutch Cowboys” of “Frankwatching” de facto een activiteit van commerciële advies/communicatie bureau’s; de blogs zijn veelal oppervlakkig en beperken zich tot ”social media” als onderwerp, daarbij is er geen toetsing op de feitelijke juistheid van de door de blogger aangedragen veronderstellingen. Een uitzondering hierop is het heel aardige blog medium “Sargasso”. Maar wat ook dit medium in mijn ogen als nadeel heeft, is dat de inkomsten vrijwel uitsluitend uit reclame (gebaseerd op publiek van en verkeer op de site) komt. Onafhankelijkheid en degelijkheid zijn daarmee minder vanzelfsprekend dan bij kranten die een meer pluriformere basis hebben qua inkomen (namelijk ook inkomsten uit abonnementen).

Grote voordeel van de “news wires” is de snelheid en (efficiënte) leesbaarheid van nieuws, maar heeft als enorm nadeel dat de kwaliteit ervan beperkt is. In die zin dat er niet of nauwelijks sprake is van diepgaande analyse op redelijkheid en juistheid, kortom veel copy paste uit persberichten en letterlijke quotes van diverse externe personen.

Ik zou het bijzonder waardevol vinden als er een medium qua lay-out à la Frankwatching zou zijn dat op continuë basis berichten uitzendt. Een medium dat 1) echt onafhankelijk is (dus geen samenstelling van quotes van bijvoorbeeld mediagenieke hoogleraren of politici en ook geen dekking van kosten uit voornamelijk reclameopbrengsten) 2) diepgaande maar leesbare inhoudelijke en kritische analyse op actuele ontwikkelingen geeft en 3) zich nadrukkelijk qua breedte beperkt tot één gebied, bijvoorbeeld het sociaal macro- en micro economische terrein. Dat vraagt van betrokken redacteuren en journalisten een diepgaande en geloofwaardige kennis van het gebied dat ze adresseren en mogelijk combinaties die we nu nog beperkt kennen; bijvoorbeeld een bankier, registeraccountant, advocaat, arts, of belegger die tevens (geschoold) journalist is.

Verbeeld je een medium dat een paar keer per dag een bericht uitbrengt (zoals een blog wordt gepost) op bijvoorbeeld financiëel economisch terrein. Uitsluitend berichten die leesbaar, compact en begrijpelijk zijn geschreven voor iedereen door een echte expert. Dat nieuwswaarde creëert als gevolg van onafhankelijke diepgaande analyse (op bijvoorbeeld een persbericht over een bepaalde transactie van een willekeurige onderneming) en dat die onderneming uitgedaagd wordt daar inhoudelijk en kernachtig op te reageren. Dat we hiervoor dan niet meer afhankelijk zijn van niet onafhankelijke activistische beleggers, politieke partijen of fenomenen als SOBI.

Hiermee zou een gat worden gedicht, dat nu gaapt tussen de wetenschap (diepgaand, maar traag en vaak lastig consumeerbaar onderzoek), news wires (de real time on going maar onhygiënische nieuwsverschaffing), blogs (meningen, maar vaak nog oppervlakkig en niet of beperkt qua veronderstellingen op feitelijke juistheid getoetst) en belangengroeperingen (beleggers, vakbonden, politieke partijen etc.).

Mogelijk is dit het gat waar de sterke merken in krantenland op zullen duiken, misschien ook niet…

Amsterdam, 1 oktober 2011
Endymion M. Struijs

Ass urance/essment bureauÃ¢EÂ™s

24-09-2011

In de reeks “non sustainable businesses” vandaag: Assessment Bureau’s.

Regelmatig heb ik een gelukzalig moment als ik me realiseer dat ik registeraccountant en openbaar accountant ben. Niet alleen als onderdeel van een mooie internationale firm, maar ook van een toch wel erg sterk ontwikkelde beroepsgroep als het gaat om professionaliteit en integriteit. Dit ondanks dat er doorlopend kritiek op is van buitenaf!

Zo’n gelukzalig moment overkomt me doorgaans als ik geconfronteerd wordt met een groep of situatie waar professionaliteit en integriteit en public heel anders lijkt te worden beleefd. Exemplarisch is wellicht ook de confrontatie (West-)Europa versus Griekenland…maar dat terzijde.

Zo was ik deze week op “assessment” (psychologisch onderzoek) bij één van de grote bureau’s op dit gebied. De conclusie was overigens positief, dus daar niks of af te dingen, maar toch…

Het verbaast me al jaren dat er een behoorlijke invloed van de resultaten van deze assessments uitgaat. Het maakt en breekt solicitaties en promoties binnen organisaties. En eerlijk is eerlijk…ook als ik zelf een solicitatie behandel en het resultaat van het assessment van de kandidaat is “negatief”, dan is de kans niet heel groot dat de kandidaat succesvol de eindstreep haalt. Maar als er zo’n grote invloed vanuit gaat, dan roept dat op z’n minst de vraag op hoe de professionaliteit en integriteit (inclusief onafhankelijkheid en objectiviteit) voor de buitenwereld zichtbaar is gewaarborgd. Als accountant in opleiding leer je niet alleen “independent in mind” te zijn, maar vooral ook “independent in appearance”.

Er zijn diverse groepen die met hun “oordelen” een bijna op “assurance” lijkende binaire zekerheid verstrekken waarop “blind” wordt gevaren door derden. Dat geldt voor bijvoorbeeld kredietbeoordelaars (..die momenteel heel erg onder vuur liggen op dit punt), maar wat mij betreft ook dit soort “assessment bureau’s”. Immers op verzoek van de opdrachtgever wordt een binair eindoordeel gegeven: positief of negatief.

En als dat de situatie is dan rijzen vragen als: wat is de exacte gehanteerde harde norm? zijn er gedrags- en beroepsregels die aspecten als onafhankelijkheid en objectiviteit ondubbelzinnig regelen. Is er een onafhankelijk extern publiek orgaan dat toezicht houdt op de kwaliteit van de uitgevoerde assessments? …zeg maar dat waar we als accountant vanzelfsprekend aan gewend zijn!

Nou er is zoiets als het Nederlands Instituut van Psychologen, die zowel belangenbehartiger is als handhaver van haar eigen “Beroepscode voor psychologen van het Nederlands Instituut van Psychologen”. Op verzoek neemt zij “tuchtklachten” in behandeling, maar van actieve kwaliteitsbeoordelingen bij de bij haar aangesloten psychologen is geen sprake. De beroepscode uit 2007 schittert van algemeenheden en open deuren, maar gaat niet specifiek in op overwegingen als: hoe worden normen bepaald waaraan de psycholoog toetst, wat verstaat men onder “deskundigheid”. En wat zouden minimale waarborgen voor “onafhankelijkheid” moeten zijn.

Die drie elementen zijn precies waar deze beroepsgroep potentieel aan ten onder gaat. Want 1) die normen zijn vaak niet meer dan een paar algemene competenties die per post van de opdrachtgever zijn ontvangen, 2) deskundigheid wordt maximaal opgerekt (het ene moment weet men precies wat afdeling X van Ministerie Y nodig heeft, en het volgende moment weet men precies wat een accountantsorganisatie aan resources wenst…en dat in de context van een flagrant gebrek aan inhoudelijke kennis van de betreffende beroepsgroep), 3) assessments worden doorgaans uitgevoerd door zeer conjunctuurgevoelige organisatieadviesbureau’s die ergo maximaal blootstaan aan de financiële verleiding om met de opdrachtgever maximaal “mee te denken en schrijven”.

Kortom…als die “psychologen” niet heel rap wat aan hun beroepscode doen en hun “beroepsgroep” governance…….zie ik hier dan nieuwe markten voor accountantskantoren? ja, eigenlijk wel…en we zien nu al “Behavioural Assurance” practices ontstaan; die zouden mogelijk heel aardig plaats bieden aan dergelijke dienstverlening. En dat zou vooral voor het “maatschappelijk verkeer” goed nieuws zijn!

Het was weer een commercieel zeer inspirerende dag!

Amsterdam. 24 september 2011
Endymion M. Struijs

Gouden eeuw revisited

02-07-2011

k ben gefacineerd door de “Gouden Eeuw “of “17e eeuws Holland” in relatie tot het huidige bedrijfsleven en de financiële sector in het bijzonder.

Die facinatie werd vanmorgen wederom gestimuleerd door een artikel in de Volkskrant waarin historicus Simon Schama werd geïnterviewd. Zijn stelling is: “Als de wereld het Nederland van de Gouden Eeuw als voorbeeld had gehad, waren we nu beter af geweest”.

Hoewel hij gemakshalve abstraheert van nare bijeffecten als het geweld waarmee de VOC destijds acteerde en de mensonterende slavenhandel die werd bedreven, beschrijft Schrama een aantal interessante observaties.

Belangrijkste is dat in die 17e eeuw de financiële sector een opmerkelijke nutsfunctie had. Hoewel Amsterdam de bakermat was van diverse kapitalistische verschijningsvormen (de beurs, het aandeel, beleggen en het bankwezen) lag hieraan een communautaire filosofie ten grondslag. Namelijk het uitgangspunt van een relatief eerlijke sociale distributie en ‘Eer boven geld’ (Coornhert).

Nu ik inmiddels alweer 15 jaar als (in de eerste jaren als aankomend) registeraccountant in het bedrijfsleven en vooral financiële sector rondloop, komt de volgende conclusie dominant naar voren: ondernemingen die “knetter” veel geld verdienen met een product waarvan je je afvraagt waar de toegevoegde waarde en/of bedrijfsrisico is gebleven in relatie tot de vergoeding die men eraan overhoudt (gewoon…met gezond verstand)…blijken in de praktijk keer op keer niet duurzaam en zijn op de middenlange termijn “out of business” . Bijkomend effect is dat veel van die “rijke” ondernemers kennelijk dat zelf ook door hebben, en veelal relatief ongelukkig of beter…”onvoldaan” in het leven staan (lees ongelukkig zijn).

Tegelijkertijd zie je dat maatschappelijk aanzienlijke personen als hoogleraren, wetenschappers of politici verre van puissant verdienen. Toch weten zij een fanatisme in hun werk tentoon te spreiden die zonder weerga is. Maar geld is hierin duidelijk niet de drijfveer. Dezelfde vergelijking zou je kunnen maken tussen bedrijven. Waar bij Goldman Sachs en andere investment banks “geld” duidelijk de primaire drijfveer is voor medewerkers, lijkt dat bij een onderneming als KLM geenszins. Desalniettemin lopen haar medewekers de benen uit hun lijf.

Ik vraag me dan tegelijkertijd af, wat er is gebeurd met notabele beroepen als advocaat, notaris, bankier en registeraccountant? Daar lijkt in bepaalde delen van de beroepsgroep “geld het gewonnen te hebben van de eer”. Getuige de money machines in the City, Manhattan en ook onze eigen Zuidas: te veel grootverdienende maar ongelukkige partners en bankiers! Hoezo ongelukkig? nou….wie rationeel economisch beredeneerd qua welvervaartsverdeling wat al te overdreven uitsteekt, zal heel hard en vooral veel moeten werken mede om naar zichzelf een dergelijk inkomen te rechtvaardigen…en tsja dan neemt de kwaliteit van het leven over het algemeen niet toe. Laten we het dan ook maar niet hebben over work/life balance en waarom uitgerekend mannen tot deze groep behoren.

Kortom: “eerlijke sociale distributie” en “eer boven geld”….uitermate inspirerende gedachten!

Amsterdam, 2 juli 2011
Endymion M. Struijs

Theater voor het volk

25-06-2011

Vanmorgen stond er een aardig artikel in het FD over “Cultuurmanagers die komend seizoen een onzeker financiële toekomst tegemoet gaan”.

Probleem is natuurlijk dat de overheid de subsidiekraan voor de qua omvang en programmering bescheiden theaters (en andere culturele instellingen) heeft dichtgedraaid. De continuïteit van deze instellingen komt daarmee in gevaar.

In hetzelfde artikel wordt de Amsterdamse stadsschouwburg van Melle Daamen als lichtend voorbeeld gepresenteerd van ondernemend rendabel beleid.

Inspirerend voorbeeld en tegelijkerheid bijzonder dat de Amsterdamse stadsschouwburg daarin kennelijk redelijk uniek is.

Ik vraag me werkelijk af of 1) de door Halbers gesuggereerde oplossingsrichting van sponsoring door het bedrijfsleven zo voor de hand liggend is en 2) of de theaters met hun gesloten gebouwen en programmering het niet een beetje aan zichzelf te danken hebben dat er eigenlijk geen sprake is van “Theater voor het volk (..of breder publiek)” en daarmee draagvlak voor subsidie de facto ontbreekt.

Er zijn diverse uitdagingen, die als we die in samenhang met elkaar zouden benaderen, mogelijk tot interessante oplossingen leiden. Zo is er in de vastgoedsector het probleem van leegstand en gebrek aan levendig- en daarmee leefbaarheid ‘s avonds en in het weekend. Ik zou me kunnen voorstellen dat vastgoedbeleggers “om niet” ruimten beschikbaar zouden willen stellen voor theater programmering ‘s avonds en in het weekend. Potentiële huurders gaan dat zeker ervaren als een “feel good”; gevolg: leegstand vermindert, huren gaan omhoog, pand wordt meer waard en het theater kan zonder noemenswaardige huisvestingskosten haar programmering voort zetten.

Wat de Amsterdamse Stadsshouwburg erg goed doet, is het exploiteren van een groot grand café als “kern” van het theater. Publiek houdt van grote publieke horeca als in dit geval Stansilavska (of bijvoorbeeld Dauphine, Café Amsterdam, Hotel New York); de associatie met theater vergroot de “feel good” en belangrijk: de drempel om het theater in te gaan is minimaal. Bijkomend voordeel is dat de winst uit de horeca de programmering van het theater kan subsidiëren. Ondanks dat niet alle gebruikers van de horeca ook daadwerkelijk gebruik maken van de programmering van het theater. In het FD artikel wordt Frascati genoemd aan de Nes….opwindende gedachte als Frascati en Brasserie Harkema bijvoorbeeld onder 1 dak zouden functioneren. Of nog verder doorgeredeneerd dat als Frascati en Brasserie Harkema de “plint”van het ex. Fortis/Pierson Heldrink & Pierson kantoor aan het Rokin zouden invullen.

Kortom: dit moment is een prachtige kans het theater laagdrempelig en aantrekkelijk te maken voor een groter publiek, breed gewenste horeca concepten te introduceren én een (bescheiden) oplossing te bieden voor een fundamenteel probleem binnen de vastgoedsector (namelijk leegstand en gebrek aan leefbaarheid)

Amsterdam, 25 juni 2011
Endymion M. Struijs

Kerk en staat....gescheiden of getrouwd?

18-06-2011

Met de recent verhevigde discussie rond bezuinigingen door dit kabinet op uitgaven aan Cultuur, inclusief Media (lees: publieke omroepen), vraag ik me herhaaldelijk af: is die kerk nu wel zo gescheiden van de staat?

Op zich ben ik groot voorstander van wat ik zelf noem: public social networked infrastructure. In zekere zin zou je publieke omroepen zo kunnen zien. Immers de publieke omroepen hebben leden die als het ware een social network vormen. En die publieke omroep voorziet in een behoefte van die leden door het programmeren van televisie en radio dat past binnen het profiel van dat social network (denk aan de evangelische inslag van de EO).

So far so good…totdat je realiseert dat zo’n publieke omroep zeer afhankelijk is van subsidie van de overheid en het in essentie ter discretie van de politiek is waar die middelen naartoe vloeien. Nu zijn die publieke omroepen, maar ook politieke partijen, stuipen van een allang gedateerd verzuilingsmodel. Hierbij is godsdienst een niet onaanzienlijke drijver achter de profielen van politieke partijen en publieke omroepen. Nadrukkelijke voorbeelden van die godsdienstige invloed zijn: subsidies aan op godsdienstige leest geschoeide omroepen (EO, NCRV, KRO, VPRO), winkeltijden wetgeving, maar ook geïnstitutionaliseerde christelijke feestdagen als kerstmis en pinksteren. Hoe kun je in godsnaam stellen dat er dan sprake is van een scherpe scheiding van kerk en staat?

Als dan in de oeverloze discussie over het bestaansrecht van publieke omroepen het argument op tafel komt dat niet publieke omroepen onvoldoende onafhankelijk en pluriform qua programmering zouden zijn; dan vraag ik me oprecht af: waarom zou dat dan geen argument zijn voor belangrijke opiniërende kranten als NRC, Volkskrant, Parool (allemaal in private handen)? sterker: die publieke omroep is verre van onafhankelijk, want zij vertegenwoordigt een specifieke groep en in tweede instantie is zij indirect nadrukkelijk financieel afhankelijk van politieke partijen (…en wie betaalt, bepaalt nietwaar?). Dat hoeft helemaal geen probleem te zijn als we dat gewoon erkennen en het publieke stelsel als een modern publiek en democratisch forum beschouwen, waarbij de politiek een venster heeft waar de burgers naar binnen kunnen kijken: goed nieuws voor de transparantie! Helaas is er een beperking in deze mogelijkheid: de publieke omroep mag volgens de Mediawet geen politieke partij vertegenwoordigen.

Verder kun je natuurlijk grote vraagtekens zetten bij de meer bedrijfseconomische kant van subsidies aan publieke omroepen: TV is op z’n retour…zeker voor de aankomende generaties en wie leest er nog een (gesubsidieerde) omroepgids?

Kortom: best aardig zo’n omroep vanuit een modern social media perspectief, maar in de huidige opzet zijn subsidies ongepast. Ik pleit voor een eenheid omroep/politiek….dat draagt zondermeer bij aan: Trust (in de politiek door sterkere communicatie met burgers), Design (betere inrichting van bestel en verdeling van publieke middelen) en vooral Transparency (want dat gedoe met die spindokters en mediastrategen om maar bij DWDD, P&W of K&vdB aan tafel te komen als politicus…da’s toch niks). Iedere partij gewoon z’n eigen omroep…..en exclusieve social network (van bijvoorbeeld 20/30-ers…die met elkaar te hoop lopen op een pensioenakkoord bijvoorbeeld)!

Amsterdam, 18 juni 2011
Endymion M. Struijs

AT5 2.0

16-06-2011

Onze lokale stadszender AT5 staat weer eens op de rand van financiële afgrond, en…..de hele stad komt in beweging om AT5 te redden. Fantastisch in de zin dat er brede waardering voor AT5 bestaat. Eerlijkgezegd ga ik daar helemaal in mee. Met dien verstande dat ik AT5 vooral als nieuws platform vooral waardeer. Immers als je je afvraagt wat er ergens in de stad aan de hand is…..dan raadplegen velen als eerste: www.at5.nl

In welke vorm AT5 dat nieuws zou moeten verspreiden is wat mij betreft een hele andere discussie. Je zou kunnen zeggen dat veel traditionele media ernstig worstelen met hun business model: kranten, tijdschriften, omroepen en een fijne lokale stadszender als AT5 is geen uitzondering. In plaats van campagne te voeren voor behoud van een eindig format, zou ik de “stad” willen uitdagen AT5 te ondersteunen bij de ontwikkeling van een format dat in duurzaamheid kan voortbestaan.

Als ik mezelf en generatiegenoten (20/30-ers) naga…die kijken weinig tv, laat staan op vaste tijdstippen. Sterker die maken continu gebruik van (mobile) websites, apps op Blackberry, iPhone, iPad, Android etc. Met een steeds sterker groeiende behoefte aan informatie en communicatie, in het geval rond AT5…over dat wat in metropool Amsterdam gebeurt. Een fantastische en potentieel rendabele niche, want de meeste bewoners (en vele daarbuiten) zijn “gek” op de stad en hebben meer dan gemiddeld behoefte aan passende (social) media over en rond “Amsterdam”. Een medium als GeenStijl.nl heeft zich eigenlijk al bewezen als succesvol (tot voor kort) online only medium (tjsa…daar hangt nu PowNed aan…god knows why…). Voordeel van online media is dat de exploitatie ervan relatief voordelig en groot bereik heeft ten opzichte van een ouderwets medium als TV.

Kortom AT5: weg van de buis, kruip vanachter de decoder (buiten de stad) en zet nog sterker in op een (mobile) online only Amsterdam medium (inclusief fraai gemonteerde filmpjes, docu’s, interviews etc.). De stad (en ver daarbuiten) zullen daar heel blij mee zijn (…en dat voor een redelijk prijs!).

Amsterdam, 16 juni 2011
Endymion M. Struijs

Indirect economisch effect

13-06-2011

Vandaag, maandag Pinksteren 2011, liep ik zoals wel vaker op een vrije zondag, met m’n dochter een rondje op Schiphol; boekje en blaadje halen bij de AKO, Frapuccino aardbei half volle melk zonder slagroom bij Starbucks, binnenspeeltuin van HMS Host en natuurlijk…..rondje “buiten” op het panoramaterras. Mijn dochter gilde zoals gewoonlijk opgewonden naar alle opstijgende en landende vliegtuigen….maar deze keer was er een nieuwe attractie: een overkoopbare ex-KLM Cityhopper Fokker 100. Prachtig!

Bij de ontmoeting kreeg ik een licht opgewonden gevoel van niet zozeer de opstelling van een vliegtuig op het panoramaterras, maar meer de combi Fokker 100 en KLM blauw. Ik moest terugdenken aan de opmerking van een oud-klasgenoot, Kees, die onlangs zei: “ik ben gelukkig..als het goed gaat met de bakker in mijn straat”. Ik geloof namelijk niet dat mij diezelfde lichte gelukzaligheid zou bekruipen bij een (modernere) Embraer in Air France kleuren op dezelfde plek.

Kees raakt een interessant punt: ik geloof oprecht dat het succes van een lid van hetzelfde sociale netwerk (in dit geval dezelfde straat, wijk, stad, land of continent) effect heeft op het “geluk” van de overige leden. Sterker….men is bereid voor dat “geluk” te betalen. En waarom? Omdat men ziet en voelt dat het bestaan van die “bakker in de straat” indirect economisch rendabel is. Praktisch probleem is dat alleen de directe economische bijdrage zich zichtbaar vertaalt (in de winst- en verliesrekening van de betreffende onderneming…die helaas soms rood uitslaat onder aan de streep). Een systeem van waardering voor die indirecte effecten ontbreekt (…tenzij we het paternalistische en minimaal democratische subsidiesysteem van een overheid meerekenen).

Een individuele consument shopt nog regelmatig met z’n hart en gaat niet perse voor het direct economisch rationele (lees beste prijs/kwaliteit verhouding). Ook het fenomeen Crowd Funding speelt vrij concreet in op die indirecte (of verlate directe) economische waardering die een individu ziet. Crowd Funding werkt op zich….alleen op kleine schaal.

Ondernemingen kunnen zich dat soort gedrag moeilijker permitteren. Immers die zijn gebouwd ten einde maximale effectiviteit en efficiëntie te realiseren, lees rendement of aandeelhouderswaarde, lees maximale directe economische waarde te creëren.

Dat gaat volledig voorbij aan de indirecte effecten die vooralsnog geen waardering krijgen in de winst- en verliesrekening. Want ondanks dat we allemaal weten dat hetzelfde product de hele wereld over getransporteerd wordt (duurzaam?), productie plaatsvindt op plaatsen waar de welvaartsverdeling en milieu- en werkomstandigheden minder rechtvaardig zijn geregeld; dat daarnaast de “experience” rond het product afvlakt (…denk aan de vriendelijke maar long distance call center medewerker in India)….zien we de eerste jaren alleen glimmende zwarte winstcijfers…en dat is goed nieuws: voor de aandeelhouders!

In zekere zin heeft het ontbreken van een systeem van waardering voor de indirecte economische effecten (inclusief nationaal geluk) voor Fokker….haar de das om gedaan.

Amsterdam, 13 juni 2011
Endymion M. Struijs